Isı ve Sıcaklık

44 questions

Question 41Question

Sıcaklık kavramı, sıcaklık ölçekleri ve termometrelerin çalışma prensipleri üzerine araştırma yapan bir lise öğrencisi, hazırladığı proje raporuna şu açıklamaları eklemiştir:

I. Termometreyle ölçülen sıcaklık, uluslararası birim sisteminde (SI) temel ve skaler bir büyüklüktür.
II. Sıvılı bir termometrenin sıcaklık değişimlerine karşı duyarlılığını (hassasiyetini) artırmak için termometrenin hazne hacmi artırılmalı ve kılcal borusunun kesit alanı küçültülmelidir.
III. Sıcaklığı 10C10^\circ\text{C} olan bir odanın sıcaklığı 20C20^\circ\text{C}'ye çıkarıldığında, odadaki moleküllerin ortalama kinetik enerjisi iki katına çıkmış olur.

Buna göre, öğrencinin raporundaki bu açıklamalardan hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I ve II

Answer

I ve II ifadeleri doğrudur
Sıcaklık, SI birim sisteminde temel ve skaler bir büyüklüktür. Sıvılı termometrelerin duyarlılığını artırmak için hazne hacminin büyük, boru kesitinin küçük olması gerekir. Celsius ölçeğindeki 20C20^\circ\text{C} sıcaklık, 10C10^\circ\text{C} sıcaklığın iki katı değildir çünkü mutlak sıfırdan başlamaz. Bu nedenle doğru olan ifadeler birinci ve ikinci açıklamalardır.

Step-by-Step Solution

1
Sıcaklık büyüklüğünün SI birim sistemindeki yerini ve yön özelliğini analiz etmek.
Sıcaklık temel bir büyüklüktür ve yönü olmad��ğı için skalerdir. Birinci öncül doğrudur.
Sıcaklığın temel fiziksel özelliklerini belirlemek.
2
Sıvıl�� termometrelerin duyarlılığını etkileyen faktörleri değerlendirmek.
Duyarlılık, sıcaklık değişimi başına borudaki sıvı seviyesinin yükselme miktarıdır. Hazne hacmi (V) büyük olduğunda genleşen sıvı hacmi fazla olur; boru kesit alanı (S) küçük olduğunda dar boruda sıvı daha çok yükselir. İkinci öncül doğrudur.
Termometre geometrisinin hassasiyete olan etkisini açıklamak.
3
Celsius ölçeğindeki sıcaklık artışının ortalama kinetik enerji üzerindeki etkisini incelemek.
Ortalama kinetik enerji mutlak sıcaklıkla (Kelvin) doğru orantılıdır. Sıcaklık 10C10^\circ\text{C}'den (283 K283\text{ K}) 20C20^\circ\text{C}'ye (293 K293\text{ K}) çıktığında mutlak sıcaklık 2 katına çıkmaz, yalnızca yaklaşık %3,5 oranında artar. Üçüncü öncül yanlıştır.
Sıcaklık ölçeklerinin oranlama kurallarını uygulamak.

Key Concept

Sıcaklığın fiziksel özellikleri, sıvılı termometrelerin duyarlılığı ve mutlak sıcaklık ölçeği
Estimated Time:1m 30s
Question 42Question

Özdeş ısıtıcılarla eşit süre ısıtılan eşit kütleli zeytinyağı ve sudan zeytinyağının sıcaklığının daha çok artmasının sebebi, zeytinyağının öz ısısının suyun öz ısısından daha büyük olmasıdır.

