Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorÜrün Piyasası Monopol, Emek Piyasası Tam Rekabet Dengesi

Ürün piyasasında monopol (tekel) gücüne sahip olan bir firmanın karşılaştığı ters talep fonksiyonu P=150−2QP = 150 - 2Q ve firmanın kısa dönem üretim fonksiyonu Q=5LQ = 5L şeklindedir. Firmanın emeği tam rekabetçi bir emek piyasasından W=150W = 150 TL cari ücretle temin ettiği varsayıldığında; kâr maksimizasyonunu sağlayan denge noktasında işçi başına gerçekleşen "monopolcü sömürü" (monopolistic exploitation) miktarı kaç TL'dir?

  1. A
    150
  2. 300Cevap
  3. C
    450
  4. D
    600
  5. E
    750

Cevap

Denge noktasında işçi başına gerçekleşen monopolcü sömürü miktarı 300 TL'dir.
Dengede firmanın çalıştırdığı 6. işçinin ürettiği çıktının piyasa değeri (VMPL=5×90=450VMP_L = 5 \times 90 = 450 TL) iken, işçiye ödenen ücret firmanın marjinal ürün gelirine (W=MRPL=150W = MRP_L = 150 TL) eşittir. Aradaki 300 TL'lik fark, firmanın ürün piyasasındaki tekel gücü nedeniyle işçiye değerinden az ödeme yapmasından kaynaklanan monopolcü sömürüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Emeğin marjinal fiziksel ürününü (MPLMP_L) ve marjinal geliri (MRMR) belirleyin.
MPL=dQdL=5MP_L = \frac{dQ}{dL} = 5 ve TR=P×Q=(150−2Q)Q=150Q−2Q2⇒MR=150−4QTR = P \times Q = (150 - 2Q)Q = 150Q - 2Q^2 \Rightarrow MR = 150 - 4Q
Firmanın emek talebi marjinal ürün gelirine (MRPLMRP_L) dayanır, bu da MPLMP_L ve MRMR çarpımıdır.
2
MRPLMRP_L fonksiyonunu emek (LL) cinsinden ifade edin.
MRPL=MPL×MR=5×[150−4(5L)]=750−100LMRP_L = MP_L \times MR = 5 \times [150 - 4(5L)] = 750 - 100L
Denge istihdamını bulmak için MRPLMRP_L fonksiyonunun emek miktarına bağlı olarak yazılması gerekir.
3
Kâr maksimizasyonu için MRPL=WMRP_L = W eşitliğini kurarak denge istihdam düzeyini (LL) bulun.
750−100L=150⇒100L=600⇒L=6750 - 100L = 150 \Rightarrow 100L = 600 \Rightarrow L = 6
Emek piyasasında tam rekabet olduğundan firma ücreti veri alır ve marjinal ürün geliri ücrete eşit olana kadar işçi alır.
4
Denge istihdam düzeyinde ürün fiyatını (PP) ve marjinal fiziksel ürün değerini (VMPLVMP_L) hesaplayın.
Q=5×6=30Q = 5 \times 6 = 30 birim; P=150−2(30)=90P = 150 - 2(30) = 90 TL; VMPL=MPL×P=5×90=450VMP_L = MP_L \times P = 5 \times 90 = 450 TL.
Sömürü miktarını bulmak için emeğin toplumsal değerini temsil eden VMPLVMP_L değerine ihtiyaç vardır.
5
Monopolcü sömürü miktarını hesaplayın.
Sömürü =VMPL−W=450−150=300= VMP_L - W = 450 - 150 = 300 TL.
Ürün piyasasında monopol gücü olan firma, işçiye ürettiği değerden (VMPLVMP_L) daha azını (WW) öder.

Anahtar Kavram

Monopolcü sömürü, ürün piyasasında monopol gücüne sahip bir firmanın, işçinin marjinal fiziksel ürün değerinden (VMPLVMP_L) daha düşük bir ücret (W=MRPLW = MRP_L) ödemesi durumudur.

Daha Fazla Pratik

Ürün piyasası tam rekabet, emek piyasası monopson olduğunda ortaya çıkan 'monopsoncu sömürü' kavramıyla karşılaştırma yapınız.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Ürün Piyasası Monopol, Emek Piyasası Tam Rekabet Dengesi

Bu konudan daha fazla soru