Soru

Zorluk: ZorParagraf Tamamlama

Tarihsel olayları incelerken sıklıkla düşülen en büyük hatalardan biri, geçmişi bugünün değer yargıları, kavramları ve bilgisiyle yargılamaktır. Anakronizm olarak adlandırılan bu durum, tarihî figürlerin kendi dönemlerinin gerçekliklerinden koparılarak modern bir bakış açısıyla değerlendirilmesine yol açar. ----. Buna karşın, tarihçinin asıl görevi, incelediği dönemin zihniyet dünyasına nüfuz edebilmek ve olayları o dönemin koşulları içinde anlamlandırmaya çalışmaktır. Ancak bu sayede geçmiş, kendi özgünlüğü içinde kavranabilir ve günümüzün yargılayıcı süzgecinden kurtarılabilir.

Bu parçada boş bırakılan yere düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

  1. A
    Çünkü geçmiş dönemlere ait kaynakların tarafsız bir şekilde çözümlenmesi, tarih yazımındaki metodolojik sorunları en aza indirir.
  2. B
    Zaten tarihî roman yazarları da eserlerinde okuyucunun ilgisini canlı tutmak için bu tür zamansal kaymalardan sıklıkla yararlanırlar.
  3. Böylece geçmiş, bugünü meşrulaştırmanın veya mahkûm etmenin bir aracı hâline getirilerek çarpıtılır.Cevap
  4. D
    Nitekim günümüz insanı, geçmişin karmaş��k yapısını çözümlerken kendi kültürel birikiminden bağımsız bir değerlendirme yapamaz.
  5. E
    Oysa tarihsel olaylar arasındaki kronolojik bağ koptuğunda, olayların gelişim sürecini doğru bir mantık silsilesine oturtmak zorlaşır.

Cevap

Geçmişin, bugünü meşrulaştırmanın veya mahkûm etmenin bir aracı hâline getirilerek çarpıtıldığını belirten seçenek doğru cevaptır.
Geçmişin bugünün değerleriyle yargılanması durumunun (anakronizm) yol açtığı olumsuz durum açıklanmaktadır. Parçada boşluktan sonra gelen 'Buna karşın, tarihçinin asıl görevi...' ifadesiyle kurulacak zıtlık ilişkisi, geçmişin güncel çıkarlar için bir araç hâline getirilmesi ile tarihçinin nesnel anlama çabası arasındaki karşıtlığa dayanmaktadır. Dolayısıyla geçmişin bugünün meşrulaştırma veya mahkûm etme aracı hâline getirilerek çarpıtıldığını belirten ifade parçayı en uygun şekilde tamamlar.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın giriş kısmında ele alınan temel kavram ve problem analiz edilir.
Metinde, geçmişi bugünün değerleriyle değerlendirme hatası olan 'anakronizm' ve bunun tarihî figürleri gerçekliklerinden koparma sonucu saptanır.
Boşluktan önceki düşüncenin hangi olumsuz sonuca veya duruma evrildiğini belirlemek gerekir.
2
Boşluktan sonraki cümlenin geçiş ve bağlantı unsurları incelenir.
Gelen cümlenin 'Buna karşın' ifadesiyle başladığı ve tarihçinin asıl görevinin 'dönemin zihniyetini kendi koşullarında anlamak' olduğunu belirttiği görülür.
Boşluğa getirilecek cümlenin, tarihçinin bu ideal göreviyle çelişen veya ona tezat oluşturan olumsuz bir durumu betimlemesi gerektiği anlaşılır.
3
Seçenekler bu doğrultuda elenerek anlamsal ve mantıksal uyum doğrulanır.
Geçmişin bugünün bir aracı olarak çarpıtıldığını belirten yargının, hem anakronizmin sonucu olduğu hem de tarihçinin asıl göreviyle en net karşıtlığı kurduğu tespit edilir.
Paragraf tamamlama sorularında çift yönlü anlamsal köprü kurabilen tek bir seçenek doğru yanıt olabilmektedir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Anlam ve Düşüncenin Akışına Göre Boşluk Doldurma
Bu soruyu puanla