Tarih Biliminin Yöntemi

1 questions

Question 1Question

Bir tarih araştırmacısının bilimsel çalışma sürecinde gerçekleştirdiği faaliyetler ile tarih biliminin yöntem basamaklarını doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Üzerinde çalışılan Kadeş Antlaşması metninin yazılı olduğu kil tabletin kil yapısının ve çivi yazısının dönem özelliklerinin incelenerek belgenin sahtelik durumunun incelenmesi
Osmanlı tahrir defterlerindeki nüfus ve vergi verilerinin, o döneme ait diğer kroniklerin beyanları ve seyyahların gözlemleriyle karşılaştırılarak doğruluk derecesinin belirlenmesi
Elde edilen verilerin kaynak değeri açısından yeterli olup olmadığının, konunun hangi yönlerini aydınlatabileceğinin tespiti amacıyla çözümlenmesi
Yöntem basamaklarından geçerek doğruluğu kanıtlanmış verilerin, neden-sonuç ilişkisi çerçevesinde kronolojik ve mantıksal bir bütünlükle bir araya getirilip yeni bir esere dönüştürülmesi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Birinci araştırmacı faaliyeti dış tenkit ile, ikinci araştırmacı faaliyeti iç tenkit ile, üçüncü araştırmacı faaliyeti tahlil ile, dördüncü araştırmacı faaliyeti ise terkip basamağı ile eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede belgenin dış yapısının (kil, yazı özellikleri) incelenmesi belgenin orijinalliğini denetleyen dış tenkit ile; içeriğin doğruluğunun ve diğer kaynaklarla uyumunun karşılaştırılması iç tenkit ile; bilgilerin kaynak değeri yönünden çözümlenmesi tahlil ile; en nihayetinde bu bilgilerin sistemli bir bütün olarak bir araya getirilip sentezlenmesi ise terkip basamağıyla ilişkilendirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Belgenin sahtelik durumunu ve fiziksel özelliklerini (kil tablet yapısı, yazı türü vb.) inceleyen birinci faaliyeti değerlendirin.
Bu faaliyet belgenin dış yapısına yönelik olduğundan 'Dış Tenkit' ile eşleşir.
Dış tenkit, kaynağın fiziki yapısı, yazarı, yazıldığı yer ve zaman gibi dış özellikleri inceleyerek orijinalliğini doğrular.
2
Bilgilerin doğruluğunu, yazarın tarafsızlığını ve diğer kaynaklarla karşılaştırma durumunu inceleyen ikinci faaliyeti değerlendirin.
Bu faaliyet doğrudan kaynağın içeriğine ve güvenirliğine yönelik olduğundan 'İç Tenkit' ile eşleşir.
İç tenkit, kaynağın içindeki bilgilerin tutarlılığını, doğruluğunu ve başka kaynaklarla uyumunu denetler.
3
Verilerin çözümlenerek konuyu aydınlatma gücünün ve kaynak değerinin ölçüldüğü üçüncü faaliyeti analiz edin.
Bu faaliyet verilerin anlam bakımından değerlendirilmesini içerdiği için 'Tahlil' ile eşleşir.
Tahlil basamağında, toplanan verilerin araştırmanın amacına uygunluğu ve bilgi değeri çözümlenir.
4
Tüm aşamalardan geçen ve doğrulanan verilerin mantıksal bir bütünlükle birleştirilerek esere dönüştürüldüğü dördüncü faaliyeti inceleyin.
Bu son aşama sentez süreci olduğundan 'Terkip' ile eşleşir.
Terkip, elde edilen tüm verilerin bir araya getirilerek yeni bir anlatı, tez veya kitap oluşturulması sürecidir.

Key Concept

Tarih araştırmalarında kaynakların bilimsel süzgeçten geçirilmesini sağlayan beş temel yöntem basamağı (Tarama, Tasnif, Tahlil, Tenkit, Terkip) ve özellikle eleştiri aşamasındaki iç-dış tenkit ayrımı.
Estimated Time:2m 0s
Tarih Biliminin Yöntemi Practice Questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin