Examkin

Soru

Zorluk: ZorKüreselleşme ve Emek Piyasalarına Etkileri

Küreselleşme süreci ve teknolojik dönüşüm; emek piyasalarını geleneksel Fordist "standart istihdam" rejiminden uzaklaştırarak, esnek ve güvencesiz çalışma biçimlerine dayalı yeni bir yapıya sürüklemiştir. Bu dönüşümde sermayenin küresel hareketliliği karşısında emeğin yerel niteliği, iş gücünün pazarlık gücünü zayıflatmış ve "prekaryalaşma" olarak tanımlanan yeni bir güvencesizlik dalgasına zemin hazırlamıştır. Küreselleşmenin emek piyasaları üzerindeki bu etkileri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi söz konusu dönüşümün bir özelliği olarak gösterilemez?

  1. A
    Ulus devletlerin yatırım çekebilmek adına sosyal koruma standartlarını ve iş gücü maliyetlerini düşürdüğü "dibe doğru yarış" (race to the bottom) eğiliminin güçlenmesi
  2. B
    İstihdam yapısının; işletme için vazgeçilmez olan "çekirdek iş gücü" ile geçici ve güvencesiz "çevre iş gücü" şeklinde katmanlaşması
  3. Sanayi ötesi toplum yapısının yerleşmesiyle birlikte, sendikal koruma ve tam istihdam odaklı Fordist çalışma rejiminin küresel ölçekte egemen model haline gelmesiCevap
  4. D
    Dijital platformlar üzerinden yürütülen gig ekonomi uygulamalarıyla birlikte, işveren ve işçi arasındaki yasal sorumlulukların belirsizleşerek güvencesizliğin artması
  5. E
    İşletmelerin küresel rekabet baskısına yanıt verebilmek için iş gücü sayısını ve çalışma sürelerini talebe göre hızla değiştirdiği esneklik stratejilerini benimsemesi

Cevap

Sanayi ötesi toplum yapısında Fordist çalışma rejiminin egemen model haline gelmesi ifadesi yanlıştır; çünkü küreselleşme bu rejimi aşındırmıştır.
Küreselleşme süreci, 20. yüzyılın ortalarında hakim olan ve sendikal güvence, yüksek ücretler ile tam istihdama dayanan Fordist çalışma rejiminin çözülmesine yol açmıştır. Sanayi ötesi (post-endüstriyel) toplumda ve küresel rekabet ortamında, işletmeler katı Fordist yapılar yerine esnek ve düşük maliyetli üretim modellerini tercih etmektedir. Dolayısıyla Fordizmin küresel ölçekte egemen model haline gelmesi, mevcut sosyolojik gerçeklikle ve küreselleşmenin doğasıyla çelişmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Küreselleşmenin emek piyasaları üzerindeki temel etkilerini (esneklik, güvencesizlik, Fordist modelin krizi) analiz et.
Küreselleşmenin standart çalışmayı zayıflattığı ve esnekliği artırdığı tespit edilir.
Küresel rekabet ve sermaye hareketliliği, katı üretim modellerini (Fordizm) sürdürülemez hale getirir.
2
Seçeneklerde sunulan kavramları (dibe doğru yarış, Atkinson modeli, gig ekonomi) küreselleşme teorileriyle eşleştir.
A, B, D ve E seçeneklerinin küreselleşmenin doğal sonuçları olduğu görülür.
Bu kavramlar modern emek sosyolojisinde küreselleşmenin yarattığı dönüşümü tanımlayan temel unsurlardır.
3
Fordist çalışma rejiminin tarihsel konumunu ve küreselleşme ile olan ilişkisini değerlendir.
Fordizmin tam istihdam ve sosyal devlet odaklı yapısının küreselleşme ile birlikte zayıfladığı saptanır.
Fordist model, sanayi toplumunun altın çağında (1945-1975) egemendi; küreselleşme ise bu modeli Post-Fordist ve esnek yapılarla değiştirmiştir.

Anahtar Kavram

Küreselleşme ve Post-Fordist Dönüşüm
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Küreselleşme ve Emek Piyasalarına Etkileri