Çok Alellilik ve Kan Grupları Kalıtımı

10 questions

Question 1Question

Bir bireyin kan grubunu belirlemek amacıyla al��nan üç farklı kan damlası üzerine sırasıyla Anti-A, Anti-B ve Anti-D serumları damlatılmış ve aşağıdaki çökelme durumları gözlenmiştir:

* Anti-A damlatılan damlada çökelme gerçekleşmiştir.
* Anti-B damlatılan damlada çökelme gerçekleşmemiştir.
* Anti-D damlatılan damlada çökelme gerçekleşmiştir.

Buna göre, bu bireyin kan plazmasında hangi antikorun bulunmas�� beklenir?

Show answer & explanation

Answer: Yalnız Anti-B

Answer

Bireyin kan plazmasında yalnız Anti-B antikoru bulunur.
Bireyin kanı Anti-A ve Anti-D ile çökelme reaksiyonu verdiğinden, alyuvarlarında A ve Rh antijenleri bulunmaktadır. B antijeni ise bulunmamaktadır. Bu durum bireyin A Rh(+) kan grubuna sahip olduğunu gösterir. Birey kendi antijenlerine karşı antikor bulunduramayacağından plazmasında Anti-A ve Anti-D bulunmaz. Dolayısıyla plazmasında sadece kanında taşımadığı B antijenine karşı geliştirilmiş olan 'Yalnız Anti-B' antikoru yer alır.

Step-by-Step Solution

1
Çökelme durumlarına göre bireyin alyuvar zarındaki antijenleri belirleyin.
Anti-A ve Anti-D ile çökelme gerçekleştiği için alyuvar zarında A antijeni ve Rh antijeni vardır; Anti-B ile çökelme olmadığı için B antijeni yoktur.
Damlatılan serumlar, kendilerine özgü antijenler kanda mevcutsa çökelmeye (agglütinasyona) neden olur.
2
Bireyin kan grubu fenotipini tespit edin.
Bireyin kan grubu A Rh(+) şeklindedir.
Alyuvarda A ve Rh antijenlerini taşıyan bireyler A Rh(+) fenotipine sahip olur.
3
Bireyin kan plazmasındaki antikorları belirleyin.
Birey kendi kanında olan A ve Rh antijenlerine karşı antikor üretemez; kanında bulunmayan B antijenine karşı plazmasında yalnız Anti-B antikoru taşır.
Sağlıklı bir bireyin kan plazmasında, kendi alyuvar zarında bulunmayan yabancı antijenlere karşı antikorlar yer alır.

Key Concept

Kan gruplarının belirlenmesi ile antijen ve antikor ilişkisi
Question 2Question

Bir bireyin kan grubu fenotipini belirlemek amacıyla alınan kan ��rneklerinin üzerine Anti-A, Anti-B ve Anti-D serumları damlatılmış ve aşağıdaki sonuçlar elde edilmiştir:

Damlatılan SerumÇökelme Durumu
Anti-AÇökelme yok
Anti-BÇökelme var
Anti-DÇökelme var

Buna göre, kan grubu belirlenen bu bireyin alyuvar zarında ve kan plazmasında bulunan moleküller aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Alyuvar zarında B ve Rh antijenleri; kan plazmasında ise Anti-A antikoru

