Paragrafı İkiye Bölme

24 soru

Soru 21Soru

(I) Koku duyusu, insan beyninde doğrudan duygusal hafıza ve anılarla ilişkilendirilen özel bir yapıya sahiptir. (II) Solunan hava ile taşınan koku molekülleri, beynin amigdala ve hipokampus gibi doğrudan duygu ve hafıza yöneten bölgelerine talamusa uğramadan ulaşır. (III) Bu durum, çok eski bir çocukluk anısının veya mekânın sadece tek bir kokuyla saniyeler içinde tüm detaylarıyla zihinde canlanmasını açıklar. (IV) Kokuların algılanma süreci ise burun boşluğunun üst kısmında yer alan koku reseptör hücrelerinin uyarılmasıyla başlar. (V) Bu reseptörlerdeki özelleşmiş proteinler, koku molekülleriyle anahtar-kilit uyumu içinde bağlanarak elektriksel sinyaller üretir. (VI) Genetik yapımıza bağlı olarak her bireyde bu reseptörlerin hassasiyeti ve sayısı farklılık gösterdiğinden, aynı koku herkes tarafından aynı yoğunlukta ve nitelikte algılanmayabilir.

Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf hangi cümleyle başlar?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV

Cevap

İkinci paragraf IV numaralı cümleyle başlamalıdır. İlk üç cümlede koku duyusunun hafıza ve duygularla olan güçlü bağlantısı açıklanırken, dördüncü cümleden itibaren koku algısının burundaki reseptör hücreleri düzeyindeki fizyolojik işleyişine geçilmektedir.
Parçanın ilk üç cümlesinde koku duyusunun hafıza ve duygularla olan güçlü bağı ve bu bağın nöroanatomik nedenleri üzerinde durulmuştur. Dördüncü cümleden itibaren ise konu değişmiş, kokuların burundaki reseptörler aracılığıyla fiziksel olarak nasıl algılandığı ve bu sürecin fizyolojik mekanizması anlatılmaya başlanmıştır. Dolayısıyla yeni bir paragraf oluşturulacaksa bu paragrafın dördüncü cümleyle başlaması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki her bir cümlenin odaklandığı ana konuyu ve temayı belirleyin.
İlk üç cümle koku duyusu ile duygusal bellek arasındaki ilişkiyi ve bunun anatomik temelini ele almaktadır. Dördüncü cümleden itibaren ise konu koku algısının hücresel/reseptör düzeyindeki işleyişi ve genetik çeşitliliğine kaymaktadır.
Paragrafı ikiye bölme sorularında konunun yön değiştirdiği, yeni bir bakış açısının veya alt başlığın başladığı cümleyi bulmak gerekir.
2
Cümleler arasındaki dil bilgisel ve anlamsal bağları analiz edin.
Üçüncü cümledeki 'Bu durum' ifadesi kendisinden önceki cümleye sıkı sıkıya bağlı olduğunu gösterir. Dördüncü cümle ise 'ise' bağlacı yardımıyla odağı 'algılanma süreci'ne kaydırarak yeni bir başlangıç yapar.
Giriş cümleleri kendinden önceki ifadelere bağımlı kılacak bağlayıcı ögeler barındırmamalı, bağımsız bir başlangıç yapabilmelidir.
3
Bölünmesi planlanan iki parçanın da kendi içinde tutarlı birer paragraf oluşturup oluşturmadığını kontrol edin.
I, II, III numaralı cümleler koku-hafıza ilişkisini bütüncül biçimde açıklar. IV, V, VI numaralı cümleler ise reseptör düzeyinde koku algısını ve kişisel farklılıkları tutarlı bir şekilde anlatır.
Bölünme sonrasında hem birinci hem de ikinci paragrafın kendi içinde konu bütünlüğüne sahip olması şarttır.

