Soru

Zorluk: Çok zorEşleştirme Problemleri

Bir uzay araştırma merkezinde çalışan Ayşe, Bora, Can ve Derin adlı dört uzay mühendisi; Mars, Venüs, Jüpiter ve Ay görevlerinde çalışmaktadır. Bu mühendisler; Yörünge Kontrol, İletişim, Güç Kaynağı ve Isı Kontrol alt sistemlerinden sorumludur.

Bu mühendislerin çalıştığı görevler ve sorumlu oldukları alt sistemlerle ilgili bilinenler şunlardır:
* Her mühendis farklı bir görevde çalışmakta ve farklı bir alt sistemden sorumludur.
* İletişim alt sistemi üzerinde çalışan mühendis Mars görevinde değildir.
* Bora, Güç Kaynağı alt sisteminden sorumlu değildir ve Ay görevinde çalışmamaktadır.
* Can, Venüs görevinde çalışmaktadır fakat Isı Kontrol alt sisteminden sorumlu değildir.
* Yörünge Kontrol alt sisteminden sorumlu olan mühendis, Jüpiter görevinde çalışmaktadır.
* Ayşe, Güç Kaynağı alt sisteminden sorumludur.

Buna göre, bu mühendislerin görev ve alt sistem eşleştirmeleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. A
    Derin, Jüpiter görevinde çalışmaktadır.
  2. B
    Bora, Isı Kontrol alt sisteminden sorumludur.
  3. Can, İletişim alt sisteminden sorumludur.Cevap
  4. D
    Ayşe, Ay görevinde çalışmaktadır.
  5. E
    Isı Kontrol alt sistemi Mars görevindedir.

Cevap

Can, İletişim alt sisteminden sorumludur.
Can'ın çalıştığı Venüs görevi, verilen kısıtlamalar uygulandığında yalnızca İletişim alt sistemiyle eşleşebilmektedir. Ayşe Güç Kaynağı'ndan sorumlu olduğu için Can Güç Kaynağı olamaz. Can'ın Isı Kontrol'den sorumlu olmadığı zaten verilmiştir. Yörünge Kontrol ise Jüpiter göreviyle eşleştiği için Venüs görevindeki Can bu sistemden de sorumlu olamaz. Geriye kalan tek seçenek olan İletişim alt sistemi Can ile eşleşir. Bu durum tüm olası senaryolarda değişmez ve kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Ayşe'nin sorumlu olduğu alt sistemi belirleme.
Ayşe, Güç Kaynağı alt sisteminden sorumludur.
Öncüllerde doğrudan bu bilgi verilmiştir.
2
Can'ın olası alt sistemlerini eleme yöntemiyle analiz etme.
Can Venüs görevindedir. Güç Kaynağı alt sisteminden Ayşe sorumlu olduğu için Can bu sistemden sorumlu olamaz. Öncüle göre Can, Isı Kontrol sisteminden de sorumlu değildir. Yörünge Kontrol sistemi Jüpiter göreviyle eşleştiği için, Venüs görevinde çalışan Can Yörünge Kontrol sisteminden de sorumlu olamaz.
Can'ın üstlenemeyeceği alt sistemleri belirleyerek olasılıkları daraltmak gerekir.
3
Can'ın alt sistemini kesinleştirme.
Can için geriye kalan tek alt sistem seçeneği İletişim'dir. Dolayısıyla Can, İletişim alt sisteminden sorumludur ve İletişim alt sistemi Venüs göreviyle eşleşmiştir.
Dört alt sistemden üçü elendiğinde geriye yalnızca İletişim kalır.
4
Kalan değişkenler üzerinden olası senaryoları kurma.
Geriye kalan görevler Mars, Jüpiter ve Ay; alt sistemler ise Yörünge Kontrol ve Isı Kontrol'dür. Bora Ay görevinde olmadığı ve Venüs'te Can çalıştığı için Bora ya Mars ya da Jüpiter görevindedir. Bu durum iki geçerli senaryo üretir: Senaryo 1: Bora Jüpiter görevinde (Yörünge Kontrol) ise, Derin Isı Kontrol olur; Ayşe ve Derin sırasıyla Mars ve Ay görevlerini paylaşır. Senaryo 2: Bora Mars görevinde (Isı Kontrol) ise, Derin Jüpiter görevinde (Yörünge Kontrol) olur; Ayşe ise Ay görevinde çalışır.
Kesin olan ve olmayan durumları ayırmak için alternatif senaryoların analiz edilmesi gerekir.
5
Kesin doğruluğu olan seçeneği bulma.
Her iki senaryoda da değişmeyen tek kesin durum Can'ın İletişim alt sisteminden sorumlu olmasıdır.
Soruda kesinlikle doğru olan ifade sorulmaktadır.

Anahtar Kavram

Verilen kısıtlamalar (öncüller) doğrultusunda olasılık tabloları ve senaryolar oluşturarak kesin çıkarımlar yapma.
Bu soruyu puanla