Soru

Zorluk: Çok zorParagrafı İkiye Bölme

(I) Bir dilin söz varl��ğı, yalnızca o dili konuşan toplumun maddi kültürünü değil, aynı zamanda soyut düşünce dünyasını ve değerler dizgesini de yansıtır. (II) Kelimelerin kazandığı anlam katmanları, tarihsel süreç boyunca toplumsal yapıda meydana gelen değişimlerin dilsel izdüşümleri olarak okunabilir. (III) Bu yönüyle sözlükler, salt kelime listeleri olmaktan çıkıp bir ulusun zihniyet haritasını sunan kültürel belgeler niteliği kazanır. (IV) Dilsel ögelerin kültürel aktarımdaki bu rolü, son yıllarda bilişsel dilbilim çalışmalarının da temel araştırma alanlarından birini oluşturmuştur. (V) Zihinsel şemaların ve kavramlaştırma süreçlerinin dildeki yansımalarını inceleyen bu disiplin, dilin zihni organize etme biçimlerine odaklanır. (VI) Bilişsel dilbilimciler, özellikle metaforlar aracılığıyla soyut kavramların nasıl somutlaştırıldığını ve bu süreçlerin kültürel farklılıklarla nasıl şekillendiğini ortaya koymaya çalışırlar.

Bu parça iki paragrafa bölünmek istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?

  1. A
    II
  2. B
    III
  3. IVCevap
  4. D
    V
  5. E
    VI

Cevap

Dördüncü cümle ile başlayan kısım ikinci paragrafın başlangıcı olmalıdır.
Dördüncü cümle, metindeki anlamsal ve yapısal kırılmanın gerçekleştiği yerdir. Bu cümleye kadar olan kısımda dilin toplumsal hafıza ve kültürle olan ilişkisi genel bir çerçevede açıklanmış, sözlüklerin bu bağlamdaki değeri vurgulanmıştır. Dördüncü cümleden itibaren ise bu ilişkileri bilimsel olarak inceleyen 'bilişsel dilbilim' disiplini devreye girmiş, sonraki cümlelerde bu disiplinin amaçları ve yöntemleri açıklanmıştır. Dolayısıyla, dördüncü cümle ikinci paragrafın ilk cümlesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki her bir cümlenin konusunu ve odak noktasını belirleyin.
İlk üç cümle dilin söz varlığının ve sözlüklerin kültürel bir ayna olma rolünü ele alırken; son üç cümle bilişsel dilbilim disiplinini ve bu disiplinin çalışma alanlarını konu edinmektedir.
Paragrafı ikiye bölme sorularında metin, yazarın konuya bakış açısının değiştiği ya da yeni bir konuya geçiş yaptığı yerden bölünmelidir.
2
Cümleler arasındaki dilsel ve anlamsal köprüleri (bağlayıcı ögeleri) inceleyin.
İkinci cümledeki anlam katmanları ifadesi birinci cümledeki soyut düşünce dünyasına; üçüncü cümledeki 'Bu yönüyle' ifadesi ikinci cümledeki tarihsel süreç ve toplumsal yapıya bağlanır. Beşinci cümledeki 'bu disiplin' ifadesi dördüncü cümledeki 'bilişsel dilbilim' kavramına; altıncı cümledeki çalışmalar ise beşinci cümledeki zihinsel şemaların dildeki yansımalarına bağlanır.
Yanlış bir bölünme noktası seçildiğinde yeni başlayan paragrafın giriş cümlesi anlamsal veya dilsel olarak havada kalır.
3
Konu değişiminin başladığı ilk cümleyi tespit edin.
Dördüncü cümlede 'bilişsel dilbilim' adında yeni bir araştırma alanı devreye sokulmuş ve sonraki cümlelerde bu alanın inceleme konuları detaylandırılmıştır. 'Dilsel ögelerin kültürel aktarımdaki bu rolü' ifadesi bir önceki paragrafın konusuna atıf yapsa da yeni bir konunun ve disiplinin tartışılmasına zemin hazırlar.
Yazar, yeni bir paragrafa geçerken bir önceki paragrafta işlenen konuyu özetleyen veya ona atıfta bulunan geçiş ifadeleri kullanabilir; bu durum bizi yanıltmamalıdır.

Anahtar Kavram

Paragrafı ikiye bölme sorularında, anlamsal bütünlüğü koruyan iki ayrı düşünce biriminin sınırını belirlemek için cümlelerin konu ve bakış açısı yönünden ayrıştığı ilk noktayı tespit etmek gerekir.
Bu soruyu puanla