Anahtar Kavram

Paragrafı ikiye bölme sorularında, metinde konunun veya konuya bakış açısının değiştiği ilk cümleyi (yeni paragrafın giriş cümlesini) tespit etme.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 22Soru

(I) Çöl verniği, kurak ve yarı kurak bölgelerdeki kayaçların dış yüzeyinde zamanla oluşan koyu renkli, ince ve parlak bir mineral tabakasıdır. (II) Genellikle manganez ve demir oksitler ile kil minerallerinden meydana gelen bu örtünün kalınlığı milimetrenin onda birini nadiren geçer. (III) Bilim insanları, bu tabakanın oluşmasında rüzgârla taşınan tozların kayaç yüzeyine yapışmasının ve yağışlar sonrasında bazı bakterilerin bu tozları işlemesinin etkili olduğunu belirtmektedir. (IV) Arkeolojik çalışmalarda bu tabaka, özellikle tarih öncesi dönemlerde kayalara çizilen resimlerin (petroglif) tarihlendirilmesinde önemli bir veri kaynağı sağlar. (V) Kadim topluluklar, bu koyu renkli sert tabakay�� kazıyıp altındaki açık renkli ana kayayı ortaya çıkararak çeşitli semboller ve hayvan figürleri çizmişlerdir. (VI) Günümüzde araştırmacılar, kazınan bu yüzeylerde çöl verniğinin yeniden birikme oranını analiz ederek söz konusu çizimlerin hangi döneme ait olduğunu tespit edebilmektedir.

Bu parça iki paragrafa bölünmek istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV

Cevap

IV numaralı cümle
Metnin ilk üç cümlesinde çöl verniğinin tanımı, kimyasal yapısı ve doğal oluşum süreci ele alınmaktadır. Ancak dördüncü cümleden itibaren çöl verniğinin arkeoloji dünyasındaki işlevi, kaya resimlerinin tarihlendirilmesinde nasıl bir araç olarak kullanıldığı anlatılmaktadır. Konunun yönü değiştiği için ikinci paragraf dördüncü cümleyle başlamalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki tüm cümleleri konu ve odak noktası bakımından incelemek.
İlk üç cümlenin çöl verniğinin fiziksel tanımı, içeriği ve doğal yollarla oluşum süreciyle ilgili olduğu; son üç cümlenin ise arkeolojideki kullanım alanına odaklandığı görülür.
Paragrafı ikiye bölmek için konunun akışındaki yön değişimini tespit etmek gerekir.
2
Konunun başka bir boyuta evrildiği ilk cümleyi belirlemek.
Dördüncü cümleden itibaren çöl verniğinin arkeolojideki yeri ve kaya resimlerini tarihlendirmede nasıl bir veri sunduğu anlatılmaya başlanmıştır.
Yeni bir konuya ya da konunun farklı bir yönüne geçilen ilk cümle, ikinci paragrafın giriş cümlesidir.

Anahtar Kavram

Paragrafı ikiye bölme sorularında metin, iki farklı düşünce birimine (konuya veya konunun farklı bir yönüne) ayrılır. Yeni konunun başladığı ilk cümle, ikinci paragrafın giriş cümlesidir.
Soru 23Soru

(I) Kutup bölgelerindeki buzul tabakalarından çıkarılan silindirik buz çekirdekleri, geçmiş dönemlerin iklimsel koşullarını günümüze taşıyan adeta birer zaman kapsülüdür. (II) Bu çekirdeklerin içindeki mikroskobik hava kabarcıkları, binlerce yıl öncesinin atmosfer bileşimini, özellikle de sera gazı oranlarını ilk günkü gibi muhafaza eder. (III) Kar taneleriyle birlikte biriken toz parçacıkları, volkanik küller ve izotoplar da geçmişteki kuraklıkların veya küresel rüzgâr hareketlerinin izlerini taşır. (IV) Buz çekirdeklerinin laboratuvar ortamında analiz edilerek geçmişin iklim haritasına dönüştürülmesi ise son derece titiz ve steril çalışma koşullarını gerektirir. (V) Çekirdeklerin taşınmasından kütle spektrometresiyle ölçülmesine kadar geçen her aşamada oluşabilecek en ufak bir kontaminasyon, elde edilen verilerin güvenilirliğini yok edebilir. (VI) Nitekim araştırmacılar, analiz esnasında oda sıcaklığından havadaki partik��l miktarına kadar her parametreyi özel tasarlanmış temiz odalarda tam kontrol altında tutarlar.

