Question

Difficulty: MediumÖzne (Gerçek, Gizli, Sözde Özne)

Bazı cümlelerde özne, yüklemin bildirdiği eylemi doğrudan gerçekleştiren değil, başkası tarafından yapılan bu eylemden etkilenen varlıktır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu açıklamaya uygun bir özne kullanılmıştır?

  1. A
    Evin bahçesindeki kuru yaprakları toplamak amacıyla sabahleyin temizlikçi çağırdık.
  2. B
    Başarılı mühendis, geliştirdiği yeni yazılım projesini tanıtmak için sunum hazırladı.
  3. Kütüphanenin arşivindeki tarihî belgeler, araştırmacıların incelemesi için dijital ortama aktarıldı.Answer
  4. D
    Yazarın son kitabı, edebiyat dünyasında uzun süredir beklenen büyük ilgiyi nihayet gördü.
  5. E
    Yıllardır aynı mahallede esnaflık yapan Ahmet Amca, dükkânına her sabah taze ekmek alırdı.

Answer

Kütüphanenin arşivindeki tarihî belgeler ifadesinin sözde özne olarak kullanıldığı cümle doğru cevaptır.
Doğru seçenekte yer alan cümlede yüklem edilgen çatılı bir fiildir. Bu eylemin bildirdiği işi yapan belli değildir, işten etkilenen 'Kütüphanenin arşivindeki tarihî belgeler' grubu ise sözde özne görevini üstlenmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Yüklemlerin çatı özelliklerini inceleme
Aktarıldı yükleminin edilgen (-l eki almış), diğer seçeneklerdeki yüklemlerin ise etken olduğunu belirleme.
Sözde özne yalnızca edilgen çatılı cümlelerde bulunur.
2
Edilgen yükleme sahip cümlede özneyi tespit etme
Aktarılan ne? sorusuna 'Kütüphanenin arşivindeki tarihî belgeler' cevabını alma.
Cümledeki özneyi doğru bulmak için yükleme doğru sorular yöneltilmelidir.
3
Öznenin türünü belirleme ve eylemi yapıp yapmadığını kontrol etme
Tarihî belgeler kendi kendini aktaramayacağı için bu ögenin sözde özne olduğunu kesinleştirme.
İşi doğrudan yapmayan ama işten etkilenen özne sözde öznedir.

Key Concept

Edilgen çatılı cümlelerde işten etkilenen ögenin sözde özne olarak adlandırılması.
Rate this question