Question

Difficulty: MediumParagrafta Ana Düşünce

Haritalar, uzun yıllar boyunca yeryüzünün küçültülmüş ve kuşbakışı görünümlerini matematiksel bir kesinlikle düzleme aktaran yansız, bilimsel araçlar olarak kabul edilmiştir. Oysa haritacılık tarihi derinlemesine incelendiğinde, bu belgelerin hiçbir zaman tamamen tarafsız ve nesnel bir bakış açısıyla üretilmediği açıkça görülür. Bir kartograf, haritayı şekillendirirken belirli sınırları belirginleştirir, bazı coğrafyaları merkeze alıp büyütürken diğerlerini çevreye iter veya tamamen görünmez kılar. Bu seçimler, yalnızca teknik bir projeksiyon zorunluluğundan ya da coğrafi sınırların belirsizliğinden kaynaklanmaz. Aksine, haritayı tasarlayan ve finanse eden egemen iradenin dünyayı nasıl algıladığı, nasıl anlamlandırdığı ve kendi gücünü diğer coğrafyalara karşı nasıl konumlandırmak istediğiyle doğrudan ilgilidir. Harita üzerindeki her çizgi, renk seçimi ve adlandırma, aslında bir iktidar dilinin inşasıdır. Bu yönüyle haritalar, yeryüzünün yansız birer kopyası olmaktan ziyade, yapıldıkları dönemin siyasi ideolojilerini, egemen güç ilişkilerini ve kültürel önceliklerini üzerinde taşıyan ve bunları meşrulaştıran toplumsal kurgulardır.

Bu parçada haritalarla ilgili olarak asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Kartografların harita çizimi sırasında bazı coğrafi alanları belirginleştirirken bazılarını küçültme yoluna gittikleri
  2. B
    Harita üretim sürecinin, teknik projeksiyon gereksinimleri ve coğrafi sınırların belirsizliği gibi çeşitli zorunluluklardan etkilendiği
  3. Bilimsel ve teknik bir nitelik taşımalarına rağmen, üretildikleri dönemin iktidar yapılarını ve ideolojik perspektiflerini yansıtan kurgusal belgeler olduklarıAnswer
  4. D
    Tarih boyunca haritaların coğrafi bilgi üretmekten ziyade, sadece devletler arasındaki sınır çatışmalarını çözmek amacıyla kullanıldığı
  5. E
    Haritacılık biliminin gelişiminin, egemen güçlerin coğrafi keşifleri finanse etme oranına bağlı olarak şekillendiği

Answer

Bilimsel ve teknik bir nitelik taşımalarına rağmen, üretildikleri dönemin iktidar yapılarını ve ideolojik perspektiflerini yansıtan kurgusal belgeler oldukları
Doğru cevap, haritaların nesnel birer kopyadan ziyade yapıldıkları dönemin ideolojilerini, iktidar ilişkilerini ve kültürel önceliklerini yansıtan toplumsal kurgular olduğunu belirten ifadedir. Paragrafın son cümlesinde de açıklandığı üzere, haritalar bilimsel araçlar olarak kabul edilse de esasen egemen iradenin dünyayı anlamlandırma biçimini ve gücünü yansıtan kurgusal nitelikler taşır.

Step-by-Step Solution

1
Metnin bütününde ele alınan ana konunun ve yazarın bakış açısının belirlenmesi.
Metinde haritaların nesnel birer bilimsel araç olarak görülmesine karşın, aslında onları tasarlayan egemen güçlerin ideolojilerini ve kültürel önceliklerini yansıttığı tezi savunulmaktadır.
Ana düşünce sorusunu çözebilmek için paragrafın yazılma amacını ve okuyucuya iletilmek istenen temel mesajı belirlemek gerekir.
2
Metindeki yardımcı düşüncelerin ve örneklerin ana düşünceden ayırt edilmesi.
Kartografların bazı bölgeleri büyütüp bazılarını küçültmesi veya teknik projeksiyon zorunlulukları metindeki iddiayı destekleyen yardımcı ayrıntılardır.
Yardımcı düşünceleri ana düşünceden ayırmak, çeldiricilere düşmeyi engeller.
3
Metnin ana fikrini sentezleyen seçeneğin tespit edilmesi.
Haritaların bilimsel/teknik yönünün arkasında yatan ideolojik ve kurgusal niteliğe değinen ifade doğru seçenektir.
Doğru seçenek metindeki ifadeleri doğrudan tekrarlamak yerine ana düşünceyi yeni ve kapsamlı bir yargıyla özetler.

Key Concept

Paragrafta Ana Düşünce
Rate this question