Answer

Alyuvar zarında B ve Rh antijenleri; kan plazmasında ise Anti-A antikoru
Anti-B serumu damlatıldığında çökelme meydana gelmesi, bireyin alyuvar zarında B antijeni bulunduğunu gösterir. Anti-D serumu damlatıldığında çökelme meydana gelmesi ise Rh antijeni bulunduğunu (Rh pozitif olduğunu) gösterir. Anti-A serumunda çökelme olmaması ise A antijeninin bulunmadığı anlamına gelir. Bu durumda birey B Rh(+) kan grubundadır. B Rh(+) bir bireyin alyuvar zarında B ve Rh antijenleri bulunurken, kan plazmasında ise kendi antijeniyle reaksiyona girmeyecek olan Anti-A antikoru bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Çökelme sonuçlarından antijen varlığını tespit etmek.
Anti-A ile çökelme olmaması A antijeninin olmadığını, Anti-B ile çökelme olması B antijeninin varlığını, Anti-D ile çökelme olması ise Rh antijeninin varlığını gösterir.
Serumlar hedefledikleri antijenlerin varlığında çökelmeye (aglütinasyona) neden olur.
2
Bireyin kan grubu fenotipini belirlemek.
Bireyin kan grubu B Rh(+) olarak belirlenir.
Alyuvar zarında B ve Rh antijeni bulunduran birey B Rh(+) fenotipine sahiptir.
3
Kan plazmasındaki antikor türünü belirlemek.
B kan grubundaki bir bireyin plazmasında Anti-A antikoru bulunur. Rh(+) bireylerin plazmasında ise normal şartlarda Anti-D antikoru bulunmaz.
Bireyler kendi alyuvarlarında bulunmayan yabancı antijenlere karşı plazmalarında antikor üretirler.

Key Concept

Kan gruplarının belirlenmesi, alyuvar zarındaki antijenlerin ve kan plazmasındaki antikorların dağılımı.
Question 3Question

Bir ailedeki bireylerin kan grubu fenotiplerini belirlemek amacıyla yapılan ��ökelme (aglütinasyon) testi sonuçları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

BireyAnti-AAnti-BAnti-D
Anne++-++
Baba-++++
1. Çocuk---

(++: Çökelme var, -: Çökelme yok)

Buna göre; anne, baba ve 1. çocuğun kan grubu özellikleri dikkate alındığında, bu çiftin doğacak ikinci çocukları ile ilgili,

I. Anne ve babanın alyuvar zarlarında ortak bir antijen çeşidi bulunmaz.
II. İkinci çocuğun anne veya babası ile aynı fenotipte olma olasılığı 38\frac{3}{8}'dir.
III. İkinci çocuğun alyuvarlarında hem A hem de B antijenini birlikte bulundurma olasılığı 14\frac{1}{4}'tür.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: II ve III

Answer

İkinci çocuğun anne veya babası ile aynı fenotipte olma olasılığı 38\frac{3}{8}'dir ve alyuvarlarında hem A hem de B antijenlerini birlikte bulundurma olasılığı 14\frac{1}{4}'tür.
Çökelme sonuçlarına göre anne A Rh(+), baba B Rh(+) ve ilk çocuk O Rh(-)'dir. İlk çocuğun oo rroo\text{ }rr genotipinde olması, anne ve babanın heterozigot (Ao RrAo\text{ }Rr ve Bo RrBo\text{ }Rr) olduğunu gösterir. Buna göre: I. öncül yanlıştır, çünkü her iki ebeveynin de alyuvar zarlarında Rh (D) antijeni bulunur. II. öncül doğrudur; ikinci çocuğun anne ile aynı fenotipte (A Rh(+)A\text{ }Rh(+)) olma olasılığı 14×34=316\frac{1}{4} \times \frac{3}{4} = \frac{3}{16}, baba ile aynı fenotipte (B Rh(+)B\text{ }Rh(+)) olma olasılığı 14×34=316\frac{1}{4} \times \frac{3}{4} = \frac{3}{16}'dır. Bu iki olasılığın toplamı 616=38\frac{6}{16} = \frac{3}{8} eder. III. öncül doğrudur; çocuğun alyuvarlarında hem A hem de B antijeni bulundurması AB kan grubuna sahip olması anlamına gelir ve bu olasılık 14\frac{1}{4}'tür.

