Examkin

Mecaz Anlam

25 questions

All types25Multiple choice13Matching12
Question 21Question →

Aşağıdaki cümlelerde geçen ve mecaz anlam kazanan koyu yazılı sözcükleri, karşılarında verilen anlam tanımlarıyla doğru biçimde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Farklı diplomatik misyonlarda uzun yıllar pişen elçi, bu hassas müzakereleri başarıyla yürüttü.
Araştırmacının kişisel hırsları, elde ettiği bilimsel sonuçların tarafsızlığını gölgeleyecek boyuta ulaştı.
Kurul üyelerinin yönelttiği bu ağır eleştiriler karşısında bile sakinliğini korumayı başardı.
Zamanla geçerliliğini yitiren ve dayana��ı olmayan bu iddialar, son bilimsel veriler ışığında tamamen çürüdü.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Eşleştirmenin doğru sıralaması şu şekildedir: 'pişen' kelimesi 'Bir iş veya alan üzerinde uzun süre çalışarak deneyim ve olgunluk kazanmak' tanımıyla; 'gölgeleyecek' kelimesi 'Bir şeye olumsuz yönde etki ederek onun değerini, önemini ya da başarısını azaltmak' tanımıyla; 'ağır' kelimesi 'İnsanın gücüne giden, kırıcı veya katlanılması güç olan nitelik taşımak' tanımıyla; 'çürüdü' kelimesi 'Ortaya konan bir düşüncenin, iddia veya tezin geçersizliğini kanıtlayarak çelişkilerini göstermek' tanımıyla eşleşir.
Verilen cümlelerdeki 'pişmek', 'gölgelemek', 'ağır' ve 'çürümek' sözcükleri gerçek anlamlarından tamamen uzaklaşarak sırasıyla deneyim kazanmak, önemini azaltmak, kırıcı olmak ve geçersizliği kanıtlanmak anlamlarında kullanılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
İlk cümledeki 'pişen' sözcüğünün bağlamını inceleme.
Elçinin diplomatik görevlerde edindiği tecrübeyi ifade ettiği görülür.
Yiyeceklerin pişmesi gerçek anlamdır, kişinin deneyim kazanması mecaz anlamdır.
2
İkinci cümledeki 'gölgeleyecek' sözcüğünün bağlamını inceleme.
Kişisel hırsların bilimsel tarafsızlığa zarar vermesini, onun önemini azaltmasını ifade eder.
Bir cismin gölge yapması gerçek anlamdır, bir şeyin değerini azaltmak mecaz anlamdır.
3
Üçüncü cümledeki 'ağır' sözcüğünün bağlamını inceleme.
Eleştirilerin kırıcı ve incitici olduğunu ifade eder.
Kütlesi fazla olan nesneler için 'ağır' kelimesi gerçek anlamdır, kırıcı eleştiriler için kullanımı mecaz anlamdır.
4
Dördüncü cümledeki 'çürüdü' sözcüğünün bağlamını inceleme.
İddiaların kanıtlarla geçersiz kılınmasını ifade eder.
Organik maddelerin bozulması gerçek anlamdır, bir tezin geçersiz kılınması mecaz anlamdır.

Key Concept

Sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni ve soyut anlamlar mecaz anlam olarak adlandırılır. Cümle içerisindeki bağlam, bu mecazların hangi soyut durumları karşıladığını belirler.
Question 22Question →

Dağın (I) eteğinde kurulu küçük köy, kış aylarında dış dünyayla bağını tamamen koparırdı. Bu soğuk günlerde köyün sessizliğe (II) gömülmesi, orada yaşayan insanların ruhlarında adeta (III) kırılmalar yaratırdı. Ancak bahar gelip de doğa yeniden (IV) uyandığında, herkesin içindeki o umutsuzluk (V) erir ve yerini yaşama sevincine bırakırdı.

Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisi mecaz anlamıyla kullanılmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: I

Answer

I numaralı 'eteğinde' sözcüğü mecaz anlamıyla kullanılmamıştır.
Parçada geçen 'eteğinde' sözcüğü, temel anlamı olan etek giysisi ile şekil ve konum yönünden kurulan somut bir benzerlik ilişkisi sonucunda 'dağın alt kısmı' anlamında kullanılmıştır. Bu kullanım, sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşmadığını ve somut bir varlığı/durumu karşılamaya devam ettiğini gösterir, dolayısıyla bu bir yan anlamdır. Diğer numaralanmış sözcükler ('gömülmesi', 'kırılmalar', 'uyandığında', 'erir') ise gerçek anlamlarından tamamen uzaklaşarak soyut durumları ifade eden mecaz anlamlar kazanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Parçada geçen numaralanmış tüm sözcüklerin cümledeki bağlamlarını ve gerçek anlamlarıyla olan ilişkilerini incelemek.
Sözcüklerin temel anlamları ile cümledeki bağlamları karşılaştırılmıştır.
Sözcüklerin kazandığı yeni anlamların niteliğini belirlemek için bağlam analizi gereklidir.
2
Sözcüklerin soyutluk derecelerini ve somut benzerlik ilişkilerini kontrol ederek yan anlam ve mecaz anlam ayrımı yapmak.
'eteğinde' sözcüğünün somut benzerlik ilişkisini koruduğu, diğer sözcüklerin ise tamamen soyutlaştığı görülmüştür.
Yan anlam ile mecaz anlamı birbirinden ayıran temel kriter, sözcüğün somutluğunu koruyup korumamasıdır.

