Examkin

Soru

Zorluk: OrtaToplum ve Toplum Türleri

Sanayi toplumuna geçiş süreci, sadece üretim tekniklerindeki bir değişimle sınırlı kalmamış; aile yapısı, çalışma biçimleri ve toplumsal denetim mekanizmalarında da köklü dönüşümler yaratmıştır. Geleneksel tarım toplumunda hane (ev), hem bir yaşam alanı hem de temel üretim birimi iken; sanayi toplumunda bu iki işlev birbirinden keskin bir şekilde ayrılmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi sanayi toplumunda gerçekleşen bu dönüşümün sonuçları arasında gösterilemez?

  1. A
    Ailenin ekonomik bir üretim birimi olmaktan çıkıp temel bir tüketim birimine dönüşmesi
  2. B
    Bireylerin toplumsal statülerinin belirlenmesinde 'verili' özelliklerin yerini bireysel başarıya dayalı 'edinsel' statülerin alması
  3. C
    Çalışma hayatının hane dışına çıkarak kurumsallaşması ve mesai saati kavramının ortaya çıkması
  4. Toplumsal düzenin sağlanmasında birincil grupların ve geleneksel normların denetim gücünün artmasıCevap
  5. E
    Kentleşmenin hızlanmasıyla birlikte sosyal ilişkilerin daha rasyonel, mesafeli ve sözleşmeli bir nitelik kazanması

Cevap

Toplumsal düzenin sağlanmasında birincil grupların ve geleneksel normların denetim gücünün artması ifadesi yanlıştır; aksine bu güç azalmıştır.
Sanayi toplumları, geleneksel tarım toplumlarının aksine 'ikincil ilişkilerin' ve 'formel denetim' mekanizmalarının ağırlık kazandığı yapılardır. Kentleşme süreciyle birlikte bireyler arasındaki ilişkiler daha anonim ve mesafeli bir hale gelmiştir. Bu durum, aile ve komşuluk gibi birincil grupların toplumsal denetimdeki rolünü zayıflatmış; düzenin sağlanması büyük oranda hukuk kuralları, bürokrasi ve resmi kurumlar aracılığıyla gerçekleştirilmeye başlanmıştır. Dolayısıyla, geleneksel normların etkisinin arttığı ifadesi sanayi toplumunun temel sosyolojik özellikleriyle taban tabana zıt bir önermedir.

Adım Adım Çözüm

1
Sanayi toplumunun üretim mekanı ve aile fonksiyonu üzerindeki etkisini analiz etmek.
Geleneksel 'üretici aile' modelinin yerini 'tüketici aile' modeline bıraktığı görülür.
Üretim süreci buhar gücünün kullanımıyla birlikte evden fabrikalara taşınmıştır.
2
Toplumsal ilişkilerin ve denetimin niteliğindeki değişimi değerlendirmek.
Kentleşme ve anonimleşmenin artmasıyla informel denetim (gelenek/din) zayıflamış, formel denetim (yasa/polisiye) güçlenmiştir.
Büyük kent yaşamında birincil gruplar (aile, mahalle) birey üzerinde geleneksel toplumdaki kadar baskın bir denetim kuramaz.
3
Seçenekleri bu veriler ışığında eleyerek yanlış olanı bulmak.
Birincil grupların etkisinin artacağını savunan ifadenin sanayi toplumu gerçekliğiyle çeliştiği saptanır.
Sanayi toplumu, ikincil grupların ve resmi ilişkilerin baskın olduğu bir toplum türüdür.

Anahtar Kavram

Sanayi Toplumunda Toplumsal Değişim ve Formel Denetim

İpuçları

1
Geleneksel bir köy ile modern bir sanayi kentini hayal edin; hangisinde herkes birbirini denetler, hangisinde kurallar yazılıdır?
2
Sanayi devrimiyle birlikte ailenin üretimdeki rolü zayıflamış ve bireyler kentlerde daha 'anonim' (kimliğin belirsizleştiği) bir hayat sürmeye başlamıştır.

Daha Fazla Pratik

Ferdinand Tönnies'in Gemeinschaft ve Gesellschaft ayrımını inceleyerek sanayi toplumunun 'cemiyet' yapısını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Toplum ve Toplum Türleri

Bu konudan daha fazla soru