Step-by-Step Solution

1
Bireylerin çökelme testi sonuçlarına göre fenotiplerini belirleme.
Anne: A Rh(+), Baba: B Rh(+), 1. Çocuk: O Rh(-).
Çökelme testi sonuçlarında Anti-A ile çökelme A antijenini, Anti-B ile çökelme B antijenini, Anti-D ile çökelme ise Rh (D) antijenini gösterir.
2
Anne ve babanın genotiplerini belirleme.
Anne: Ao RrAo\text{ }Rr, Baba: Bo RrBo\text{ }Rr.
1. Çocuk O Rh(-) (oo rroo\text{ }rr) fenotipindedir. Çocuğun çekinik genlerinin biri anneden, diğeri babadan gelmelidir. Dolayısıyla A Rh(+) olan anne Ao RrAo\text{ }Rr, B Rh(+) olan baba ise Bo RrBo\text{ }Rr genotipinde olmak zorundadır.
3
Öncüllerin doğruluğunu kontrol etme.
I. öncül yanlış (ortak Rh antijeni var); II. öncül doğru (P(Anne)+P(Baba)=316+316=38P(\text{Anne}) + P(\text{Baba}) = \frac{3}{16} + \frac{3}{16} = \frac{3}{8}); III. öncül doğru (AB kan grubu olasılığı 14\frac{1}{4}).
Hesaplanan olasılıklar ve antijen/antikor dağılımları doğrultusunda ifadelerin doğruluğu tek tek test edilir.

Key Concept

Çok alellilik ve kan gruplarında antijen-antikor ilişkileri ile genotip/fenotip olasılıklarının hesaplanması.
Question 4Question

Sağlıklı bir bireyin kan plazmas��nda sadece Anti-B antikoru, alyuvarlarının zarında ise Rh antijeni bulunmaktadır.

Buna göre, bu bireyin kan grubu fenotipi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: A Rh+Rh^+

Answer

A Rh+Rh^+ (A Rh pozitif)
Sağlıklı bir bireyin kan plazmasında sadece Anti-B antikoru bulunması, alyuvar zarında A antijeni taşıdığını ve A kan grubundan olduğunu gösterir. Alyuvar zarında Rh antijeni (D antijeni) bulundurması ise Rh pozitif (Rh+Rh^+) fenotipte olduğunu gösterir. Bu iki özellik birleştirildiğinde bireyin kan grubu fenotipi A Rh+Rh^+ olur.

Step-by-Step Solution

1
Plazmadaki antikor analizini yapın.
Bireyin kan plazmasında sadece Anti-B antikoru bulunmaktadır. Bu durum alyuvar zarında A antijeninin olduğunu ve bireyin ABO sistemi bakımından A kan grubuna sahip olduğunu gösterir.
Antikorlar kendileriyle aynı isimdeki antijenlerle çökelme yaptığı için sağlıklı bir bireyin plazmasında kendi antijenine karşı antikor bulunmaz.
2
Alyuvardaki antijen analizini yapın.
Bireyin alyuvar zarında Rh antijeni bulunmaktadır. Bu durum bireyin Rh sistemi bakımından Rh pozitif (Rh+Rh^+) olduğunu gösterir.
Alyuvar zarında Rh antijeni taşıyan bireyler Rh pozitif, taşımayanlar ise Rh negatif fenotiplidir.
3
Elde edilen fenotipleri birleştirerek nihai kan grubunu belirleyin.
Bireyin kan grubu fenotipi A Rh+Rh^+ olarak bulunur.
ABO ve Rh sistemleri bağımsız olarak kalıtıldığından fenotipler birlikte yazılır.

Key Concept

Kan gruplarında antijen ve antikorların bulundukları yerler ile fenotip tespiti.
Question 5Question

Bir anne ve babanın kan grubu fenotiplerini belirlemek amacıyla alınan kan örneklerine sırasıyla Anti-A, Anti-B ve Anti-D antikorları damlatılmış ve çökelme durumları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

BireyAnti-AAnti-BAnti-D
AnneÇökelme varÇökelme yokÇökelme var
BabaÇökelme yokÇökelme varÇökelme var

Bu çiftin ilk çocuklarının alyuvar zarlarında A, B ve Rh antijenlerinin hiçbirinin bulunmadığı tespit edilmiştir.

