Soru

Zorluk: OrtaÜrün Piyasası Monopol, Emek Piyasası Tam Rekabet Dengesi

Ürün piyasasında monopol (tekel) gücüne sahip olan ve emek piyasasında tam rekabetçi şartlarda (ücreti veri kabul ederek) faaliyet gösteren bir işletmede; ürünün piyasa fiyatı 2020 TL, marjinal geliri 1616 TL ve emeğin marjinal fiziksel ürünü 55 birimdir. Piyasa ücret düzeyinin 8080 TL olduğu ve işletmenin kârını maksimize ettiği bu durumda, 'monopolcü sömürü' (monopolistic exploitation) miktarı kaç TL'dir?

  1. A
    00
  2. B
    1616
  3. 2020Cevap
  4. D
    8080
  5. E
    100100

Cevap

Monopolcü sömürü miktarı 2020 TL'dir.
Monopolcü bir firma için denge noktasında istihdam edilen işçinin marjinal fiziksel ürün değeri (VMPL=100VMP_L = 100 TL), ona ödenen ücretten (W=80W = 80 TL) daha yüksektir. Bu ikisi arasındaki 2020 TL'lik fark, firmanın monopol gücünden kaynaklanan sömürü miktarını temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Emeğin marjinal fiziksel ürün değerini (VMPLVMP_L) hesaplayınız.
VMPL=P×MPL=20×5=100VMP_L = P \times MP_L = 20 \times 5 = 100 TL
Marjinal fiziksel ürünün piyasa fiyatı ile çarpımı, emeğin topluma sağladığı katkının parasal değerini gösterir.
2
Emeğin marjinal ürün gelirini (MRPLMRP_L) hesaplayınız.
MRPL=MR×MPL=16×5=80MRP_L = MR \times MP_L = 16 \times 5 = 80 TL
Eksik rekabet piyasalarında firmanın işe aldığı son işçiden elde ettiği ek gelir marjinal gelire bağlıdır.
3
Denge şartını kontrol ediniz.
MRPL=W80=80MRP_L = W \Rightarrow 80 = 80
Tam rekabetçi emek piyasasında firma, marjinal ürün geliri ücrete eşit olana kadar istihdam yapar.
4
Monopolcü sömürü miktarını hesaplayınız.
So¨mu¨ru¨=VMPLW=10080=20Sömürü = VMP_L - W = 100 - 80 = 20 TL
Monopolcü sömürü, işçinin ürettiği değer (VMPLVMP_L) ile ona ödenen ücret (WW) arasındaki farktır.

Anahtar Kavram

Eksik rekabet ürün piyasalarında P>MRP > MR olduğu için VMPL>MRPLVMP_L > MRP_L gerçekleşir ve bu durum monopolcü sömürüye yol açar.

Alternatif Yöntem

Sömürü miktarını birim ürün başına fark üzerinden de hesaplayabilirsiniz: (PMR)×MPL=(2016)×5=4×5=20(P - MR) \times MP_L = (20 - 16) \times 5 = 4 \times 5 = 20 TL.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla