Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorÜrün Piyasası Monopol, Emek Piyasası Tam Rekabet Dengesi

Ürün piyasasında monopol gücüne sahip olan bir firmanın üretim teknolojisi Q=2LQ = 2L üretim fonksiyonu ile temsil edilmektedir. Firmanın karşı karşıya olduğu ürün ters talep fonksiyonu P=100−QP = 100 - Q şeklindedir. Emek piyasasında tam rekabet koşullarının hâkim olduğu ve piyasa denge ücretinin W=40W = 40 TL olarak belirlendiği bir ortamda; kârını maksimize eden bu firmanın denge noktasında, istihdam edilen son işçi başına düşen "monopolcü sömürü" (monopolistic exploitation) miktarı kaç TL'dir?

  1. 80Cevap
  2. B
    120
  3. C
    40
  4. D
    160
  5. E
    20

Cevap

Firmanın denge noktasındaki monopolcü sömürü miktarı 80 TL'dir.
Monopolcü firmanın emek talep eğrisi MRPLMRP_L (Marjinal Ürün Geliri) eğrisidir. Emek piyasasında tam rekabet olduğu için firma W=MRPLW = MRP_L noktasında dengeye gelir. Sorudaki verilere göre bu denge 20 birim istihdam düzeyinde gerçekleşir (200−8L=40200 - 8L = 40). Bu istihdam düzeyinde, emeğin marjinal fiziksel ürün değeri (VMPLVMP_L) 120 TL olarak hesaplanır. Monopolcü sömürü, işçinin ekonomiye kattığı değer (VMPLVMP_L) ile aldığı ücret (WW) arasındaki farktır (120−40=80120 - 40 = 80 TL).

Adım Adım Çözüm

1
Emeğin marjinal fiziksel ürününü (MPLMP_L) hesaplayın.
MPL=dQdL=2MP_L = \frac{dQ}{dL} = 2
Üretim fonksiyonu Q=2LQ = 2L olduğu için her ek birim emek 2 birim çıktı sağlar.
2
Marjinal hasılat (MRMR) fonksiyonunu ürün miktarı (QQ) cinsinden türetin.
TR=P×Q=(100−Q)Q=100Q−Q2⇒MR=100−2QTR = P \times Q = (100 - Q)Q = 100Q - Q^2 \Rightarrow MR = 100 - 2Q
Monopolcü firma için marjinal hasılat, toplam hasılatın miktara göre türevidir.
3
Emeğin marjinal ürün gelirini (MRPLMRP_L) emek miktarı (LL) cinsinden bulun.
MRPL=MR×MPL=(100−2(2L))×2=200−8LMRP_L = MR \times MP_L = (100 - 2(2L)) \times 2 = 200 - 8L
MRPLMRP_L, bir ek birim emeğin toplam hasılata yaptığı katkıdır ve MR×MPLMR \times MP_L formülüyle hesaplanır.
4
Emek piyasası denge koşulunu (MRPL=WMRP_L = W) kullanarak denge istihdam düzeyini (LL) belirleyin.
200−8L=40⇒8L=160⇒L=20200 - 8L = 40 \Rightarrow 8L = 160 \Rightarrow L = 20
Tam rekabetçi emek piyasasında firma, ücret düzeyi marjinal ürün gelirine eşit olana kadar işçi alır.
5
Denge noktasındaki marjinal ürün değerini (VMPLVMP_L) hesaplayın.
L=20L = 20 için Q=40Q = 40 ve P=100−40=60P = 100 - 40 = 60. VMPL=P×MPL=60×2=120VMP_L = P \times MP_L = 60 \times 2 = 120 TL.
VMPLVMP_L, işçinin ürettiği çıktının piyasa fiyatı ile çarpımıdır.
6
Monopolcü sömürü miktarını hesaplayın.
Sömürü =VMPL−W=120−40=80= VMP_L - W = 120 - 40 = 80 TL.
Ürün piyasası monopolünde işçiye marjinal ürün değerinden (VMPLVMP_L) daha az (ücret W=MRPLW = MRP_L kadar) ödeme yapılır; bu fark sömürüyü oluşturur.

Anahtar Kavram

Ürün Piyasası Monopolü ve Emek Talebi Arasındaki İlişki
Bu soruyu puanla

Konular

Ürün Piyasası Monopol, Emek Piyasası Tam Rekabet Dengesi

Bu konudan daha fazla soru