Buna göre, bu çiftin doğacak ikinci çocuklarının kan plazmasında hem Anti-A hem de Anti-D antikorlarını bulundurma olasılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 18\frac{1}{8}

Answer

İkinci çocuğun kan plazmasında hem Anti-A hem de Anti-D antikorlarını bulundurma olasılığı 18\frac{1}{8}'dir.
Anne ve babanın kan grubu fenotipleri sırasıyla A Rh+ ve B Rh+ olarak belirlenir. İlk çocuklarının 0 Rh- (00 rr) olması, anne ve babanın genotiplerinin A0 Rr ve B0 Rr olduğunu gösterir. İkinci çocuğun kan plazmasında hem Anti-A hem de Anti-D antikorlarını bulundurması için çocuğun B veya 0 kan grubundan (olasılık 12\frac{1}{2}) ve Rh- (olasılık 14\frac{1}{4}) olması gerekir. Bu iki olasılığın çarpımı 18\frac{1}{8}'dir.

Step-by-Step Solution

1
Anne ve babanın kan grubu fenotiplerini belirleme.
Anne A Rh+A\text{ }Rh^+, baba B Rh+B\text{ }Rh^+ fenotipindedir.
Antikor damlatıldığında çökelme olması ilgili antijenin varlığını gösterir. Anne kanında Anti-A ve Anti-D ile çökelme olduğundan A Rh+A\text{ }Rh^+; baba kanında Anti-B ve Anti-D ile çökelme olduğundan B Rh+B\text{ }Rh^+ fenotipindedir.
2
İlk çocuğun fenotipinden yola çıkarak anne ve babanın genotiplerini belirleme.
Annenin genotipi A0 RrA0\text{ }Rr, babanın genotipi B0 RrB0\text{ }Rr'dir.
İlk çocuğun alyuvarlarında A, B ve Rh antijenlerinin hiçbiri bulunmadığına göre çocuk 00 rr00\text{ }rr genotipindedir (0 Rh0\text{ }Rh^-). Çocuğun bu çekinik genleri (00 ve rr) alabilmesi için anne ve babanın heterozigot olması gerekir.
3
İkinci çocuğun kan plazmasında hem Anti-A hem de Anti-D antikorlarını bulundurma olasılığını hesaplama.
Olasılık 18\frac{1}{8}'dir.
Kan plazmasında Anti-A antikorunun bulunması için bireyin B veya 0 kan grubundan olması gerekir. A0×B0A0 \times B0 çaprazlamasından B veya 0 kan grubunda olma olasılığı 12\frac{1}{2}'dir (B0B0 veya 0000). Plazmada Anti-D antikorunun bulunması için ise bireyin RhRh^- (rrrr) olması gerekir. Rr×RrRr \times Rr çaprazlamasından rrrr olma olasılığı 14\frac{1}{4}'tür. İki bağımsız olayın birlikte gerçekleşme olasılığı 12×14=18\frac{1}{2} \times \frac{1}{4} = \frac{1}{8} olarak hesaplanır.

Key Concept

Çok alellilik, kan grupları kalıtımı ve çökelme reaksiyonları
Question 6Question

Bir ailede anne Rh+\text{A}\ \text{Rh}^+ ve baba Rh+\text{B}\ \text{Rh}^+ kan grubuna sahiptir. Bu ailenin ilk çocukları 0 Rh0\ \text{Rh}^- kan grubuna sahip bir erkek çocuktur.

Buna göre, bu aile ve çocuklarıyla ilgili;

I. Anne ve babanın kan grubu karakterleri bakımından genotipleri heterozigottur.
II. İkinci çocuklarının AB Rh+\text{AB}\ \text{Rh}^+ fenotipinde kız olma olasılığı 332\frac{3}{32}'dir.
III. İlk çocuğun alyuvar zarında A, B ve Rh antijenleri bulunmaz.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I, II ve III

