Zarflar (Belirteçler)

14 questions

Question 1Question

Zarflar; fiilleri, fiilimsileri, sıfatları ya da zarfları miktar ve derece yönünden etkileyen sözcüklerdir. Derecelendirme zarfları ise sıfatların veya zarfların anlamını miktar yönüyle derecelendirir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir sıfatı derecelendiren zarf kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kütüphanede en sessiz salonu seçerek akşama kadar ders çalıştım.

Answer

Kütüphanede en sessiz salonu seçerek akşama kadar ders çalıştım.
Doğru seçenekte yer alan cümlede 'en' sözcüğü, 'salon' ismini niteleyen 'sessiz' sıfatının anlamını derecelendirmiştir. Bu durum, zarfın sıfatı etkileme işlevine tam bir örnektir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki miktar ve derece bildiren sözcükleri ve bu sözcüklerin etkilediği kelimeleri belirleyin.
Belirlenen kelimeler: 'en sessiz' (A seçeneği), 'çok çalışıyordu' (B seçeneği), 'çok insan' (C seçeneği), 'pek güzel' (D seçeneği) ve 'sessizce izledi' (E seçeneği).
Derecelendirme zarflarının hangi sözcük türünü etkilediğini bulmak için öncelikle bu kelime gruplarını tespit etmemiz gerekir.
2
Derecelendirme bildiren zarfın önündeki sözcüğün türünü inceleyin.
Doğru seçenekte yer alan 'en' sözcüğü, 'salon' ismini niteleyen 'sessiz' sıfatının önüne gelmiştir. Diğer seçeneklerde ise miktar veya derece bildiren sözcükler fiili etkilemiş, ismi etkileyerek sıfat olmuş ya da başka bir zarfı etkilemiştir.
Soruda bizden özellikle bir 'sıfatı' derecelendiren zarfı bulmamız istenmektedir.

Key Concept

Derecelendirme zarflarının sıfatları etkileme işlevi
Question 2Question

Sıfatların ya da zarfların anlamını miktar yönünden pekiştirerek derecelendiren zarflara derecelendirme zarfı denir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde derecelendirme zarfı bir s��fatı etkilemiştir?

Show answer & explanation

Answer: Bu yazarın en sürükleyici romanını henüz okumadım.

Answer

Bu yazarın en sürükleyici romanını henüz okumadım.
Doğru cevap olan cümlede geçen 'en' sözcüğü bir derecelendirme zarfıdır. Bu zarf, 'roman' ismini niteleyen 'sürükleyici' sıfatının önüne gelerek bu sıfatın anlamını derece yönünden etkilemiştir. Dolayısıyla derecelendirme zarfı bir sıfatı etkileme göreviyle kullanılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki derecelendirme (miktar) belirten sözcükleri tespit edin.
Cümlelerde geçen 'en', 'daha', 'oldukça' ve 'çok' sözcükleri miktar ve derece belirten sözcüklerdir.
Derecelendirme işlevinin hangi sözcüklerle sağlandığını belirlemek için bu adım gereklidir.
2
Derecelendirme sözcüklerinin cümle içinde hangi sözcük türünü etkilediğini analiz edin.
Doğru seçenekteki 'en' sözcüğü, 'sürükleyici' niteleme sıfatını etkilemiştir. Diğer cümlelerdeki derecelendirme sözcükleri ise ya doğrudan isimleri etkileyerek sıfat olmuştur ya da durum zarflarını etkilemiştir.
Derecelendirme zarfının bir sıfatı mı yoksa başka bir zarfı mı etkilediğini ayırt etmek için bu adım gereklidir.

Key Concept

Derecelendirme zarflarının sıfatları veya zarfları etkileme görevi
Estimated Time:50s
Question 3Question

(I) Tarihî belgeleri incelerken olayları kendi döneminin koşullarına göre değerlendirmek gerekir.
(II) Yazar, bu romanında toplumsal sorunları gerçekçi bir bakış açısıyla ele alıyor.
(III) Başarılı mimar, projesinde gayet sade motifler kullanarak ferah bir ortam oluşturmuş.
(IV) Genç araştırmacı, kütüphanedeki eski el yazmalarını büyük bir titizlikle tasnif etti.
(V) Edebiyat dergileri, yeni yazarların tanınmasında ve seslerini duyurmasında önemli bir rol üstlenir.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangisinde bir sıfatın anlamını derece yönüyle etkileyen bir zarf kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: III