Key Concept

Mecaz Anlam ve Yan Anlam Ayrımı
Estimated Time:2m 0s
Question 23Question →

Aşağıdaki cümlelerde tırnak içinde verilen sözcüklerin cümlelerde kazandıkları mecaz anlamları, karşılarında verilen açıklamalarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Gündelik işlerin detaylarında 'boğulan' yönetici, şirketin uzun vadeli hedeflerini gözden kaçırıyordu.
Kurumun yıllardır titizlikle koruduğu yazılı olmayan ilkeleri 'çiğnemek', onun prestijine zarar verdi.
Büyük umutlarla başlayan bu kampanya, beklenen ilgiyi görmeyince kısa sürede 'söndü'.
Şirket yönetimi, tasarruf tedbirleri kapsamında bazı harcama kalemlerini 'budama' kararı aldı.

Matches

Show answer & explanation

Answer

İlk cümledeki 'boğulan' sözcüğü bunalmak anlamıyla, ikinci cümledeki 'çiğnemek' sözcüğü ihlal etmek anlamıyla, üçüncü cümledeki 'söndü' sözcüğü etkisini yitirmek anlamıyla, dördüncü cümledeki 'budama' sözcüğü ise kısıntı yapmak anlamıyla eşleşmektedir.
Tırnak içindeki tüm sözcükler (boğulan, çiğnemek, söndü, budama) gerçek anlamlarından tamamen uzaklaşarak soyut kavramları karşılayacak şekilde mecaz anlamda kullanılmıştır ve sağlanan tanımlarla doğrudan örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Tırnak içindeki ilk sözcük olan 'boğulmak' fiilinin cümledeki anlamını analiz etmek.
'Boğulan' sözcüğü, işlerin yoğunluğundan dolayı bunalmış olmayı ifade ettiği için 'Bir işi veya durumu aşırı yoğunluk sebebiyle yürütemez hâle gelmek, çok bunalmak' açıklamasıyla eşleşir.
Gerçek anlamından uzaklaşarak soyut bir iş yükü altında ezilmeyi anlattığı için mecaz anlamlıdır.
2
Tırnak içindeki ikinci sözcük olan 'çiğnemek' fiilinin cümledeki anlamını analiz etmek.
'Çiğnemek' sözcüğü, ilkeleri hiçe sayıp ihlal etmek anlamına geldiğinden 'Yasa, kural veya ilkeleri kabul etmeyip karşı gelmek, ihlal etmek' açıklamasıyla eşleşir.
Maddi bir nesneyi ezmek yerine soyut kuralların ihlalini anlattığı için mecaz anlamlıdır.
3
Tırnak içindeki üçüncü sözcük olan 'sönmek' fiilinin cümledeki anlamını analiz etmek.
'Söndü' sözcüğü, kampanyaya olan ilginin kaybolmasını anlattığı için 'Bir duygunun, coşkunun veya ilginin etkisini ve gücünü yitirmesi' açıklamasıyla eşleşir.
Ateşin sönmesi somut anlamından uzaklaşıp soyut bir ilginin bitmesini ifade ettiği için mecaz anlamlıdır.
4
Tırnak içindeki dördüncü sözcük olan 'budamak' fiilinin cümledeki anlamını analiz etmek.
'Budama' sözcüğü, bütçe ve harcamaları kısıp azaltmayı ifade ettiği için 'Giderleri, kadroyu veya olanakları azaltmak, kısıntı yapmak' açıklamasıyla eşleşir.
Bitki dallarını kesmek olan gerçek anlamından uzaklaşıp soyut bütçe kalemlerini eksiltmeyi belirttiği için mecaz anlamlıdır.

