Examkin

Soru

Zorluk: ZorÜrün Piyasası Monopol, Emek Piyasası Tam Rekabet Dengesi

Hassas döküm teknolojisiyle üretilen özel endüstriyel robot kollarının satışında monopol (tekel) konumunda olan bir teknoloji firması, üretimde kullandığı uzman teknisyenleri tam rekabetçi bir emek piyasasından kiralamaktadır. Firmanın kâr maksimizasyonunu sağladığı üretim düzeyinde; teknisyenlerin marjinal fiziksel ürün verimi (MPLMP_L) 3030 birim, robot kolunun birim satış fiyatı (PP) 200200 TL ve birim marjinal hasılatı (MRMR) ise 150150 TL olarak gerçekleşmektedir. Emek piyasasında belirlenen günlük denge ücreti (WW) 45004500 TL olduğuna göre, bu firmanın her bir teknisyen üzerinden sağladığı "monopolcü sömürü" tutarı kaç TL'dir?

  1. A
    00
  2. B
    750750
  3. 15001500Cevap
  4. D
    45004500
  5. E
    60006000

Cevap

Monopolcü sömürü miktarı işçi başına 15001500 TL'dir.
Dengede olan monopolcü bir firma, karını maksimize etmek için işçiye marjinal ürün geliri (MRPLMRP_L) kadar ücret öder. Ancak işçinin topluma sağladığı katkı marjinal ürün değeridir (VMPLVMP_L). Monopol piyasasında P>MRP > MR olduğu için VMPL>MRPLVMP_L > MRP_L gerçekleşir. Bu iki değer arasındaki fark olan 15001500 TL, firmanın tekel gücü sayesinde işçinin yarattığı değerin bir kısmına el koyması anlamına gelen monopolcü sömürüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Marjinal Ürün Değerinin (VMPLVMP_L) hesaplanması
VMPL=P×MPL=200×30=6000VMP_L = P \times MP_L = 200 \times 30 = 6000 TL
Emek biriminin topluma kazandırdığı parasal değeri bulmak için ürün fiyatı ile verimlilik çarpılır.
2
Marjinal Ürün Gelirinin (MRPLMRP_L) hesaplanması
MRPL=MR×MPL=150×30=4500MRP_L = MR \times MP_L = 150 \times 30 = 4500 TL
Monopolcü firmanın emeği işe alırken dikkate aldığı gelir artışını bulmak için marjinal hasılat ile verimlilik çarpılır.
3
Denge durumunun kontrol edilmesi
MRPL=W⇒4500=4500MRP_L = W \Rightarrow 4500 = 4500
Emek piyasasında tam rekabet olduğu için firma MRPL=WMRP_L = W noktasında dengededir.
4
Monopolcü sömürü miktarının hesaplanması
VMPL−MRPL=6000−4500=1500VMP_L - MRP_L = 6000 - 4500 = 1500 TL
Monopolcü sömürü, işçinin ürettiği değer ile ona ödenen ücret arasındaki farktır (burada W=MRPLW = MRP_L olduğu için VMPL−WVMP_L - W formülü de aynı sonucu verir).

Anahtar Kavram

Monopolcü Sömürü (Monopolistic Exploitation)

Daha Fazla Pratik

Monopsoncu bir emek piyasasında sömürü miktarının nasıl hesaplandığını ve 'monopsoncu sömürü' kavramını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Ürün Piyasası Monopol, Emek Piyasası Tam Rekabet Dengesi

Bu konudan daha fazla soru