Max Weber, modern toplumların rasyonelleşme sürecini analiz ederken bürokrasiyi yasal-ussal otoritenin en saf ve teknik açıdan en etkin uygulama biçimi olarak tanımlamıştır. Weber'in "İdeal Tip" olarak kavramsallaştırdığı bu model, örgütlerin duygulardan ve kişisel tercihlerden arındırılarak belirli kurallar çerçevesinde işlemesini öngörür.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Weber’in ideal tip bürokrasi modelinin temel özelliklerinden biri değildir?
- AYetki ve sorumlulukların dikey bir hiyerarşi içinde düzenlenmesi
- BKararların nesnel kurallara dayandırılarak gayrişahsi (kişisellikten uzak) bir biçimde yürütülmesi
- CPersonel seçiminde ve terfisinde teknik uzmanlık ile liyakat ilkelerinin esas alınması
- DYönetimsel eylem ve kararların süreklilik arz eden yazılı dosyalama sistemine dayandırılması
- İş bölümü ve uzmanlaşmanın artmasıyla birlikte çalışanın emeğine ve kendi özüne yabancılaşmasıCevap
Cevap
İş bölümü ve uzmanlaşmanın artmasıyla birlikte çalışanın emeğine ve kendi özüne yabancılaşması ifadesi Weber'in bürokrasi modelinin bir özelliği değildir.
Doğru yanıt olan yabancılaşma ile ilgili seçenek, Karl Marx'ın kuramsal çerçevesine aittir. Weber bürokrasiyi teknik bir başarı ve rasyonelliğin zirvesi olarak tanımlarken; çalışanın kendi emeğine, ürününe ve toplumsal özüne yabancılaşması Marksist ekonomi-politik eleştirinin merkezinde yer alır. Weber'in rasyonelleşme eleştirisi daha çok bireyin 'demir kafes' içine hapsolmasıyla ilgilidir, ancak 'yabancılaşma' ifadesi doğrudan bir Marksist kavramdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Weber'in İdeal Tip Bürokrasi Özellikleri ve Marksist Yabancılaşma Kavramı Arasındaki Fark
Daha Fazla Pratik
Bürokrasinin işlevsel olmayan yönlerini (disfonksiyonlarını) anlamak için Robert Merton'un 'Bürokratik Kişilik' ve 'Amaç Kayması' kavramlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s