Soru

Zorluk: OrtaAkışı Bozan Cümle

(I) Dendrokronoloji, ağaçların yıllık büyüme halkalarını inceleyerek ahşap buluntuların yaşını saptamaya yarayan bir yöntemdir. (II) Arkeolojik kazılarda elde edilen ahşap yapı parçaları ve aletler, bu yöntemle analiz edilerek tarihlendirilir. (III) Orman ekosistemlerinin korunması ve ağaç türlerinin çeşitliliği, iklim değişikliğiyle mücadelede hayati bir rol oynamaktadır. (IV) Yapılan bu tarihlendirme çalışmaları sayesinde, yazılı kaynakların bulunmadığı tarih öncesi dönemlere ait kronolojik veriler elde edilir. (V) Böylece insanlık tarihinin karanlıkta kalmış pek çok evresi, bu güvenilir veriler ışığında yeniden kurgulanabilir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. IIICevap
  4. D
    IV
  5. E
    V

Cevap

III numaralı cümle parçanın anlam akışını bozmaktadır.
Paragrafta genel olarak dendrokronoloji yöntemi, bu yöntemin arkeolojideki kullanımı ve tarih öncesi dönemlerin tarihlendirilmesindeki önemi anlatılmaktadır. III numaralı cümlede ise dendrokronoloji ile ilişkili olmayan, orman ekosistemlerinin korunması ve iklim değişikliğiyle mücadele gibi farklı bir konudan bahsedilmektedir. Bu durum düşüncenin akışını bozmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın genel konusunu ve ana fikrini belirleyin.
Paragrafın genelinde dendrokronoloji (ağaç halkaları ile tarihlendirme) yöntemi ve bu yöntemin arkeolojik kazılardaki rolü ele alınmaktadır.
Akışı bozan cümleyi bulabilmek için öncelikle metnin hangi ortak tema etrafında şekillendiğini anlamak gerekir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal bağlantıları inceleyin.
I. cümlede dendrokronoloji tanımlanmış, II. cümlede 'bu yöntemle' ifadesiyle I. cümleye bağlanmıştır. IV. cümlede geçen 'Yapılan bu tarihlendirme çalışmaları' ifadesi, II. cümledeki tarihlendirme işlemine gönderme yapmaktadır. V. cümle ise 'Böylece... bu güvenilir veriler' diyerek IV. cümledeki verileri nitelemektedir.
Cümleler arasındaki köprü kelimeler akışın yönünü takip etmemizi sağlar.
3
Diğer cümlelerle bağdaşmayan, konunun dışına çıkan veya farklı bir yönünü ele alan cümleyi tespit edin.
III. cümlede orman ekosistemlerinin korunması ve iklim değişikliği ile mücadele konusu ele alınmıştır. Bu cümle ağaçlardan bahsetse de tarihlendirme yöntemiyle hiçbir ilgisi yoktur ve akışı bozmaktadır.
Konunun dışına çıkan veya konunun başka bir yönünü anlatan cümle, paragrafın bütünlüğünü zedelediği için çıkarılmalıdır.

Anahtar Kavram

Paragrafta anlam bütünlüğü ve akışı bozan cümleyi tespit etme
Bu soruyu puanla