Soru

Zorluk: OrtaParagrafta Yardımcı Düşünce

Bilişsel çelişki kuramı, bireyin sahip olduğu inançlar, değerler veya tutumlar ile davranışları arasında bir uyumsuzluk ortaya çıktığında yaşadığı zihinsel gerilimi tanımlar. Sosyal psikolog Leon Festinger tarafından ortaya atılan bu kurama göre, insan zihni doğası gereği tutarlılık arayışındadır. Birey, inançlar��yla çelişen bir durumla karşılaştığında hissettiği rahatsızlığı azaltmak için çeşitli savunma mekanizmaları geliştirir. Bu doğrultuda ya davranışını değiştirir, ya çelişkiyi haklı çıkaracak yeni bilgiler edinmeye çalışır ya da mevcut inançlarının önemini azaltarak durumu rasyonalize eder. Örneğin, sigara içmenin sağlığa zararlı olduğunu bilen birinin bu alışkanlığını sürdürmesi bilişsel çelişki yaratır. Kişi bu gerilimi azaltmak için ya sigarayı bırakır ya da 'stresini azalttığı' gibi gerekçelerle davranışını savunur. Kuram, bireylerin kendi içsel tutarsızlıklarıyla nasıl yüzleştiklerini ve zihinsel dengelerini yeniden kurma süreçlerini açıklamada temel bir referans noktasıdır.

Bu parçadan hareketle 'bilişsel çelişki kuramı' ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

  1. A
    İnançlar ile eylemler arasındaki uyumsuzluktan kaynaklanan zihinsel gerginliği tanımladığına
  2. B
    İnsan zihninin doğası gereği tutarlılık ve uyum arayışında olduğunu kabul ettiğine
  3. Bireylerin zihinsel gerilimi tamamen ortadan kaldırmak için sosyal çevrelerini değiştirdiklerineCevap
  4. D
    Ortaya çıkan huzursuzluğu azaltmak için bireyin durumu rasyonalize etme yoluna gidebileceğine
  5. E
    Bireyin inançlarıyla çelişen durumlarda kendi davranışlarını veya tutumlarını değiştirebileceğine

Cevap

Bireylerin zihinsel gerilimi tamamen ortadan kaldırmak için sosyal çevrelerini değiştirdiklerine
Parçada bilişsel çelişkiyi yaşayan bireyin bu durumu çözmek için davranışını değiştirebileceği, yeni bilgiler arayabileceği ya da durumu rasyonalize edebileceği belirtilmiştir. Ancak bireylerin bu gerilimi azaltmak veya ortadan kaldırmak amacıyla sosyal çevrelerini değiştirdiklerine dair herhangi bir bilgiye veya çıkarıma parçada yer verilmemiştir. Bu nedenle bireylerin zihinsel gerilimi azaltmak için sosyal çevrelerini değiştirdikleri yargısı parçadan çıkarılamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Parçanın soru kökünü inceleyerek olumsuz ifadenin ('ulaşılamaz') altını çizmek ve paragrafta bilişsel çelişki kuramının özelliklerini taramak.
Soru kökünün olumsuz olduğu netleştirildi ve parçadaki anahtar kavramlar belirlendi.
Yardımcı düşünce sorularında olumsuz soru kökünü gözden kaçırmamak, çözüme doğru başlamak için kritik önem taşır.
2
Seçeneklerde verilen yargıları paragraftaki cümlelerle tek tek eşleştirmek.
İnanç-davranış uyumsuzluğunun zihinsel gerilim yarattığı, zihnin tutarlılık aradığı, savunma mekanizmaları (rasyonalizasyon) geliştirildiği ve davranışın değiştirilebileceği bilgileri paragrafta doğrudan tespit edildi.
Yardımcı düşünce sorularında doğru seçeneğe ulaşmak için diğer tüm seçeneklerin paragraftaki ifadelerle desteklenip desteklenmediğini kontrol etmek gerekir.
3
Paragrafta yer almayan veya paragraftaki bilgilerle çelişen seçeneği belirlemek.
Bireylerin sosyal çevrelerini değiştirdiklerine dair hiçbir ifadenin parçada yer almadığı belirlendi.
Parçada bahsedilmeyen bir çözüm yolunun kuramın bir parçası olarak sunulması mantıksal bir boşluk oluşturur ve ulaşılamaz olan yargıyı ortaya koyar.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünce
Bu soruyu puanla