Question

Difficulty: MediumÇığ Oluşumu, Dağılışı ve Etkileri

Çığ; kar örtüsünün hızlı bir şekilde yamaç aşağı kaymasıyla oluşan, can ve mal kayıplarına yol açan önemli bir doğal afettir. Çığın oluşumunda, yayılışında ve sıklığında hem fiziki hem de beşerî faktörler rol oynar. Buna göre, çığ afetiyle ilgili sol sütunda verilen faktörler ile sağ sütunda verilen bu faktörlerin çığ oluşumuna etkilerini gösteren açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Bakı EtkisiGüneş gören yamaçlarda sıcaklık değişimi ve erimeler nedeniyle kar tabakaları arasındaki uyumu bozarak çığ riskini artıran etken.
  • Eğim KoşullarıKar tabakasının yer çekimi etkisiyle harekete geçebilmesi için yamaç açısının genellikle 3030^\circ ile 4545^\circ arasında olmasını gerektiren fiziki koşul.
  • Bitki ÖrtüsüSık ağaç toplulukları sayesinde kar kütlelerini tutarak aşağı doğru kaymasını engelleyen ve doğal bir engel oluşturan unsur.
  • Beşerî Fakt��rlerKış sporları, yol yapımı ve yüksek ses çıkaran faaliyetler ile kar örtüsünün dengesini sarsarak çığı tetikleyen süreçler.

Answer

Bakı Etkisi - Güneş gören yamaçlardaki sıcaklık değişimi; Eğim Koşulları - Yamaç açısının 304530^\circ - 45^\circ olması; Bitki Örtüsü - Ormanların karı tutarak bariyer görevi görmesi; Beşerî Faktörler - Kış sporları ve yol yapımı gibi faaliyetler.
Bakı etkisi kar tabakalarındaki bağı zayıflatırken, eğim karın kayması için gerekli fiziksel açıyı sağlar. Bitki örtüsü karı yamaçta sabitleyerek engel oluştururken, beşerî faktörler yapay tetiklemelerle çığa neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Bakı etkisinin kar tabakası üzerindeki etkisini belirleme.
Bakı, güneşe dönük yamaçlarda sıcaklığın gün içinde değişmesiyle karın eriyip tekrar donmasına ve tabakalar arasındaki bağın zayıflamasına neden olur. Bu durum ilk açıklamayla eşleşir.
Bakı faktörünün çığ oluşumundaki fiziksel etkisini kavramak.
2
Eğim koşullarının çığ oluşumu için ideal sınırlarını saptama.
Yamaç eğiminin 3030^\circ ile 4545^\circ arasında olması, kar kütlesinin yer çekimi etkisiyle kayabilmesi için en elverişli aralıktır. Bu durum ikinci açıklamayla eşleşir.
Eğim derecesinin çığ riskini nasıl belirlediğini analiz etmek.
3
Bitki örtüsünün çığ üzerindeki koruyucu rolünü açıklama.
Sık ağaç toplulukları karı yamaçta sabitleyerek doğal bir engel oluşturur ve çığ riskini azaltır. Bu durum üçüncü açıklamayla eşleşir.
Doğal bitki örtüsünün afeti önleyici etkisini anlamak.
4
Beşerî faktörlerin çığ tetikleme mekanizmasını inceleme.
Kayak turizmi, yol yapım çalışmaları veya yüksek ses çıkaran insan aktiviteleri yamaçtaki kar kütlesinin dengesini bozarak çığa sebep olur. Bu durum dördüncü açıklamayla eşleşir.
İnsan faaliyetlerinin doğal afetler üzerindeki etkisini değerlendirmek.

Key Concept

Çığ oluşumuna etki eden fiziki ve beşerî faktörler ile bunların etki mekanizmaları.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question