Mal piyasasında monopol gücüne sahip olan, ancak emek piyasasında tam rekabet koşullarıyla (fiyat kabullenici) karşı karşıya kalan bir firmanın kısa dönemli emek talebi analiziyle ilgili; denge istihdam düzeyinde emeğin marjinal fiziksel ürün değerinin (), emeğin marjinal ürün gelirinden () daha yüksek olmasının temel iktisadi gerekçesi ve bu iki değer arasındaki farkın literatürdeki karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?
- Firmanın negatif eğimli ürün talep eğrisiyle karşılaşması sonucu marjinal gelirin fiyattan küçük olması (); Monopolcü sömürüCevap
- BAzalan verimler yasası gereği istihdam arttıkça marjinal fiziksel ürünün () sürekli azalması; Monopsoncu sömürü
- CEmeğin marjinal faktör maliyetinin (MFC) piyasa ücret düzeyinden (W) büyük olması; Faktör sömürüsü
- DÜrün piyasasında fiyatın marjinal maliyete eşitlenmesi sonucu oluşan toplumsal refah kaybı; Tüketici rantı
- EÜrün talebinin sonsuz esnek olması nedeniyle fiyatta meydana gelen istikrar; Diferansiyel rant
Cevap
Negatif eğimli ürün talep eğrisi nedeniyle marjinal gelirin fiyattan düşük olması () ve bu farkın literatürde monopolcü sömürü olarak adlandırılması.
Eksik rekabetçi (monopolcü) bir firma, negatif eğimli bir talep eğrisiyle karşılaştığı için her ilave birimi daha düşük bir fiyattan satabilir. Bu durum marjinal gelirin () ürün fiyatından () daha düşük seyretmesine neden olur. Emeğin marjinal ürün geliri () hesaplanırken marjinal gelir, marjinal fiziksel ürün değeri () hesaplanırken ise fiyat baz alındığı için eşitsizliği doğar. Literatürde, işçinin üretime katkısının piyasa değeri ile firmaya sağladığı gelir arasındaki bu fark 'monopolcü sömürü' olarak adlandırılır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Monopolcü Sömürü (Monopolistic Exploitation)
Daha Fazla Pratik
Emek piyasasında da aksaklıkların olduğu (monopson) bir senaryoda sömürünün nasıl katmerlendiğini (monopolcü + monopsoncu sömürü toplamı) inceleyin.
Tahmini Süre:2m 0s