Examkin

Doğal Afetlerin Sınıflandırılması ve Türleri

2 questions

Question 1Question →

Aşağıda verilen doğal afetleri, oluşum kökenlerine göre sınıflandırıldıkları afet gruplarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Tsunami
Heyelan
Çığ
Sel ve Taşkın

Matches

Show answer & explanation

Answer

Tsunami jeolojik kökenli, heyelan jeomorfolojik kökenli, çığ klimatolojik-meteorolojik kökenli, sel ve taşkın ise hidrolojik kökenli afetler grubunda yer alır.
Eşleştirmede tsunami yer kabuğu hareketleriyle (jeolojik), heyelan yer şekilleri ve eğimle (jeomorfolojik), çığ atmosferik koşullarla (klimatolojik-meteorolojik), sel ve taşkın ise su süreçleriyle (hidrolojik) ilişkilendirilmiştir. Bu eşleştirme MEB coğrafya müfredatındaki doğal afetlerin kökenlerine göre sınıflandırılmasına tam uyum sağlamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Tsunami afetinin oluşum kökenini belirlemek.
Tsunami, yer kabuğunun sismik hareketleri (deprem, volkanizma) sonucu okyanuslarda oluşan dalgalardır, dolayısıyla jeolojik kökenlidir.
Afetin tetikleyici kaynağının yerin iç yapısı olduğunu saptamak.
2
Heyelan afetinin oluşum kökenini belirlemek.
Heyelan, eğimli yamaçlarda yer çekiminin etkisiyle toprağın hareket etmesidir, dolayısıyla jeomorfolojik kökenlidir.
Afetin yer şekillerinin özelliklerine bağlı olarak geliştiğini belirlemek.
3
Çığ afetinin oluşum kökenini belirlemek.
Çığ, kar yağışı ve sıcaklık gibi atmosferik olaylarla tetiklenir, dolayısıyla klimatolojik-meteorolojik kökenlidir.
Afetin hava ve iklim koşullarından kaynaklandığını ortaya koymak.
4
Sel ve taşkın afetinin oluşum kökenini belirlemek.
Sel ve taşkın, akarsu debilerinin yükselmesi ve su taşkınları ile ilgili olduğundan hidrolojik kökenlidir.
Afetin su döngüsü ve hidrografik özelliklerle olan ilişkisini tespit etmek.

Key Concept

Doğal afetlerin kökenlerine göre (jeolojik, jeomorfolojik, klimatolojik, hidrolojik) sınıflandırılması
Estimated Time:2m 0s
Question 2Question →

Doğal afetler oluşum kökenlerine göre jeolojik, jeomorfolojik, klimatolojik, meteorolojik ve hidrolojik olarak sınıflandırılmaktadır. Aşağıda verilen doğal afet türlerini, oluşum mekanizmalarına ve kökenlerine göre yapılan sınıflandırmalarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Deprem
Heyelan
Kasırga
Sel ve Taşkın

Matches

Show answer & explanation

Answer

Deprem afetinin yerin iç yapısından kaynaklanan jeolojik kökenli afetle; Heyelan afetinin yamaç dengesinin bozulmasıyla oluşan jeomorfolojik kökenli afetle; Kasırga afetinin atmosferdeki basınç değişimleriyle oluşan meteorolojik kökenli afetle; Sel ve Taşkın afetinin ise su kütlelerinin taşmasıyla oluşan hidrolojik kökenli afetle eşleştirilmesi gerekir.
Doğal afetler oluşum kaynaklarına göre ayrılırken; deprem yer kabuğu hareketlerine (jeolojik), heyelan yamaç dengesine ve kütle hareketine (jeomorfolojik), kasırga aşırı rüzgar ve fırtınaya (meteorolojik), sel ve taşkın ise suyun akış ve yatak dışına çıkma dinamiğine (hidrolojik) dayanır. Doğru e��leştirme bu coğrafi kriterler gözetilerek yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Deprem afetinin kökeni belirlenir.
Depremler fay hatlarındaki kırılmalar ve levha hareketleri gibi yerin i�� yapısındaki dinamiklerle ilişkilidir; bu sebeple jeolojik kökenlidir.
Afetlerin sınıflandırılmasında ilk olarak tetikleyici temel kaynağın iç veya dış süreçlere bağlı olup olmadığı saptanır.
2
Heyelan afetinin gelişim alanı incelenir.
Heyelanlar yamaç dengesinin bozulması, kütle çekimi ve yer şekillerine bağlı olarak gerçekleştikleri için jeomorfolojik bir süreçtir.
Yer şekillerinin (jeomorfoloji) yamaç eğimi ve tabaka duruşu gibi unsurları heyelan oluşumunda birincil rol oynar.
3
Kasırganın meydana geldiği ortam analiz edilir.
Kasırga, atmosferdeki sıcaklık ve basınç farklılıklarına bağlı rüzgarlar sonucu oluştuğundan meteorolojik kökenli afetler sınıfına girer.
Atmosfer kökenli ekstrem olaylar meteorolojik/klimatolojik sınıfa dahil edilmektedir.
4
Sel ve taşkın olaylarının karakteri değerlendirilir.
Sel ve taşkınlar, su döngüsü ve havzalardaki aşırı akış ile doğrudan ilgili olduğundan hidrolojik kökenli bir afettir.
Yeryüzündeki su kaynaklarının kontrol dışı taşması ve akışı hidrolojik süreçlerin bir sonucudur.

Key Concept

Doğal Afetlerin Kökenlerine Göre Sınıflandırılması
Estimated Time:1m 30s
Doğal Afetlerin Sınıflandırılması ve Türleri Practice Questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin