Canlılar Dünyası

Aşağıda filogenetik (sistematik) sınıflandırma basamaklarında yer alan canlı gruplarına dair bazı özellikler verilmiştir.

Sol sütunda yer alan canlı çifti tanımlarını, sağ sütundaki bu canlı çiftlerinin sahip olduğu en belirgin sistematik özellikler ile eşleştiriniz.

Bir biyoloji öğretmeni, bakteriler alemine ait K, L ve M türü bakterilerin bazı özellikleri ile ilgili aşağıdaki bilgileri tahtaya yazmıştır:

* K bakterisi: Hücre duvarının dışında koruyucu kılıf (kapsül) bulundurmakta ve uygun olmayan çevre koşullarında metabolizma hızını minimuma indirerek dayanıklı bir yapı oluşturmaktadır.
* L bakterisi: Sitoplazmasında bulunan serbest nükleotitleri kullanarak replikasyon yapmakta ve ikiye bölünerek çoğalmaktadır.
* M bakterisi: Tek yönlü gen aktarımı gerçekleştirebilen piluslara sahip olup, bu olay sonucunda antibiyotiklere karşı direnç kazanmaktadır.

Buna göre; K, L ve M bakterileriyle ilgili verilen bilgiler doğrultusunda yapılan aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur?

Arkeler alemi, bakterilerden ve ökaryotlardan ayrılan kendilerine özgü hücresel, genetik ve metabolik adaptasyonlara sahiptir. Bu adaptasyonlar, onların ekstrem çevre koşullarında hayatta kalmalarını ve biyoteknolojik süreçlerde kullanılmalarını sağlar.

Buna göre, sol sütunda verilen arke grubu veya hücresel özelliklerini, sağ sütunda verilen bu özelliklerin moleküler açıklamaları ve fizyolojik sonuçları ile doğru şekilde eşleştiriniz.

Mantarlar alemi altında sınıflandırılan canlıların tamamında gözlenen genel özellikler göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Aşağıda verilen omurgasız hayvan grupları ile bu gruplara ait en belirgin özellikleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Filogenetik sınıflandırma ilkeleri ve tarihsel süreç göz önüne alındığında, aşağıda verilen sınıflandırma ölçütlerini canlıların evrimsel akrabalıklarını belirlemedeki güvenilirlik düzeyleri bakımından en az güvenilirden en çok güvenilire doğru sıralayınız.

Suda yaşayan omurgalı bir canlı olan yunuslar ile ilgili;

I. Solungaç solunumu yaparlar.
II. Yavrularını süt bezlerinde ürettikleri süt ile beslerler.
III. Memeliler sınıfında yer alırlar.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Bitkiler aleminde karasal yaşama uyum sürecinde kazanılan aşağıdaki yapısal özellikleri, evrimsel süreçte ilk ortaya çıkış sırasına göre en ilkel özellikten en gelişmiş özelliğe doğru sıralayınız.

Bakteriyofajların (bakteri virüslerinin) çoğalma döngüsünü inceleyen bir araştırmacı, uygun bir konak bakteri hücresinin bulunduğu deney tüpüne radyoaktif kükürt ($^{35}\text{S}$) atomu içeren amino asitler eklemiştir. Virüslerin çoğalma sürecinde konak hücrenin ATP, ribozom, tRNA ve enzimlerini kullandığı; yeni sentezlenen virüslerin kapsitlerindeki proteinlerin radyoaktif işaretli olduğu tespit edilmiştir. Aynı ortama bakteri ribozomlarının çalışmasını durduran özel bir antibiyotik eklendiğinde ise virüs çoğalmasının tamamen durduğu gözlenmiştir.

Bu deneysel verilere göre virüsler ile ilgili;
I. Konak hücre dışında bağımsız olarak ATP üretemez ve kendi proteinlerini sentezleyemezler.
II. Yapılarındaki protein kılıfın (kapsit) sentezi için gerekli şifre konakçı hücrenin genomundan karşılanır.
III. Bakteri gelişimini engelleyen antibiyotikler, doğrudan virüsün replikasyon enzimlerini inhibe ederek çoğalmayı engeller.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Tatlı su ve deniz ekosistemlerinde yaşayan Protista alemi üyelerinin adaptasyonları ve hücresel yapıları ile ilgili araştırma yapan bir öğrenci, aşağıdaki gözlem sonuçlarını kaydetmiştir:

* **$K$ canlısı:** Tatlı suda yaşayan, aktif hareket edebilen, kloroplast bulunduran fakat hücre çeperi taşımayan tek hücreli bir organizmadır.
* **$L$ canlısı:** Denizlerde yaşayan, aktif olarak yalancı ayaklarıyla hareket eden ve beslenen tek hücreli bir organizmadır.
* **$M$ canlısı:** Tatlı su göllerinde büyük koloniler veya ipliksi yapılar oluşturan, selüloz hücre çeperine sahip, klorofilleriyle fotosentez yapan çok hücreli bir algdir.

