Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorEmek Piyasasında Örümcek Ağı (Cobweb) Modeli

Eğitim ve uzmanlaşma süreci yaklaşık 6 yıl süren klinik psikoloji uzmanlığı piyasasında, emeğin arzının cari dönem ücretine bir dönem gecikmeli olarak (Lts=f(Wt−1)L^s_t = f(W_{t-1})) tepki verdiği varsayılmaktadır. Bu piyasada emek arz eğrisinin eğiminin (msm_s), emek talep eğrisinin eğiminden (mutlak değerce ∣md∣|m_d|) daha küçük olduğu (ms<∣md∣m_s < |m_d|) tespit edilmiştir. Başlangıçta dengede olan bu piyasada, toplumun ruh sağlığı hizmetlerine olan talebinin artmasıyla emek talep eğrisi sağa kaymıştır.

Örümcek Ağı (Cobweb) Modeli varsayımları altında, bu dışsal şok sonrası ortaya çıkacak yeni dinamik süreçle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Ücret ve istihdam dalgalanmaları zamanla genişleyerek denge noktasından uzaklaşır; çünkü emeğin arz esnekliği, talep esnekliğinden büyüktür.Cevap
  2. B
    Ortaya çıkan dalgalanmalar sönümlenerek piyasa zamanla yeni bir denge noktasına ulaşır; çünkü talep eğrisi arz eğrisinden daha dik bir yapıya sahiptir.
  3. C
    Piyasa her dönem aynı genlikte salınım yaparak sürekli bir 'örümcek ağı' döngüsüne girer; çünkü her iki eğrinin esneklikleri birbirine eşittir.
  4. D
    Emek arzı ücret değişimlerine anlık tepki vereceği için piyasada herhangi bir dalgalanma yaşanmadan doğrudan yeni dengeye geçilir.
  5. E
    Dalgalanmalar ıraksak bir seyir izler; çünkü talep eğrisinin eğimi arz eğrisinin eğiminden büyük olduğunda talep daha esnektir.

Cevap

Ücret ve istihdam dalgalanmalarının genişleyerek denge noktasından uzaklaşması (ıraksak dalgalanma) durumudur; çünkü arz eğrisinin eğiminin daha küçük olması (ms<∣md∣m_s < |m_d|), arz esnekliğinin talep esnekliğinden büyük olması (es>ede_s > e_d) anlamına gelir.
Soruda verilen ms<∣md∣m_s < |m_d| koşulu, arz eğrisinin talep eğrisinden daha yatık olduğu anlamına gelir. İktisadi olarak bu, emeğin arz esnekliğinin (ese_s) emek talep esnekliğinden (ede_d) daha yüksek olduğunu gösterir. Örümcek Ağı Modeli'nde arz esnekliği talep esnekliğinden büyük olduğunda (es>ede_s > e_d), piyasada meydana gelen dalgalanmalar zamanla küçülmek yerine büyür ve denge noktasından uzaklaşır. Bu duruma 'Iraksak' veya 'Genişleyen' Örümcek Ağı denir.

Adım Adım Çözüm

1
Modelin arz gecikmesi varsayımını analiz etme
Arzın bir dönem önceki ücrete göre belirlendiği (Lts=f(Wt−1)L^s_t = f(W_{t-1})) doğrulanır.
Cobweb modelinin işleyişi için üretim/eğitim süresi nedeniyle arzın gecikmeli tepki vermesi şarttır.
2
Eğim ve esneklik ilişkisini kurma
ms<∣md∣m_s < |m_d| ise es>ede_s > e_d olduğu sonucuna varılır.
Esneklik, eğimin tersiyle (1/m1/m) doğru orantılıdır; dolayısıyla daha yatık olan (eğimi küçük olan) eğri daha esnektir.
3
İstikrar koşulunu uygulama
es>ede_s > e_d durumunun 'Iraksak (Genişleyen) Örümcek Ağı' modeline karşılık geldiği belirlenir.
Arz esnekliği talep esnekliğinden büyükse, her dönemdeki tepki bir önceki dönemdeki dengesizliği daha da büyütür.
4
Dinamik süreci sonuçlandırma
Piyasanın denge noktasından spiral çizerek uzaklaştığı tespit edilir.
Başlangıçtaki talep şoku sonrası ücret artışına verilen aşırı arz tepkisi, bir sonraki dönemde ücretlerin çok daha sert düşmesine neden olur.

Anahtar Kavram

Örümcek Ağı (Cobweb) Modeli'nde İstikrar Koşulları

Daha Fazla Pratik

Cobweb modelinde beklentilerin 'uyarlayıcı' (adaptive) değil de 'rasyonel' olduğu bir senaryoda dalgalanmaların nasıl değişeceğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Emek Piyasasında Örümcek Ağı (Cobweb) Modeli

Bu konudan daha fazla soru