Answer

Anne ve babanın heterozigot genotipte olduğu, ikinci çocuğun AB Rh+ fenotipinde kız olma olasılığının 3/32 olduğu ve 0 Rh- kan grubundaki ilk çocuğun alyuvar zarında A, B ve Rh antijenlerinin bulunmadığı ifadelerinin tamamı doğrudur.
Anne ve babanın her ikisinin de heterozigot genotipte olduğu tespit edildikten sonra (A0 Rr ve B0 Rr), yapılan çaprazlamalardan ikinci çocuğun AB Rh+ kız olma olasılığı hesaplandığında 3/32 değeri elde edilir. Ayrıca, 0 Rh- kan grubuna sahip bireylerin alyuvar zarlarında hiçbir antijen (A, B ve Rh) bulunmadığından tüm öncüller doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Ebeveynlerin genotiplerini belirleme
Anne A0 Rr, Baba B0 Rr genotipindedir.
İlk çocuk 0 Rh- (00rr) fenotipindedir. Çocuğun 0 alellerinden biri anneden, diğeri babadan gelir. Benzer şekilde r alellerinden biri anneden, diğeri babadan gelir. Anne A Rh+ olduğu için genotipi A0 Rr; baba B Rh+ olduğu için genotipi B0 Rr olmalıdır.
2
İkinci çocuğun fenotip ve cinsiyet olasılığını hesaplama
Olasılık 3/32 olarak bulunur.
AB0 sistemi için: A0 x B0 çaprazlamasından AB olma olasılığı 1/4'tür. Rh sistemi için: Rr x Rr çaprazlamasından Rh+ (RR veya Rr) olma olasılığı 3/4'tür. Kız çocuk olma olasılığı 1/2'dir. Bu bağımsız olayların birlikte gerçekleşme olasılığı: (1/4) * (3/4) * (1/2) = 3/32'dir.
3
İlk çocuğun alyuvar zarı antijen durumunu değerlendirme
İlk çocuğun alyuvar zarında A, B ve Rh antijenleri bulunmaz.
0 kan grubunda A ve B antijenleri bulunmaz. Rh- kan grubunda Rh (D) antijeni bulunmaz. Dolayısıyla 0 Rh- kan grubundaki ilk çocuğun alyuvar zarında bu antijenlerin hiçbiri yoktur.

Key Concept

Çok alellilik, kan gruplarının kalıtımı, antijen-antikor ilişkisi ve olasılık ilkelerinin çaprazlamalarda uygulanması
Estimated Time:2m 0s
Question 7Question

Aşağıdaki tabloda, üç farklı bireyin kan grubu fenotiplerini belirlemek amacıyla alyuvarlarından alınan kan örneklerinin üzerine damlatılan serumların çökelme durumları verilmiştir:

BireyAnti-AAnti-BAnti-D
X+-+
Y-+-
Z--+

(+ : Çökelme var, - : Çökelme yok)

Buna göre; X, Y ve Z bireylerinin kan grupları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: X bireyinin alyuvar zarlarında A ve Rh antijenleri bulunurken, kan plazmasında Anti-B antikoru bulunur.

Answer

X bireyinin alyuvar zarlarında A ve Rh antijenleri bulunurken, kan plazmasında Anti-B antikoru bulunur.
X bireyi Anti-A ve Anti-D serumları ile çökelme gösterdiği için A Rh(+) kan grubundadır. Bu bireyin alyuvar zarlarında A ve Rh antijenleri bulunur, kan plazmasında ise Anti-B antikoru yer alır. Bu durum biyolojik kurallara tamamen uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Çökelme durumlarına göre bireylerin kan gruplarını belirleyin.
X bireyi A Rh(+), Y bireyi B Rh(-) ve Z bireyi 0 Rh(+) kan grubundadır.
Anti-A ile çökelme A antijeninin, Anti-B ile çökelme B antijeninin, Anti-D ile çökelme ise Rh antijeninin varlığını gösterir.
2
Bireylerin antijen ve antikor dağılımlarını analiz edin.
A Rh(+) kan grubundaki X bireyinin alyuvar zarlarında A ve Rh antijenleri bulunur, plazmasında ise Anti-B antikoru yer alır.
Antijenler alyuvarların zar kısmında bulunurken, antikorlar kan plazmasında çözünmüş olarak bulunur.