Answer

Üçüncü cümlede geçen 'gayet' sözcüğü, niteleme sıfatı olan 'sade' sözcüğünün anlamını derece yönüyle etkileyen bir derecelendirme zarfıdır.
Üçüncü cümlede geçen 'gayet' sözcüğü bir miktar (derecelendirme) zarfıdır ve kendisinden sonra gelen 'sade' niteleme sıfatının anlamını derece yönüyle etkilemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Numaralanmış cümlelerde yer alan sıfat ve zarf soylu sözcükleri tespit etmek.
Cümlelerdeki sıfatlar ve zarflar belirlenir.
Sıfatı derecelendiren zarfı bulmak için önce bu sözcüklerin tespiti gerekir.
2
Zarfların hangi sözcükleri etkilediğini incelemek.
Üçüncü cümledeki 'gayet' zarfının 'sade' sıfatını etkilediği görülür.
Derecelendirme zarfları sıfatların veya zarfların önüne gelerek onların anlamını pekiştirir veya derecelendirir.
3
Diğer cümlelerdeki durumları değerlendirerek doğru seçeneğe ulaşmak.
Diğer cümlelerde sıfatı derecelendiren bir zarf olmadığı kesinleşir.
Yanlış seçenekleri eleyerek doğru sonuca ulaşmak.

Key Concept

Derecelendirme zarfları, sıfatların ya da diğer zarfların önüne gelerek onların anlamını derece ve miktar yönünden etkiler.
Question 4Question

Derecelendirme belirteçleri, cümlede niteleme sıfatlarının ya da diğer belirteçlerin önüne gelerek onların anlamını derece, miktar veya üstünlük bakımından sınırlandırır ya da pekiştirir.

Buna göre,
I. Şair, bu eserinde oldukça akıcı bir anlatım tercih etmiş.
II. Kış rüzgârları pencereleri hızlıca sarsarak geçip gitti.
III. Sabah erkenden yola çıkan kafile öğleden sonra hedefine ulaştı.
IV. Öğretmenimiz konuyu herkesin anlayabileceği şekilde yavaşça anlattı.
V. Proje ekibi, hazırlık aşamasında geceli gündüzlü çalışarak raporu tamamladı.

numaralanmış cümlelerin hangisinde bir sıfatı derecelendiren belirteç vardır?

Show answer & explanation

Answer: Yalnız I

Answer

Yalnız I
Birinci cümlede geçen 'oldukça' sözcüğü, kendisinden sonra gelen 'akıcı' niteleme sıfatının anlamını derece yönünden etkileyen bir derecelendirme belirtecidir. Bu nedenle 'Yalnız I' ifadesi doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki tüm belirteçleri (zarfları) ve bu belirteçlerin etkilediği sözcükleri tespit edin.
Birinci cümlede 'oldukça', ikinci cümlede 'hızlıca', üçüncü cümlede 'erkenden' ve 'öğleden sonra', dördüncü cümlede 'yavaşça', beşinci cümlede ise 'geceli gündüzlü' sözcüklerinin belirteç göreviyle kullanıldığı görülür.
Belirteçlerin cümledeki işlevlerini ve hangi sözcük türlerini nitelediklerini belirlemek için.
2
Zarfların nitelediği ya da belirttiği sözcüklerin türünü (isim, sıfat, fiil, fiilimsi) analiz edin.
Birinci cümledeki 'oldukça' sözcüğü 'akıcı' niteleme sıfatını etkilemiştir. İkinci cümledeki 'hızlıca' fiilimsiyi, dördüncü cümledeki 'yavaşça' fiili, beşinci cümledeki 'geceli gündüzlü' ise fiilimsiyi etkilemektedir. Üçüncü cümledeki zaman zarfları ise eylemi zaman yönünden sınırlandırmıştır.
Sıfatı derecelendiren belirteci diğerlerinden ayırt etmek için.
3
Elde edilen sonuçlara göre sıfatı derecelendiren belirtecin sadece birinci cümlede bulunduğunu doğrulayın.
Doğru seçeneğe ulaşılarak karar verilir.
Doğru yanıtın kesinleştirilmesi için.