Bu gözlemlere dayanarak $K$, $L$ ve $M$ canlıları ile ilgili,

I. $K$ canlısı, hem ototrof hem de heterotrof beslenebilen Kamçılılar grubuna ait bir organizma olup hücresinde kontraktil koful bulundurur.
II. $L$ canlısı, hücre çeperi taşımadığı için besinlerini fagositozla hücre içine alabilir ve tuzlu su ortamında yaşadığı için aktif çalışan kontraktil koful bulundurmaz.
III. $M$ canlısı, tatlı suda yaşamasına rağmen hücre çeperine sahip olduğu için turgor durumuna geçemez ve fazla suyu uzaklaştırmak için kontraktil koful bulundurur.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Virüsler, canlılar dünyasında sınıflandırma basamaklarına dahil edilmeyen, hücresel yapısı ve kendilerine ait metabolizmaları bulunmayan zorunlu hücre içi parazitleridir.

Buna göre, virüsler ile ilgili;

I. Hücresel bir yapıya sahip olmadıklarından ribozom gibi organelleri bulunmaz.
II. Antibiyotik kullanımı ile konak hücre içindeki çoğalmaları engellenebilir.
III. Konak hücre dışında kristalize olarak cansızlık özelliği gösterirler.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Aşağıda ikili adlandırma (binomial nomenklatür) kuralları ve filogenetik s��nıflandırma ilkelerine ait bazı kavramlar ile açıklamalar verilmiştir. Sol sütundaki kavramları, sağ sütundaki en uygun açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Bir biyoloji öğrencisi, ormanlık alanda nemli bir bölgeden topladığı ökaryotik bir organizmanın hangi canlı alemine ait olduğunu belirlemek amacıyla laboratuvarda bazı incelemeler yapmaktadır. Öğrencinin bu organizmada gözlemlediği bazı özellikler şunlardır:

I. Hücre çeperinin kimyasal yapısında azotlu bir polisakkarit olan kitinin yer alması
II. Hücre dışı sindirim enzimlerini ekzositoz yoluyla hücre dışına salgılaması
III. Hücre içi fazla glikozu glikojen tanecikleri şeklinde depolaması
IV. Hücre çeperine sahip olduğu için büyük besin maddelerini fagositoz (endositoz) ile hücre içine alamaması

Buna göre, bu öğrencinin gözlemlediği özelliklerden hangileri, incelenen organizmanın kesinlikle mantarlar aleminde (Fungi) yer aldığını kanıtlamak için yeterlidir?

Aşağıda sol sütunda verilen omurgasız hayvan türlerini, sağ sütunda karışık olarak verilen kendilerine özgü anatomik ve fizyolojik özelliklerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda verilen filogenetik sınıflandırma basamaklarını, içerdikleri canlılar arasındaki homolog organ benzerliği oranı en yüksek olandan en düşük olana doğru sıralayınız.

Omurgalılar şubesinde yer alan $K$, $L$ ve $M$ hayvan türlerinin ergin bireylerine ait bazı özelliklerin bulunma ($+$) ve bulunmama ($-$) durumları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Tablodaki bilgilere göre bu canlılarla ilgili;

I. $K$ canlısı suda yaşayan yunus ise, $M$ canlısı ile aynı sınıfta yer alır ve ergin döneminde solungaç solunumu yapar.
II. $L$ canlısının solunum sisteminde akciğerlerine bağlı hava keseleri bulunur ve uçmayı kolaylaştıran içi boş kemiklere sahiptir.
III. $M$ canlısı köpekbalığı ise, kemikli balıklardan farklı olarak solungaç kapağı (operkulum) ve yüzme kesesi bulundurmaz.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Farklı iki omurgalı hayvan türünün aynı familyada (aile) yer aldığı bilinmektedir.

Buna göre, bu iki canlı türüyle ilgili;

I. Ortak olarak yer aldıkları takım basamağındaki ortak özellik sayısı, sınıf basamağındakinden daha fazladır.
II. Çiftleştiklerinde verimli döller oluşturabilirler.
III. Sınıflandırma hiyerarşisinde ortak olarak bulundukları en küçük kategori familyadır.

ifadelerinden hangileri kesinlikle doğrudur?

Aşağıdaki sol sütunda verilen sınıflandırma ile ilgili durum veya özellikleri, sağ sütundaki doğru kavram veya kategorilerle eşleştiriniz.

Bakterilerde kalıtsal çeşitliliğin artmasını sağlayan konjugasyon sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Bir biyoloji öğretmeni, filogenetik sınıflandırma basamakları arasındaki ilişkiyi açıklamak için tahtaya şu bilgileri yazıyor:

* $X$ ve $Y$ hayvan türleri aynı takımda yer almaktadır.
* $Y$ ve $Z$ hayvan türleri aynı sınıfta yer almakta ancak takımları farklıdır.

Buna göre; $X$, $Y$ ve $Z$ canlıları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?