Soru

Zorluk: OrtaParagraf Tamamlama

Yapay ışık kaynaklarının kontrolsüz kullanımı, modern kentlerde gökyüzünün doğal karanlığını neredeyse tamamen yok etmiştir. Bu durum sadece gök bilimsel gözlemleri engellemekle kalmayıp yaban hayatının dengesini ve insan fizyolojisini de olumsuz etkilemektedir. Bu olumsuz gidişata karşı son yıllarda dünya genelinde 'karanlık gökyüzü parkları' adı verilen özel koruma bölgeleri ilan edilmektedir. ----. Nitekim bu parklarda uygulanan sıkı ışık denetimleri sayesinde, hem göçmen kuşların yön bulma sorunları çözülmekte hem de insanlara samanyolunu çıplak gözle izleme fırsatı sunulmaktadır.

Bu parçada boş bırakılan yere düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

  1. Bu alanlarda, yapay ışık kirliliğinin sıfıra yakın bir seviyede tutulması hedeflenerek gece karanlığının doğal yapısı muhafaza edilmektedir.Cevap
  2. B
    Oysa kentlerdeki yapay ışıklandırma miktarı her geçen gün artmakta ve geceler gündüz gibi aydınlatılmaktadır.
  3. C
    Gök bilimciler, gözlemevlerinin kurulacağı yerleri seçerken bulutsuz gece sayısının fazla olmasına özen gösterirler.
  4. D
    Yaban hayatının korunması amacıyla kurulan milli parklar, turizm gelirlerini artırarak yerel ekonomiye katkı sağlamaktadır.
  5. E
    Bununla birlikte, gökyüzünün karanlık kalması insanların gece saatlerinde dışarıda güvenle vakit geçirmesini zorlaştırmaktadır.

Cevap

Bu alanlarda, yapay ışık kirliliğinin sıfıra yakın bir seviyede tutulması hedeflenerek gece karanlığının doğal yapısı muhafaza edilmektedir.
Doğru yanıt olan ifade, karanlık gökyüzü parklarının amacını ve buralarda yürütülen temel çalışmayı (yapay ışık kirliliğinin sıfıra yakın tutulması ve gece karanlığının korunması) açıklayarak, kendinden sonra gelen 'Nitekim bu parklarda uygulanan sıkı ışık denetimleri...' ifadesine mantıksal bir temel oluşturmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın genel konusunu ve ana düşüncesini belirlemek.
Paragrafta yapay ışık kirliliğinin olumsuz etkilerine karşı oluşturulan 'karanlık gökyüzü parkları' ve bu parkların ekolojik/insani faydaları ele alınmaktadır.
Boşluğa gelecek ifadenin paragrafın ana teması olan ışık kirliliğini önleme ve koruma bölgeleriyle uyumlu olması gerekir.
2
Boşluktan önceki ve sonraki cümleler arasındaki köprüyü incelemek.
Boşluktan önce karanlık gökyüzü parklarının ilan edildiği belirtilmiş; boşluktan sonra ise 'Nitekim bu parklarda uygulanan sıkı ışık denetimleri sayesinde...' denilerek parklardaki uygulamaların faydalarına geçilmiştir.
Boşluğa gelecek cümle, parklarda yapılan uygulamayı (ışık denetimini ve karanlığın muhafazasını) açıklayarak sonraki cümledeki 'Nitekim' (örneklendirme/açıklama) bağlacına zemin hazırlamalıdır.
3
Seçenekleri anlamsal bütünlük açısından değerlendirmek.
Yapay ışık kirliliğinin sıfıra yakın tutulmasının hedeflendiğini belirten seçeneğin, sonraki cümlede geçen 'sıkı ışık denetimleri' ifadesiyle tam olarak örtüştüğü tespit edilmiştir.
Seçenekler arasından hem önceki cümlenin (parkların ilanı) hem de sonraki cümlenin (denetimler ve faydalar) anlam akışını bozmayan tek ifade doğru yanıttır.

Anahtar Kavram

Paragrafta boş bırakılan yeri, öncesi ve sonrasındaki cümlelerin anlam ve yapı ilişkilerini gözeterek akışı bozmayacak şekilde tamamlama.
Bu soruyu puanla