Key Concept

Derecelendirme zarflarının sıfatları veya diğer zarfları niteleme/derecelendirme görevi
Question 5Question

Derecelendirme zarfları; sıfatların, fiillerin, fiilimsilerin ya da zarfların anlamını derece, miktar veya üstünlük yönünden etkileyen sözcüklerdir. Bu sözcükler, cümlede bir sıfatı ya da zarfı derecelendirme göreviyle kullanılabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde derecelendirme zarfı, bir sıfatı derecelendirme göreviyle kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Toplantıya katılan kurul üyeleri, sunulan raporlar üzerine son derece yapıcı değerlendirmeler yaptılar.

Answer

Toplantıya katılan kurul üyeleri, sunulan raporlar üzerine son derece yapıcı değerlendirmeler yaptılar. cümlesindeki 'son derece' söz��, 'yapıcı' niteleme sıfatının anlamını derecelendirmiştir.
Doğru cevap, 'son derece yapıcı değerlendirmeler' ifadesinin yer aldığı cümledir. Bu cümlede 'yapıcı' sözcüğü, 'değerlendirmeler' ismini niteleyen bir sıfattır. 'son derece' söz öbeği ise bu sıfatın derecesini belirterek bir sıfatı derecelendirme görevi üstlenmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerde geçen derecelendirme bildiren sözcükleri tespit etmek.
Cümlelerde sırasıyla 'daha', 'son derece', 'çok', 'epey' ve 'pek' sözcükleri veya söz öbekleri belirlenmiştir.
Sözcüklerin cümle içindeki görevlerini belirlemek için öncelikle derecelendirme bildiren yapıların bulunması gerekir.
2
Belirlenen derecelendirme sözcüklerinin hangi sözcük türün�� etkilediğini analiz etmek.
Seçeneklerdeki sözcüklerin etki ettiği kelimeler şu şekildedir: 'daha' sözcüğü 'hızlı' zarfını; 'son derece' sözü 'yapıcı' sıfatını; 'çok' sözcüğü 'çiçek' ismini (sıfat olarak); 'epey' sözcüğü 'beğenildi' fiilini; 'pek' sözcüğü ise 'yakında' zarfını etkilemiştir.
Derecelendirme zarfının sıfatı mı yoksa zarfı mı etkilediğini belirlemek için etki ettiği kelimenin türünü incelemek şarttır.
3
Sıfatı derecelendiren seçeneği doğru cevap olarak işaretlemek.
'son derece yapıcı değerlendirmeler' yapısındaki 'son derece' zarfının, niteleme sıfatı olan 'yapıcı' sözcüğünün anlamını pekiştirip derecelendirdiği netleşmiştir.
Soruda sadece sıfatı derecelendirme göreviyle kullanılan yapının bulunması istendiği için bu analize göre doğru cevaba ulaşılır.

Key Concept

Derecelendirme zarflarının sıfatları ve zarfları niteleme/belirtme işlevleri ile sıfat-zarf ayrımı
Estimated Time:2m 0s
Question 6Question

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde derecelendirme belirteci, diğerlerinden farklı türde bir sözcüğün anlamını derecelendirmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Kritik kararların alınacağı bu kurulda üyelerin sorunları çok sakin tartışması herkesi şaşırttı.

Answer

Kritik kararların alınacağı bu kurulda üyelerin sorunları çok sakin tartışması herkesi şaşırttı.
Doğru yanıt, derecelendirme belirtecinin bir zarfı derecelendirdiği cümledir. 'Kritik kararların alınacağı bu kurulda üyelerin sorunları çok sakin tartışması herkesi şaşırttı' cümlesinde 'tartışması' eylemsidir (isim-fiil). Eylemsiyi durum yönünden belirten 'sakin' sözcüğü durum zarfıdır. Bu zarfın önüne gelen 'çok' sözcüğü de bir derecelendirme zarfı olarak başka bir zarfı derecelendirmiştir. Diğer tüm cümlelerde derecelendirme belirteçleri sıfatları etkilemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerde geçen derecelendirme belirteçlerini (zarflarını) tespit etmek.
Derecelendirme belirteçleri şunlardır: 'son derece', 'daha', 'çok', 'en', 'oldukça'.
Soruda bu belirteçlerin hangi türde sözcükleri derecelendirdiği sorulmaktadır.
2
Belirteçlerin derecelendirdiği sözcüklerin türlerini belirlemek.
Belirteçlerin nitelediği kelimeler sırasıyla: 'önemli' (sıfat), 'cesur' (sıfat), 'sakin' (zarf), 'olgun' (sıfat), 'titiz' (sıfat) olarak bulunmuştur.
Zarfın sıfatı mı yoksa başka bir zarfı mı etkilediğini ayırt etmek.
3
Eylemsiyi (fiilimsiyi) niteleyen sözcüğün türünü belirleyerek farklı olanı bulmak.
'Tartışması' isim-fiilini niteleyen 'sakin' sözcüğü eylemsiyi etkilediği için zarftır. Dolayısıyla 'çok' belirteci burada bir zarfı derecelendirmiştir. Diğer cümlelerde ise sıfatlar derecelendirilmiştir.
Doğru seçeneğe karar vermek.