Show answer & explanation

Answer: False

Answer

Yanlış
Zeytinyağının öz ısısı suyununkinden küçük olduğu için, eşit kütle ve eşit ısı koşullarında zeytinyağının sıcaklığı sudan daha çok artar. Bu durum, ifadedeki sebebin tam aksini gösterdiğinden ifade yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Isı alan bir maddenin sıcaklık değişimi ile öz ısı arasındaki ilişkiyi gösteren Q=mcΔTQ = m \cdot c \cdot \Delta T bağıntısını analiz edin.
Sıcaklık değişimi ΔT=Qmc\Delta T = \frac{Q}{m \cdot c} şeklinde formüle edilir.
Alınan ısı, kütle, öz ısı ve sıcaklık değişimi arasındaki matematiksel bağıntıyı belirlemek.
2
Soruda verilen eşit kütle (mm) ve ��zdeş ısıtıcılarla eşit süre ısıtılma (eşit QQ) koşullarını formülde yerine koyun.
Isı miktarı (QQ) ve kütle (mm) değerleri sabit olduğundan, sıcaklık değişimi (ΔT\Delta T) ile öz ısı (cc) ters orantılıdır.
Sıcaklık değişimini belirleyen temel değişkenin öz ısı olduğunu görmek.
3
Zeytinyağının sıcaklık artışının sudan fazla olması durumunu ters orantı kuralına göre değerlendirin.
Sıcaklık değişimi daha fazla olan zeytinyağının öz ısısı, suyun öz ısısından daha küçük olmalıdır (czeytinyag˘ı<csuc_{\text{zeytinyağı}} < c_{\text{su}}).
Elde edilen ters orantı ilişkisini kullanarak maddelerin öz ısılarını kıyaslamak ve verilen yargının yanlış olduğunu ispatlamak.

Key Concept

Öz ısı ile sıcaklık değişimi ilişkisi
Estimated Time:1m 30s
Question 43Question

Farklı sıcaklıktaki iki cisim ısıca yalıtılmış bir kapta bir araya getirilip ısıl dengeye ulaşması beklendiğinde, cisimlerin hâl değiştirmediği durumda, ısı sığası büyük olan cismin sıcaklık değişiminin büyüklüğü her zaman diğer cismin sıcaklık değişiminin büyüklüğünden daha küçük olur.

Show answer & explanation

Answer: True

Answer

İfade doğrudur. Isıca yalıt��lmış ve hâl değişiminin olmadığı bir ortamda gerçekleşen ısı alışverişinde, ısı sığası büyük olan cismin sıcaklık değişimi her zaman daha küçük olur.
Isıca yalıtılmış ortamda cisimlerin aldığı ve verdiği ısı miktarları eşit olmak zorundadır. Hâl değişimi gerçekleşmediği için Q=CΔTQ = C \cdot \Delta T formülü geçerlidir. Buradan ısı sığası (CC) ile sıcaklık değişimi (ΔT\Delta T) çarpımı sabit bir değere (QQ) eşit olduğundan, ısı sığası büyük olan cismin sıcaklığındaki değişim her zaman daha küçük olur.

Step-by-Step Solution

1
Isıca yalıtılmış sistemde gerçekleşen ısı alışverişi ilkesini yazın.
Alınan ısı verilen ısıya eşittir: Qalınan=Qverilen=QQ_{\text{alınan}} = Q_{\text{verilen}} = Q.
Dış ortamdan yalıtılmış kapta enerjinin korunumu gereği toplam ısı enerjisi sabit kalır.
2
Isı alışverişi ile sıcaklık değişimi arasındaki matematiksel ilişkiyi kurun.
Q=CΔTQ = C \cdot \Delta T bağıntısı elde edilir. Burada C=mcC = m \cdot c olup ısı sığasıdır.
Hâl değişimi olmadığında bir maddenin sıcaklık değişimi, aldığı/verdiği ısı ile ısı sığasının oranına bağlıdır.
3
Isı sığaları ile sıcaklık değişimleri arasındaki ilişkiyi analiz edin.
C1ΔT1=C2ΔT2C_1 \cdot \Delta T_1 = C_2 \cdot \Delta T_2 eşitliğinde, eğer C1>C2C_1 > C_2 ise ΔT1<ΔT2\Delta T_1 < \Delta T_2 olur.
Eşit büyüklükteki ısı transferi değerleri için ısı sığası ve sıcaklık değişimi ters orantılıdır.