Bu parça iki paragrafa bölünmek istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV

Cevap

Dördüncü cümle ile başlayan ve buz çekirdeklerinin laboratuvar ortamındaki analiz sürecini ve steril çalışma koşullarını ele alan kısım
Dördüncü cümle ile birlikte konu buz çekirdeklerinin geçmiş iklim verilerini barındırma özelliğinden, bu çekirdeklerin laboratuvar ortamındaki analiz sürecine ve analiz koşullarına kaymıştır. Bu durum yeni bir paragraf başlangıcını gerekli kılar.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın genelinde ele alınan konunun ve bu konunun cümlelerdeki işleniş yönünün belirlenmesi
Birinci, ikinci ve üçüncü cümlelerde buz çekirdeklerinin ne olduğu ve içerdikleri maddeler sayesinde geçmişe dair hangi iklimsel verileri barındırdığı açıklanmıştır.
Paragrafın ikiye bölünebilmesi için konunun farklı bir yönüne geçiş yapılan cümlenin tespit edilmesi gerekir.
2
Konunun yön değiştirdiği cümlenin bulunması
Dördüncü cümleden itibaren konunun, buz çekirdeklerinin içeriğinden ziyade bu çekirdeklerin laboratuvar ortamında nasıl analiz edildiğine ve sterilite koşullarına kaydığı görülür.
Yeni bir paragraf, konunun yeni bir yönüne veya boyutuna odaklandığı noktada başlar.
3
Sonraki cümlelerin dördüncü cümle ile anlamca bağlanıp bağlanmadığının kontrol edilmesi
Beşinci ve altıncı cümleler, dördüncü cümledeki analiz sürecinin laboratuvar boyutunu ve kontaminasyon riskini açıklayarak devam etmektedir.
İkinci paragrafın kendi içinde anlam bütünlüğüne sahip olması ve bir önceki düşünce silsilesinden ayrılması doğrulanmalıdır.

Anahtar Kavram

Paragrafı İkiye Bölme ve Düşüncenin Akışını Değerlendirme
Soru 24Soru

(I) Kehribar, milyonlarca yıl önce yaşamış ağaçların salgıladığı reçinenin fosille��mesiyle oluşan organik bir taştır. (II) Ağacın gövdesinde meydana gelen hasarları onarmak için salgılanan bu yapışkan madde, zamanla yer altında yüksek basınç ve sıcaklık altında sertleşir. (III) Bu fosilleşme süreci tamamlandığında, reçine artık kimyasal olarak stabil ve dayanıklı bir yapıya bürünür. (IV) Kehribarın bilim dünyası için en büyük önemi, içinde milyonlarca yıl ��ncesine ait böcek, bitki ve polen kalıntılarını mükemmel bir şekilde korumasıdır. (V) Reçine salgılandığı sırada üzerine konan canlılar, bu yapışkan sıvının içinde hapsolarak çürümeden günümüze kadar ulaşır. (VI) Paleontologlar, bu korunaklı fosiller sayesinde soyu tükenmiş türler hakkında çok değerli morfolojik bilgilere ulaşabilmektedir.

Bu parça iki paragrafa bölünmek istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV

Cevap

İkinci paragraf dördüncü cümleyle başlamalıdır.
Dördüncü cümleden itibaren kehribarın bilimsel önemi ve içindeki tarih öncesi fosiller ele alınmaktadır. İlk üç cümledeki fiziksel ve kimyasal oluşum sürecinden farklı bir konuya geçildiği için yeni paragraf bu cümleyle başlamalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki cümlelerin konularını ve odak noktalarını analiz edin.
İlk üç cümlede kehribarın ağaç reçinesinden başlayarak nasıl fosilleşip sertleştiği anlatılmaktadır. Dördüncü cümleden itibaren ise kehribarın içinde saklanan fosil kalıntıları ve bilim dünyası için taşıdığı önem üzerinde durulmaktadır.
Paragrafı ikiye bölmek için konunun yön değiştirdiği veya yeni bir alt başlığa geçildiği yeri tespit etmek gerekir.
2
Dördüncü cümlenin bağımsız bir giriş cümlesi olup olamayacağını inceleyin.
Dördüncü cümle kendinden önceki cümlelerle dil bilgisi veya işaret zamiri açısından anlamsal bir kopukluk yaratmaz ve yeni bir konuya giriş yapacak bağımsızlığa sahiptir.
Yeni paragrafın ilk cümlesi, kendinden önceki ifadelere doğrudan bağımlı olmamalıdır.

Anahtar Kavram

Paragrafı İkiye Bölme ve Konu Geçişleri
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 2 / 2
Paragrafı İkiye Bölme Alıştırma Soruları — ALES — Sayfa 2 | Examkin