Key Concept

Derecelendirme Zarfları ve Sözcük Türlerinin Ayrımı
Question 7Question

Türkçede derecelendirme (miktar) belirteçleri; eylemlerin, eylemsilerin, sıfatların ya da kendi türünden sözcüklerin anlamını derece yönüyle pekiştiren veya sınırlandıran sözcüklerdir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde derecelendirme zarfı, diğerlerinden farklı türde bir sözcüğün anlamını etkilemiştir?

Show answer & explanation

Answer: Genç müzisyen, sahnede kendisinden beklenenden daha profesyonelce hareket ederek herkesi şaşırttı.

Answer

Genç müzisyenle ilgili olan ve 'daha' derecelendirme zarfının 'profesyonelce' durum zarfını etkilediği cümle doğru cevaptır.
Genç müzisyenden bahsedilen seçenekte geçen 'daha' derecelendirme zarfı, eylemsiyi niteleyen 'profesyonelce' durum zarfını etkilemiştir. Diğer seçeneklerde ise derecelendirme zarfları sırasıyla 'sürükleyici', 'eski', 'yapıcı' ve 'sessiz' sıfatlarını etkilediğinden doğru cevap budur.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerde yer alan derecelendirme (miktar) zarflarını belirlemek.
Cümlelerde sırasıyla 'oldukça', 'daha', 'en', 'son derece' ve 'gayet' sözcükleri derecelendirme zarflarıdır.
Sözcüklerin görevlerini belirlemek için önce zarf niteliğindeki kelimeleri bulmamız gerekir.
2
Bu zarfların hangi türdeki sözcükleri etkilediğini tespit etmek.
'oldukça' sözcüğü 'sürükleyici' sıfatını, 'daha' sözcüğü 'profesyonelce' zarfını, 'en' sözcüğü 'eski' sıfatını, 'son derece' sözcüğü 'yapıcı' sıfatını, 'gayet' sözcüğü 'sessiz' sıfatını etkilemiştir.
Derecelendirme zarflarının sıfatları mı yoksa zarfları mı nitelediğini ayırt etmek.
3
Seçenekleri karşılaştırarak farklı olanı saptamak.
Dört seçenekte derecelendirme zarfı sıfatın derecesini artırırken, bir seçenekte zarfın derecesini artırmıştır.
Soruda bizden diğerlerinden farklı türdeki bir sözcüğün anlamını etkileyen belirteci bulmamız istenmiştir.

Key Concept

Derecelendirme zarflarının niteleme sıfatlarını ya da zarfları etkileme görevi
Question 8Question

Edebiyat dünyasında (I) en verimli dönemini yaşayan yazar, son romanında (II) gayet samimi bir dil kullanmıştır. Eserdeki (III) fazla detay, okuru (IV) daha derin bir düşünce dünyasına davet ederken yazarın (V) oldukça özgün üslubu da dikkat çekmektedir.

Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi, bir sıfatı derecelendiren miktar belirteci (zarfı) görevinde kullanılmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: III