Key Concept

Isıca yalıtılmış sistemlerde ısı alışverişi ve ısı sığasının sıcaklık değişimine etkisi
Question 44Question

Isı ve sıcaklık ünitesinde yer alan öz ısı ve ısı sığası kavramlarıyla ilgili olarak hazırlanan aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur? (İşlemlerde hâl değişimi gerçekleşmediği varsayılacaktır.)

I. Bir cismin kütlesi iki katına çıkarıldığında ısı sığası iki katına çıkarken, öz ısısı değişmez.
II. İlk sıcaklıkları ve kütleleri eşit olan iki farklı sıvıya eşit miktarda ısı verildiğinde, öz ısısı küçük olan sıvının sıcaklık değişimi daha büyük olur.
III. İlk sıcaklıkları eşit olan iki cisme eşit miktarda ısı verildiğinde sıcaklık değişimi küçük olan cismin öz ısısı kesinlikle daha büyüktür.

Show answer & explanation

Answer: I ve II

Answer

I ve II yargılarının yer aldığı seçenek doğrudur.
Doğru olan seçenekte I ve II numaralı yargılar birlikte yer almaktadır. Birinci yargı doğrudur çünkü öz ısı ayırt edici bir özelliktir ve kütleye bağlı değildir, ısı sığası ise kütleyle doğru orantılı olarak artar. İkinci yargı doğrudur çünkü Q=mcΔTQ = m \cdot c \cdot \Delta T bağıntısına göre kütleleri ve aldıkları ısı miktarları eşit olan sıvılardan öz ısısı küçük olanın sıcaklık değişimi daha büyük olur.

Step-by-Step Solution

1
Birinci yargıyı ��z ısı ve ısı sığası tanımlarına göre analiz etme.
Öz ısı (cc) maddeler için ayırt edici bir özellik olup madde miktarına (kütleye) bağlı değildir. Isı sığası (C=mcC = m \cdot c) ise kütle ile doğru orantılıdır. Dolayısıyla kütle iki katına çıkarsa ısı sığası iki katına çıkar, öz ısı değişmez. Birinci yargı doğrudur.
Öz ısı maddelerin cinsine bağlı yoğun bir özellikken, ısı sığası kütleye bağlı kapasitif bir özelliktir.
2
İkinci yargıyı Q=mcΔTQ = m \cdot c \cdot \Delta T ısı formülünü kullanarak değerlendirme.
Sıcaklık değişimi ΔT=Qmc\Delta T = \frac{Q}{m \cdot c} şeklinde ifade edilir. Kütleler (mm) ve verilen ısılar (QQ) eşit olduğuna göre, öz ısısı (cc) küçük olan sıvının sıcaklık değişimi (ΔT\Delta T) daha büyük olur. İkinci yargı doğrudur.
Eşit kütleli maddelerde birim sıcaklık artışı için gereken ısı miktarı öz ısı ile doğru orantılıdır.
3
Üçüncü yargıyı ısı sığası kavramı çerçevesinde analiz etme.
Sıcaklık değişimi ΔT=QC\Delta T = \frac{Q}{C} formülüyle belirlenir (burada C=mcC = m \cdot c ısı sığasıdır). Eşit ısı verildiğinde sıcaklık değişimi küçük olan cismin ısı sığası (CC) kesinlikle büyüktür. Ancak bu durum cismin kütlesinin (mm) çok büyük olmasından kaynaklanabilir; dolayısıyla öz ısısının (cc) büyük olması kesin değildir. Üçüncü yargı yanlıştır.
Sıcaklık değişimini belirleyen doğrudan etken öz ısı değil, ısı sığasıdır.

Key Concept

Öz ısı ayırt edici bir özellik iken ısı sığası madde miktarına bağlıdır; sıcaklık değişimini belirleyen temel büyüklük ısı sığasıdır.
Estimated Time:2m 0s
PreviousPage 3 / 3
Isı ve Sıcaklık Practice Questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) — Page 3 | Examkin