Soru

Zorluk: Çok zorParagrafta Anlatım Teknikleri

Edebiyat, insanı kendi gerçeğiyle yüzleştiren en etkili aynadır. Bazı kuramcılar edebiyatın yalnızca estetik bir haz aracı olduğunu iddia etseler de o, bireyin ruhsal derinliklerindeki çatışmaları açığa çıkararak toplumsal bilincin uyanmasını sağlar. Nitekim Dostoyevski’nin karakterlerinde gördüğümüz o derin vicdan azabı, sadece kurgusal birer öge değil, insan ruhunun evrensel izdüşümleridir. Yazarın bu yaklaşımı, okuyucunun kendi iç dünyasını sorgulamasına kapı aralar. Bu yönüyle edebiyat, soğuk bir laboratuvar analizi gibi nesnel değil; insan sıcaklığını ve zaaflarını barındıran öznel bir deneyim alanıdır. Tıpkı bir dostun omzuna dokunup ona yalnız olmadığını hissettiren o samimi anlar gibidir.

Bu parçanın anlatımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Ele alınan kavram, ayırt edici nitelikleriyle tanımlanmıştır.
  2. B
    Soyut bir olgu, benzetme yoluyla somutlaştırılarak aktarılmıştır.
  3. Savunulan düşünceyi desteklemek amacıyla tanık göstermeden yararlanılmıştır.Cevap
  4. D
    Kavramlar arasındaki farklılıkları ortaya koymak için karşılaştırmalardan faydalanılmıştır.
  5. E
    Öne sürülen savı somut kılmak amacıyla örneklendirmeden yararlanılmıştır.

Cevap

Savunulan düşünceyi desteklemek amacıyla tanık göstermeden yararlanılmıştır.
Metinde Dostoyevski'nin adı ve karakterlerindeki vicdan azabı örneklendirme amacıyla sunulmuştur. Dostoyevski'nin herhangi bir doğrudan ya da dolaylı sözü veya görüşü kendi tezini desteklemek amacıyla aktarılmadığı için tanık gösterme tekniği kullanılmamıştır. Bu sebeple savunulan düşünceyi desteklemek amacıyla tanık göstermeden yararlanıldığı söylenemez.

Adım Adım Çözüm

1
Parçanın genelindeki anlatım biçimini ve yazarın amacını belirleme.
Parçada edebiyatın işlevi üzerine tartışmacı ve açıklayıcı bir üslup kullanıldığı tespit edilir.
Hangi tekniklerin parçada baskın olduğunu ve seçeneklerin hangileriyle eşleştiğini bulmak için ana çerçeve çizilir.
2
Metindeki somut anlatım tekniklerini ve düşünceyi geliştirme yollarını saptama.
İlk cümledeki 'Edebiyat, insanı kendi gerçeğiyle yüzleştiren en etkili aynadır.' ifadesiyle tanımlama yapıldığı; 'Dostoyevski'nin karakterleri' ifadesiyle örneklendirme yapıldığı; 'soğuk bir laboratuvar analizi gibi' ve 'tıpkı bir dostun omzuna dokunup...' ifadeleriyle benzetme yapıldığı; 'estetik haz aracı' ile 'toplumsal bilinci uyandırma' ve 'nesnellik' ile 'öznellik' arasında karşılaştırma yapıldığı belirlenir.
Seçeneklerdeki doğru ifadeleri eleyerek yanlış olan seçeneği bulmak amaçlanır.
3
Örnekleme ile tanık gösterme arasındaki farkı Dostoyevski örneği üzerinden inceleme.
Dostoyevski’nin ismi ve karakterleri örnekleme amacıyla kullanılmıştır ancak yazarın kendi savını desteklemek için Dostoyevski’den doğrudan veya dolaylı bir alıntı yapmadığı, yani tanık göstermediği anlaşılır.
Çeldiriciyi doğru analiz edip asıl cevaba ulaşmak için bu ayrım hayati önem taşır.

Anahtar Kavram

Paragrafta Anlatım Teknikleri (Tanık Gösterme ve Örnekleme Ayrımı)
Bu soruyu puanla