Answer

Numaralanmış sözcüklerden üçüncü sırada yer alan 'fazla' sözcüğü zarf değil, sıfat görevindedir.
Parçadaki 'fazla' sözcüğü 'detay' isminin önüne gelerek onu miktar yönüyle belirten bir belgisiz sıfattır. Bu nedenle bir sıfatı derecelendiren miktar zarfı değildir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki numaralanmış sözcüklerin hangi türdeki sözcükleri etkilediğini incelemek.
I, II, IV ve V numaralı sözcüklerin sıfatları nitelediği, III numaralı sözcüğün ise bir adı etkilediği görülür.
Zarflar fiilleri, fiilimsileri, sıfatları ve kendi türünden sözcükleri etkilerken; sıfatlar adları niteler veya belirtir.
2
Sıfatları etkileyen sözcüklerin görevlerini belirlemek.
'en verimli', 'gayet samimi', 'daha derin' ve 'oldukça özgün' öbeklerinde geçen 'en', 'gayet', 'daha' ve 'oldukça' sözcükleri derecelendirme (üstünlük/aşırılık) bildiren miktar zarflarıdır.
Sıfatların anlamını miktar ve derece yönüyle pekiştiren sözcükler derecelendirme zarfı olarak adlandırılır.
3
Üçüncü sözcük olan 'fazla' sözcüğünün işlevini belirlemek.
'fazla detay' öbeğinde 'detay' sözcüğü bir addır (isim). Bu adın önüne gelerek onu miktar bakımından belirten 'fazla' sözcüğü bir belgisiz sıfattır.
Adların önüne gelerek onları belirten sözcükler zarf değil, sıfat görevini üstlenir.

Key Concept

Derecelendirme Zarfı ve Sıfat Ayrımı
Estimated Time:1m 30s
Question 9Question

Gökyüzünün kurşuni bir renge büründüğü o soğuk sonbahar sabahında, limandan kalkan son gemi ufukta (I) yavaşça kayboldu. Genç adam, ahşap iskelede (II) tek ba��ına durmuş, rüzgârın sert uğultusuna karşı gözlerini uzaklara dikmişti. İçinde biriken o tarif edilemez hüzün, dalgalarla birlikte kıyıya vuruyordu. O an, geçmişin (III) en güzel günlerini hatırlayarak derin bir iç çekti. Ne kadar dirense de zamanın bu acımasız akışına karşı koyamayacağını (IV) çok (V) iyi biliyordu.

Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: IV. sözcük, bir ismi miktar yönünden belirten sıfat görevindedir.

Answer

Dördüncü sözcük olan 'çok' ifadesinin bir ismi miktar yönünden belirten bir sıfat olduğunu belirten yargı yanlıştır. Bu sözcük, kendisinden sonra gelen 'iyi' durum zarfını derecelendiren bir miktar belirtecidir.
Dördüncü sözcük olan 'çok', cümlede bir ismin önüne gelip onu belirtmemiştir. Kendisinden sonra gelen ve 'biliyordu' eylemini niteleyen 'iyi' durum zarfının anlamını derecelendiren bir miktar zarfı olarak kullanılmıştır. Dolayısıyla bu sözcüğün sıfat olduğunu öne süren seçenek yanlıştır ve aranılan doğru cevaptır.

Step-by-Step Solution

1
Birinci sözcüğün (yavaşça) türünü ve işlevini belirleme.
'yavaşça' sözcüğü 'kayboldu' eylemini durum yönünden etkilediği için durum zarfıdır.
Eylemleri durum bakımından tamamlayan sözcükler durum zarfı (belirteci) olur.
2
İkinci sözcüğün (tek başına) türünü ve işlevini belirleme.
'tek başına' sözü, 'durmuş' sıfat-fiilini (fiilimsiyi) durum yönünden etkilediği için durum zarfıdır.
Zarflar eylemlerin yanı sıra fiilimsileri de etkileyebilir.
3
Üçüncü sözcüğün (en) türünü ve işlevini belirleme.
'en' sözcüğü, 'günler' isminin niteleme sıfatı olan 'güzel' sözcüğünü derecelendirdiği için miktar (derecelendirme) zarfıdır.
Sıfatları derecelendiren sözcükler miktar belirtecidir.
4
Dördüncü (çok) ve beşinci (iyi) sözcüklerin türlerini ve ilişkilerini belirleme.
'iyi' sözcüğü 'biliyordu' eylemini etkileyen bir durum zarfıdır; 'çok' sözcüğü ise bu zarfı derecelendiren bir miktar zarfıdır. 'çok' sözcüğü bir isimle ilişkili olmadığı için sıfat değildir.
Zarflar başka zarfları derecelendirebilir; ismi miktar yönünden etkilemedikleri sürece sıfat olamazlar.