Key Concept

Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni ve soyut anlamdır.
Question 24Question →

Aşağıdaki cümlelerde geçen koyu yazılı mecaz anlamlı sözcükleri, cümledeki kullanım alanlarına göre sağdaki anlam tanımlarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Felsefi düşünceleri zihninde iyice sindirerek kendi süzgecinden geçiren düşünür, çağı aşan tezler sunar.
Sanatçının iç dünyasındaki huzursuzluklar, onun yaratıcılığını kamçılayan en önemli itici güçtür.
Şair, yıllar boyu biriktirdiği insani deneyimlerin hasadını bu olgunluk dönemi eserinde topluyor.
Yazar, ele aldığı sert gerçekleri şiirsel bir dille perdeleyerek okurun estetik algısını ön planda tutmak istemiş.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sözcüklerin cümledeki bağlamına göre anlam eşleştirmeleri şu şekildedir: 'sindirerek' sözcüğü 'İyice öğrenip özümsemek, benimsemek' tanımıyla; 'kamçılayan' sözcüğü 'Bir isteği, gayreti veya gücü artırmak, harekete geçirmek' tanımıyla; 'hasadını' sözcüğü 'Bir çalışmanın, sürecin sonucunda elde edilen verim veya ürün' tanımıyla; 'perdeleyerek' sözcüğü 'Gizlemek, örtmek, belirginliğini azaltmak' tanımıyla eşleşmektedir.
Verilen cümlelerdeki tüm hedef kelimeler tamamen soyut ve mecaz anlamlarıyla kullanılmıştır. 'Sindirmek' kelimesi zihinsel özümsemeyi, 'kamçılamak' harekete geçirici gücü, 'hasat' birikimlerin sonucunda elde edilen verimli sonucu, 'perdelemek' ise gerçekleri örtüp gizlemeyi ifade ettiğinden eşleştirmeler bu tanımlarla doğru şekilde örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerde geçen hedef sözcüklerin bağlamsal anlamlarını analiz etmek.
'sindirerek', 'kamçılayan', 'hasadını' ve 'perdeleyerek' sözcüklerinin gerçek anlamlarından tamamen uzaklaşarak soyut birer anlam kazandıkları görülmüştür.
Sözcüklerin mecaz anlamlarını doğru belirleyebilmek için cümle içindeki bağlamsal rollerinin incelenmesi gerekir.
2
Mecaz anlam kazanan sözcükleri sağ tarafta verilen sözlük tanımlarıyla eşleştirmek.
'Sindirerek' zihinsel özümsemeyle, 'kamçılayan' yaratıcı gücü tetiklemeyle, 'hasadını' birikimlerin sonucunda elde edilen verimle, 'perdeleyerek' ise gerçekleri gizleme veya örtmeyle eşleşir.
Mecaz anlamlar, kelimenin temel anlamından tamamen koparak kazandığı yeni soyut anlam dünyasını yansıtır.

Key Concept

Mecaz Anlam
Estimated Time:2m 0s
Question 25Question →

Sanatçı, atölyesindeki dağınık masanın (I)gözünden çıkardığı eski fırçaları tek tek temizlemeye başladı. Tuvalin karşısına geçip ilk darbeyi vurmadan önce pencereden sızan (II)ışığın odadaki nesneler üzerindeki yansımasını izledi. Dışarıda, sonbaharın (III)ılık rüzgârıyla savrulan sararmış yapraklar uçuşuyordu. Bu sakin günün ardında gizlenen hüznü, fırçasının ucundaki boyalarla tuvalde (IV)şekillendirmeye hazırlanıyordu. Ancak içindeki kararsızlık, atacağı her adımın önüne görünmez bir (V)duvar örüyordu.

Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisi mecaz anlamıyla kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: V

Answer

Parçada V numarayla belirtilen "duvar" sözcüğü mecaz anlamda kullanılmıştır.
"duvar" sözcüğü, gerçekte tuğla, taş vb. malzemelerle örülen yapı anlamına gelir. Metinde ise "atacağı her adımın önüne görünmez bir duvar örüyordu" ifadesinde, yazarın önündeki soyut engeli, aşılması zor durumu ifade edecek şekilde kullanılmıştır. Bu nedenle sözcük gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak mecaz anlam kazanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki numaralanmış sözcüklerin metin içindeki bağlamını ve anlamlarını tek tek inceleyin.
Sözcüklerin gerçek anlamlarından uzaklaşıp uzaklaşmadığı veya yeni bir işlev kazanıp kazanmadığı belirlenir.
Sözcüklerin cümledeki kullanım alanlarına göre kazandıkları anlam türünü ayırt etmek gerekir.
2
Mecaz anlamlı olan sözcüğü belirleyin.
"duvar" sözcüğünün fiziksel bir yapı olmaktan çıkıp soyut bir "engel" anlamı kazandığı tespit edilir.
Bir sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni anlama mecaz anlam denir.

Key Concept

Mecaz Anlam ve Yan Anlam Ayrımı
Estimated Time:2m 0s
PreviousPage 2 / 2
Mecaz Anlam Practice Questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) — Page 2 | Examkin