Key Concept

Kan gruplarının tayininde antijenlerin alyuvar zarında, antikorların ise plazmada bulunması kuralı.
Estimated Time:1m 30s
Question 8Question

Bir annenin alyuvar zarında sadece A antijeni bulunurken, babanın kan plazmasında hem Anti-A hem de Anti-B antikorları bulunmakta ancak alyuvar zarında Rh antijeni yer almaktadır.

Bu çiftin ilk çocukları 0 Rh0\ \text{Rh}^- kan grubuna sahip olduğuna göre; daha sonra doğacak çocukları ile ilgili,

I. A Rh+A\ \text{Rh}^+ kan grubunda bir erkek çocuğun doğma olasılığı 18\frac{1}{8}'dir.
II. Çocukların alyuvar zarlarında B antijeni bulunma olasılığı yoktur.
III. Doğacak bir çocuğun fenotipinde Rh faktörü bakımından çekinik özelliğin görülme olasılı��ı 12\frac{1}{2}'dir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I, II ve III

Answer

Her üç öncülün de yer aldığı seçenek doğrudur.
Verilen bilgilere göre anne A Rh- (A0 rr) ve baba 0 Rh+ (00 Rr) genotipindedir. Bu ebeveynlerin çaprazlanması sonucu çocukların A Rh+ erkek olma olasılığı sekizde bir, alyuvarlarında B antijeni taşımama olasılığı kesin (yüzde yüz) ve Rh yönünden çekinik fenotipte olma olasılığı yarı yarıyadır. Dolayısıyla her üç öncül de doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Ebeveynlerin fenotip ve genotiplerini belirleme.
Annenin alyuvar zarında sadece A antijeni bulunması onun A Rh- kan grubunda olduğunu gösterir. Babanın plazmasında hem Anti-A hem Anti-B bulunması ve alyuvarında Rh antijeni olması onun 0 Rh+ kan grubunda olduğunu gösterir.
Çaprazlama yapabilmek için ebeveynlerin kan gruplar��nı tespit etmemiz gerekir.
2
İlk çocuktan yola çıkarak ebeveynlerin genotiplerini kesinleştirme.
İlk çocuk 0 Rh- (00 rr) olduğuna göre, hem anne hem de baba çocuklarına 0 ve r alellerini vermiş olmalıdır. Bu durumda annenin genotipi A0 rr, babanın genotipi 00 Rr olarak kesinleşir.
Olasılık hesaplarını doğru yapabilmek için heterozigotluk durumlarını belirlemek şarttır.
3
Öncüllerin doğruluğunu hesaplama.
ABO yönü çaprazlamasından (A0 x 00) A fenotipi olasılığı 1/2, 0 fenotipi olasılığı 1/2'dir (B antijeni olasılığı 0'dır). Rh yönü çaprazlamasından (rr x Rr) Rh+ olasılığı 1/2, Rh- (çekinik) olasılığı 1/2'dir. I. öncül için: A (1/2) x Rh+ (1/2) x Erkek (1/2) = 1/8 bulunur. II. öncülde çocuklarda B antijeni bulunma olasılığı yoktur. III. öncülde Rh- (çekinik) fenotip olasılığı 1/2'dir.
Her bir öncülün doğruluğunu matematiksel ve biyolojik kurallarla test etmek gerekir.

Key Concept

Çok alellilik ve kan grupları kalıtımında fenotipten genotip bulma ve olasılık hesabı
Question 9Question

Acil kan nakli gereken A Rh+A\text{ }Rh^+ kan grubundaki bir bireye, kan grubu fenotipleri bilinmeyen dört farklı donörden (KK, LL, MM ve NN) alınan kanlar ile ilgili şu bilgiler edinilmiştir:

* KK donörünün alyuvar zarında A antijeni bulunmamaktadır.
* LL donörünün kan plazmasında hem Anti-A hem de Anti-B antikorları bulunmaktadır.
* MM donörünün kan örneğine Anti-A ve Anti-D serumları damlatıldığında çökelme gözlenirken, Anti-B serumu damlatıldığında çökelme gözlenmemiştir.
* NN donörünün kan plazmasında sadece Anti-D antikoru bulunmaktadır.