Key Concept

Zarfların cümledeki işlevleri, eylemleri, fiilimsileri, sıfatları ve diğer zarfları derecelendirme/etkileme rolleri ile sıfat-zarf ayrımı.
Estimated Time:2m 0s
Question 10Question

(I) Son derece etkileyici bir üslupla kaleme alınan bu roman, okuru ilk sayfadan itibaren sarıp sarmalıyor. (II) Yazar, karakterlerin iç dünyasını oldukça başarılı tasvirlerle gözler önüne sermiş. (III) Dönemin toplumsal yapısı da eserde en ince ayrıntısına kadar titizlikle işlenmiş. (IV) Kitabın kahramanı, zor durumlar karşısında pek soğukkanlı davranarak çevresindekileri şaşırtıyor. (V) Sanatçı, bu son yapıtında çok sade bir Türkçe tercih ederek geniş kitlelere ulaşmayı başarmış.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde derecelendirme zarfı, bir zarfın anlamını derecelendirme göreviyle kullanılm��ştır?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

Dördüncü cümlede kullanılan 'pek' derecelendirme zarfı, durum zarfı olan 'soğukkanlı' sözcüğünün anlamını derecelendirmiştir.
Dördüncü cümlede yer alan 'pek' derecelendirme zarfı, 'davranarak' fiilimsisini niteleyen 'soğukkanlı' durum zarf��nın önüne gelmiştir. Dolayısıyla burada derecelendirme zarfı bir zarfın anlamını derecelendirmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki numaralanmış cümlelerde yer alan derecelendirme zarflarını tespit edin.
Birinci cümlede 'son derece', ikinci cümlede 'oldukça', üçüncü cümlede 'en', dördüncü cümlede 'pek' ve beşinci cümlede 'çok' s��zcükleri derecelendirme (miktar) zarflarıdır.
Derecelendirme zarflarının hangi sözcükleri nitelediğini anlamak için önce kendilerini belirlemek gerekir.
2
Bulunan derecelendirme zarflarının yöneldiği ve anlamını derecelendirdiği sözcüklerin türlerini belirleyin.
'son derece' -> 'etkileyici' (sıfat), 'oldukça' -> 'başarıl��' (sıfat), 'en' -> 'ince' (sıfat), 'pek' -> 'soğukkanlı' (zarf), 'çok' -> 'sade' (sıfat) sözcüklerini etkilemiştir.
Dördüncü cümledeki 'soğukkanlı' sözcüğü 'davranarak' zarf-fiilini (fiilimsi) etkilediği için bir durum zarfıdır. Diğer cümlelerdeki 'etkileyici', 'başarılı', 'ince' ve 'sade' sözcükleri ise birer ismi etkilediği için sıfattır.
3
Farklı türdeki sözcüğü derecelendiren cümleyi doğru cevap olarak seçin.
Dördüncü cümlede derecelendirme zarfı bir zarfı derecelendirdiği için doğru cevap bu seçenektir.
Soru kökünde derecelendirme zarfının bir zarfı derecelendirmesi istenmektedir.

Key Concept

Derecelendirme (miktar) zarflarının sıfatları veya zarfları derecelendirme görevi.
Question 11Question

Geceleyin bir ses böler uykumu,
İçeri süzülür rüzgârın serinliği.
En kuytu köşelere fısıldar adını,
Yavaşça dağılır karanlığın resmi.

Bu dizelerde aşağıdaki belirteç (zarf) türlerinden hangisinin örneği yoktur?

Show answer & explanation

Answer: Soru belirteci

Answer

Soru belirteci
Dizelerde soru anlamı taşıyan ve eylemi ya da eylemsiyi niteleyen herhangi bir soru belirteci yer almamaktadır. Dolayısıyla soru belirteci seçeneği doğru cevaptır.

Step-by-Step Solution

1
Dizelerdeki eylemleri (böler, süzülür, fısıldar, dağılır) ve eylemsileri tespit ederek bunları etkileyen belirteçleri aramak.
Dizelerde belirteç görevinde kullanılabilecek sözcükler 'geceleyin', 'içeri', 'en' ve 'yavaşça' olarak belirlenir.
Belirteçler eylemleri, eylemsileri, sıfatları ve kendi türünden sözcükleri niteleyen veya belirten sözcüklerdir.
2
Bulunan belirteçlerin türlerini cümledeki işlevlerine göre belirlemek.
'geceleyin' sözcüğü zamanı (zaman belirteci), 'içeri' sözcüğü yönü (yer-yön belirteci), 'yavaşça' sözcüğü eylemin durumunu (durum belirteci) ve 'en' sözcüğü sıfatın derecesini (miktar/derecelendirme belirteci) bildirmektedir.
Sözcüklerin belirteç türlerini doğru tespit etmek seçeneklerle eşleştirmeyi sağlar.
3
Seçenekleri analiz ederek dizelerde yer almayan belirteç türünü belirlemek.
Dizelerde soru bildiren herhangi bir belirteç bulunmadığı için soru belirteci dizelerde yer almayan tek türdür.
Dizelerin genelinde soru anlamı taşıyan bir sözcük yoktur.

