Examkin

Soru

Zorluk: ZorÜrün Piyasası Monopol, Emek Piyasası Tam Rekabet Dengesi

Üretim yaptığı mal piyasasında monopol (tekel) konumunda olan bir firmanın karşı karşıya olduğu ters talep fonksiyonu P=100−QP = 100 - Q şeklindedir. Üretim sürecinde sadece emek (LL) girdisi kullanan firmanın üretim fonksiyonu Q=2LQ = 2L olarak verilmiştir. Emek piyasasında tam rekabet koşullarının geçerli olduğu ve piyasa denge ücretinin W=40W = 40 birim olduğu bir durumda; firmanın kârını maksimize eden istihdam düzeyinde gerçekleşen monopolcü sömürü miktarı kaç birimdir?

  1. 80Cevap
  2. B
    40
  3. C
    120
  4. D
    20
  5. E
    60

Cevap

Dengedeki istihdam düzeyinde marjinal fiziki ürün değeri (VMPLVMP_L) 120, ücret (WW) ise 40 birim olduğundan monopolcü sömürü miktarı 80 birimdir.
Ürün piyasasında monopol olan firma, istihdamını MRPL=WMRP_L = W noktasında belirler (L=20L=20). Bu noktada işçinin üretime kattığı değer (VMPL=120VMP_L = 120) iken, ona ödenen ücret piyasa tarafından belirlenen 40 birimdir. Aradaki 80 birimlik fark, firmanın monopol gücü nedeniyle işçiye yansıtmadığı değerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Firmanın toplam gelir fonksiyonunu (TRTR) emek cinsinden türetiniz.
TR=P×Q=(100−Q)×Q=(100−2L)×2L=200L−4L2TR = P \times Q = (100 - Q) \times Q = (100 - 2L) \times 2L = 200L - 4L^2
Emek talebini belirlemek için gelirin emek girdisine bağlı değişimini bilmek gerekir.
2
Emeğin marjinal ürün gelirini (MRPLMRP_L) hesaplayarak denge istihdamını (LL) bulunuz.
MRPL=dTRdL=200−8LMRP_L = \frac{dTR}{dL} = 200 - 8L. MRPL=W⇒200−8L=40⇒L=20MRP_L = W \Rightarrow 200 - 8L = 40 \Rightarrow L = 20.
Tam rekabetçi emek piyasasında kâr maksimizasyonu MRPL=WMRP_L = W koşuluyla sağlanır.
3
İstihdam düzeyindeki ürün fiyatını (PP) ve emeğin marjinal fiziki ürün değerini (VMPLVMP_L) hesaplayınız.
Q=2×20=40⇒P=100−40=60Q = 2 \times 20 = 40 \Rightarrow P = 100 - 40 = 60. VMPL=MPL×P=2×60=120VMP_L = MP_L \times P = 2 \times 60 = 120.
Monopolcü sömürü, emeğin ürettiği değer ile ona ödenen ücret arasındaki farktır.
4
Monopolcü sömürü miktarını hesaplayınız.
So¨mu¨ru¨=VMPL−W=120−40=80Sömürü = VMP_L - W = 120 - 40 = 80.
Monopol gücü nedeniyle firmanın marjinal geliri fiyattan küçük olduğu için işçiye verimliliğinden az ücret ödenir.

Anahtar Kavram

Monopolcü Sömürü (Monopolistic Exploitation)

İpuçları

1
Monopolcü sömürü, VMPLVMP_L ile WW (veya MRPLMRP_L) arasındaki farktır.
2
Önce MRPL=WMRP_L = W eşitliğinden denge istihdamını (LL) bulup, ardından o LL seviyesindeki ürün fiyatını bulmalısınız.
3
MRPLMRP_L hesaplanırken toplam gelirin türevi alınır; VMPLVMP_L hesaplanırken ise marjinal fiziki ürün ile fiyat çarpılır.

Daha Fazla Pratik

Monopsoncu bir firmanın hem ürün hem emek piyasasında hakim olduğu durumu inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Ürün Piyasası Monopol, Emek Piyasası Tam Rekabet Dengesi

Bu konudan daha fazla soru