Buna göre, bu donörlerden hangilerinden alınan kanın, acil nakil bekleyen alıcı bireye verilmesi durumunda antijen-antikor etkileşimi nedeniyle alyuvarların kümeleşmesi (aglütinasyon) kesinlikle gerçekleşir?

(Kan nakillerinde vericinin alyuvarındaki antijenler ile alıcının plazmasındaki antikorlar arasındaki etkileşimin esas alındığı kabul edilecektir.)

Show answer & explanation

Answer: Yalnız N

Answer

Yalnız N
Alıcı birey A Rh+A\text{ }Rh^+ olduğundan plazmasında Anti-B antikoru bulundurur. NN donörünün plazmasında sadece Anti-D antikoru bulunması, bu bireyin alyuvar zarında A ve B antijenlerini taşıdığını (AB grubu olduğunu) ve Rh antijeni taşımadığını (RhRh^-) gösterir. NN donörünün alyuvarlarındaki B antijeni, alıcının plazmasındaki Anti-B antikoru ile bir araya geldiğinde kesinlikle aglütinasyon (çökelme) gerçekleşir.

Step-by-Step Solution

1
Alıcı bireyin kan grubunun analiz edilmesi
Alıcı birey A Rh+A\text{ }Rh^+ kan grubundadır. Bu bireyin alyuvar zarında A ve Rh antijenleri bulunurken, kan plazmasında sadece Anti-B antikoru bulunur.
Kan nakillerinde alıcı bireyin plazmasında bulunan antikorlar, vericiden gelen alyuvarlardaki antijenlere karşı savunma geliştirir.
2
Donörlerin kan gruplarının ve alyuvarlarındaki antijenlerin belirlenmesi
Donörlerin durumları şöyledir:
* KK: A antijeni taşımıyor (B veya 0 grubu olabilir, alyuvarında B antijeni bulunabilir veya bulunmayabilir).
* LL: Plazmasında Anti-A ve Anti-B var (0 grubu, alyuvarlarında A veya B antijeni bulunmaz).
* MM: Anti-A ve Anti-D ile çökeliyor (A Rh+ grubu, alyuvarlarında A ve Rh antijeni bulunur, B antijeni bulunmaz).
* NN: Plazmasında sadece Anti-D var (Bu durum Anti-A ve Anti-B taşımadığını gösterir, yani alyuvarlarında hem A hem de B antijeni taşır. Dolayısıyla AB Rh- grubundadır. Alyuvarlarında B antijeni kesinlikle bulunur).
Çökelmenin gerçekleşmesi için donörden gelen antijenler ile alıcının plazmasındaki antikorların eşleşmesi gerekir.
3
Aglütinasyon (çökelme) olasılıklarının değerlendirilmesi
Alıcıda Anti-B antikoru bulunduğundan, içeriğinde B antijeni barındıran kan örnekleri çökelmeye neden olur. NN donörü kesinlikle B antijeni taşıdığı için (AB RhAB\text{ }Rh^-), kanı alıcıya verildiğinde kesinlikle çökelme gerçekleşer. KK donörü 0 grubu ise çökelme olmaz. LL ve MM donörlerinde ise B antijeni bulunmadığı için çökelme olmaz.
Alıcının plazmasındaki Anti-B antikoru ile vericinin alyuvarındaki B antijeni arasındaki etkileşim çökelmeye (kümeleşmeye) yol açar.

Key Concept

Kan grupları kalıtımında antijen-antikor ilişkisi ve kan nakli kuralları
Question 10Question

Bir hastanenin yenidoğan servisinde üç farklı ailenin bebekleri karışmıştır. Ailelerin ve bebeklerin kan gruplarına dair tespit edilen özellikler aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Aile / BebekKan Grubu Özellikleri
1. AileAnnenin kan plazmasında hem Anti-A hem Anti-B antikoru bulunur; babanın alyuvarlarında sadece B antijeni bulunur. Ebeveynlerin her ikisinin de alyuvarlarında Rh antijeni yoktur.
2. AileAnne AB RhAB\text{ }Rh^-, baba 0 Rh0\text{ }Rh^- kan grubuna sahiptir.
3. AileEbeveynlerin her ikisi de Rh+Rh^+ kan grubundadır. Alyuvar zarlarında sadece A ve B antijenlerinden biri bulunur. Bu ailenin ilk çocukları 0 Rh0\text{ }Rh^- kan grubundadır.
K BebeğiAlyuvar zarında A ve Rh antijenleri bulunur, B antijeni bulunmaz.
L BebeğiAlyuvar zarında sadece A antijeni bulunur, Rh antijeni bulunmaz.
M BebeğiAlyuvar zarında ABO ve Rh sistemlerine ait hiçbir antijen bulunmaz.