Key Concept

Zarfların (belirteçlerin) cümledeki işlevlerine ve türlerine göre belirlenmesi
Question 12Question

Derecelendirme (miktar) belirteçleri; sıfatların, belirteçlerin, eylemlerin veya eylemsilerin anlamını miktar yönüyle sınırlandıran ya da derecelendiren sözcüklerdir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde derecelendirme belirteci, kendi türünden bir sözcüğü derecelendirme göreviyle kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Uzun ve yorucu geçen bir günün ardından evine ulaşmak için pek hızlı yürüyordu.

Answer

Uzun ve yorucu geçen bir günün ardından evine ulaşmak için pek hızlı yürüyordu.
Doğru seçenekte yer alan 'pek' derecelendirme belirteci, kendisinden sonra gelen ve eylemi durum yönüyle niteleyen 'hızlı' durum belirtecini derecelendirmiştir. Böylece belirteç, kendi türünden bir sözcüğü etkileme göreviyle kullanılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerde geçen derecelendirme belirteçlerini (en, daha, gayet, pek, oldukça) belirleyin.
Belirteçler sırasıyla şunlardır: en, daha, gayet, pek, oldukça.
Sözcüklerin cümledeki işlevini incelemeden önce hedeflenen zarf türünü saptamak gerekir.
2
Belirteçlerin hangi sözcükleri etkilediğini ve bu sözcüklerin türlerini analiz edin.
'yetenekli', 'derin', 'geniş' ve 'uyumlu' sözcükleri isimlerin önüne gelerek onları niteledikleri için sıfattır. 'hızlı' sözcüğü ise eylemi etkilediği için durum belirtecidir.
Derecelendirme belirteçlerinin neyi derecelendirdiğini anlamak için etkiledikleri sözcüklerin isim mi eylem mi yoksa başka bir görevde mi olduğunu belirlemek gerekir.
3
Derecelendirme belirtecinin kendi türünden olan belirteç (zarf) görevindeki bir sözcüğü etkilediği seçeneği belirleyin.
Durum belirteci olan 'hızlı' sözcüğünü derecelendiren 'pek' sözcüğü kendi türünden bir sözcüğü etkilemiştir.
Soru kökünde bizden miktar belirtecinin bir zarfı derecelendirmesi istenmiştir.

Key Concept

Derecelendirme zarflarının (belirteçlerinin) cümledeki görevleri ve etkiledikleri sözcük türlerinin ayırt edilmesi.
Question 13Question

Zamanın hızla akıp giden nehrinde, geçmişe özlem duyan yazar (I) yalnız hissettiği anlarda yazı masasına sığınırdı. Romanlarında (II) içeri odaların loş ışığında geçen konuşmaları aktarırken kahramanların ruhsal derinliklerini (III) en ince ayrıntısına kadar yansıtmayı başarırdı. Toplumsal sorunlara (IV) yukarıdan bakan aydın tavrından uzak durarak halk��n arasına (V) geri dönmeyi her zaman bir erdem olarak kabul etmişti.

Bu parçada numaralanmış sözcüklerin türleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: II. sözcük, yer-yön belirteci olarak kullanılmıştır.