Buna göre, bebeklerin aileleriyle doğru eşleştirilmesi aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: K: 3. Aile, L: 2. Aile, M: 1. Aile

Answer

K bebeğinin 3. Aileye, L bebeğinin 2. Aileye, M bebeğinin ise 1. Aileye ait olduğu eşleştirme
K bebeği Rh+ kan grubuna sahip tek bebektir. 1. ve 2. ailelerdeki ebeveynlerin tamamı Rh- (rrrr) olduğundan, bu ailelerin Rh+ (RR_-) bir çocuk sahibi olmaları biyolojik olarak mümkün değildir. Bu durum K bebeğini kesinlikle 3. aileye yerleştirir. M bebeği 0 kan grubundadır. 2. ailedeki anne AB kan grubunda olduğu için çocuklarına mutlaka A ya da B aleli aktaracaktır; bu yüzden 2. aileden 0 kan grubunda bir çocuk doğamaz. Böylece M bebeği 1. aileye, L bebeği ise 2. aileye ait olur.

Step-by-Step Solution

1
Bebeklerin kan grubu fenotiplerini tespit etme
K bebeği: A Rh+A\text{ }Rh^+
L bebeği: A RhA\text{ }Rh^-
M bebeği: 0 Rh0\text{ }Rh^-
Soruda verilen antijen varlığı/yokluğu durumuna göre bebeklerin fenotipleri belirlenir. Alyuvarında A ve Rh antijeni olan K bebeği A Rh+A\text{ }Rh^+; sadece A antijeni olan L bebeği A RhA\text{ }Rh^-; hiçbir antijeni olmayan M bebeği ise 0 Rh0\text{ }Rh^- kan grubundadır.
2
Ailelerin kan grubu fenotiplerini ve olası genotiplerini analiz etme
1. Aile: Anne 0 Rh0\text{ }Rh^- (00 rr00\text{ }rr), Baba B RhB\text{ }Rh^- (B0 rrB0\text{ }rr veya BB rrBB\text{ }rr)
2. Aile: Anne AB RhAB\text{ }Rh^- (AB rrAB\text{ }rr), Baba 0 Rh0\text{ }Rh^- (00 rr00\text{ }rr)
3. Aile: Anne ve Baba Rh+Rh^+ (RrRr), her ikisi de sadece A veya B antijeni taşıyor. İlk çocukları 0 Rh0\text{ }Rh^- (00 rr00\text{ }rr) doğduğu için ebeveynler heterozigottur (A0 RrA0\text{ }Rr ve B0 RrB0\text{ }Rr gibi).
Ebeveynlerin plazmalarındaki antikorlar ve alyuvarlarındaki antijenler kullanılarak fenotipleri ve çocuklarının kan gruplarına göre genotipleri çıkarılır.
3
Bebekleri aileleriyle eşleştirme
K bebeği \rightarrow 3. Aile
M bebeği \rightarrow 1. Aile
L bebeği \rightarrow 2. Aile
Rh+ olan K bebeği, ebeveynleri Rh- olan 1. ve 2. aileye ait olamaz, bu yüzden 3. aileye aittir. 0 kan grubundaki M bebeği, annesi AB kan grubunda olan 2. aileye ait olamaz, bu yüzden 1. aileye aittir. A kan grubundaki L bebeği ise kalan 2. aileye aittir.

Key Concept

Çok alellilik ve kan gruplarında antijen-antikor ilişkisine dayalı kalıtım analizi