Answer

İkinci sözcük olan 'içeri' sözcüğü zarf değil, sıfat görevinde kullanılmıştır.
İkinci sözcük olan 'içeri' sözcüğü, bir ismin ('odaların') önüne gelerek onu niteleyen/belirten bir sıfat görevi üstlenmiştir. Yer-yön bildiren sözcüklerin zarf olabilmesi için bir fiili veya eylemsiyi yalın halde belirtmesi gerekir. Bu nedenle bu sözcüğün yer-yön belirteci olduğu ifadesi yanlıştır ve aranan doğru cevaptır.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki birinci sözcük olan 'yalnız' sözcüğünün işlevini belirlemek.
'yalnız' sözcüğü 'hissettiği' sıfat-fiilinin (eylemsi) durumunu bildiren bir durum zarfıdır.
Eylemsilere sorulan 'nasıl' sorusu durum zarfını buldurur.
2
İkinci sözcük olan 'içeri' sözcüğünün işlevini incelemek.
'içeri' sözcüğ�� 'odaların' isminin önüne gelerek onu nitelemiş/belirtmiş ve sıfat görevini üstlenmiştir.
Yer-yön bildiren sözcükler bir ismin önüne geldiklerinde sıfat olurlar, zarf olarak kullanılamazlar.
3
Üçüncü sözcük olan 'en' sözcüğünü incelemek.
'en' sözcüğü 'ince' niteleme sıfatının derecesini belirten bir miktar zarfıdır.
Sıfatların önüne gelerek üstünlük bildiren 'en' sözcüğü derecelendirme (miktar) zarfıdır.
4
Dördüncü sözcük olan 'yukarıdan' sözcüğünün durumunu değerlendirmek.
'yukarıdan' sözcüğü ayrılma durum eki (-dan) aldığı için isimleşmiştir.
Yer-yön zarfları çekim eki aldıklarında zarf özelliklerini kaybederek isim olurlar.
5
Beşinci sözcük olan 'geri' sözcüğünün işlevini kontrol etmek.
'geri' sözcüğü 'dönmeyi' isim-fiilini (eylemsi) yön yönünden belirten bir yer-yön zarfıdır.
Yer-yön sözcükleri yalın halde bir eylemi veya eylemsiyi belirttiğinde yer-yön zarfı olur.

Key Concept

Zarfların (belirteçlerin) cümle içindeki görevleri, türleri ve sıfat ya da isimlerle olan farkları.
Question 14Question

Derecelendirme (miktar) belirteçleri; sıfatların ya da diğer belirteçlerin anlamını miktar yönüyle sınırlandıran veya derecelendiren sözcüklerdir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde derecelendirme belirteci, diğerlerinden farklı türde bir sözcüğü derecelendirmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Bu zorlu sınavı kazanmak istiyorsan her zamankinden çok daha disiplinli çalışmalısın.

Answer

Bu zorlu sınavı kazanmak istiyorsan her zamankinden çok daha disiplinli çalışmalısın. (Bu cümlede 'daha' derecelendirme belirteci, durum belirteci olan 'disiplinli' sözcüğünü etkilemiştir.)
Doğru seçenekte yer alan 'daha' derecelendirme belirteci, eylemi niteleyen 'disiplinli' durum belirtecini derecelendirmiştir. Diğer tüm cümlelerde ise derecelendirme belirteçleri birer sıfatı etkilemektedir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki derecelendirme belirteçleri tespit edilir.
Belirteçler sırasıyla; 'oldukça', 'son derece', 'daha', 'pek' ve 'en' sözcükleridir.
Derecelendirilen sözcüklerin türünü belirleyebilmek için öncelikle derecelendirme belirteçlerinin bulunması gerekir.
2
Tespit edilen belirteçlerin etkilediği sözcükler ve bu sözcüklerin türleri incelenir.
'Başarılı albüm' sıfat tamlamasıdır ('başarılı' sıfattır); 'yalın ifadeler' sıfat tamlamasıdır ('yalın' sıfattır); 'disiplinli çalışmak' eyleme yönelik olduğundan 'disiplinli' belirteçtir (zarf); 'sakin kasaba' sıfat tamlamasıdır ('sakin' sıfattır); 'karmaşık hesaplamalar' sıfat tamlamasıdır ('karmaşık' sıfattır).
Miktar belirtecinin bir sıfatı mı yoksa başka bir belirteci mi etkilediğini ayırt etmek amacıyla bu adım gereklidir.
3
Belirtecin farklı görevde kullanıldığı cümle tespit edilerek doğru seçeneğe ulaşılır.
'Disiplinli' sözcüğünün durum belirteci olduğu ve 'daha' sözcüğüyle derecelendirildiği belirlenmiştir. Diğer cümlelerde ise sıfatlar derecelendirilmiştir.
Sorunun bizden istediği farklı türde derecelendirme ilişkisini ortaya çıkarmaktır.

Key Concept

Derecelendirme belirteçlerinin, sıfatlar ile diğer belirteçleri etkileme işlevlerinin ayırt edilmesi.
Zarflar (Belirteçler) Practice Questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin