Soru

Zorluk: ZorSosyolojinin Tanımı, Konusu ve Özellikleri

Sosyolojik bir incelemede araştırmacı; bir bölgedeki suç oranlarını analiz ederken bu durumun 'ahlaki bir çöküntü' mü yoksa 'toplumsal bir başarı' mı olduğuna dair bir hüküm vermekten kaçınarak, suçun hangi toplumsal dinamikler (işsizlik, göç, kentleşme vb.) aracılığıyla değişim gösterdiğini saptamaya çalışır. Araştırmacı, elde ettiği verileri kullanarak benzer sosyo-ekonomik yapıdaki diğer toplum kesimleri için de açıklayıcı modeller geliştirir.

Buna göre sosyolojinin bilimsel karakteri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A
    Toplumsal düzenin korunması için hangi değerlerin 'doğru' veya 'iyi' olduğunu belirleyen normatif bir disiplindir.
  2. B
    Toplumsal olayları tarihsel biriciklikleri içinde ele alarak her durumu kendine özgü ve tekrarlanamaz nitelikleriyle sınırlandırır.
  3. C
    Toplumsal değişimi sadece bireylerin öznel niyetleri ve psikolojik motivasyonları üzerinden açıklayan indirgemeci bir yöntem izler.
  4. Olayları değer yargılarından arınmış bir nesnellikle ele alır ve tikel durumlardan hareketle genelleyici açıklamalara ulaşır.Cevap
  5. E
    Bireyin toplumsallaşma sürecini ve kültürel uyumunu, sadece biyolojik kalıtımın bir sonucu olarak değerlendirir.

Cevap

Sosyolojinin olayları değer yargılarından arınmış bir nesnellikle ele alması ve tikel durumlardan hareketle genelleyici açıklamalara ulaşması, onun bilimsel niteliğinin temel göstergesidir.
Sosyoloji, toplumsal gerçekliği incelerken araştırmacının kişisel değerlerinden bağımsız kalarak objektif (nesnel) veriler toplamayı ve bu verilerden hareketle benzer toplumsal yapılar için geçerli genel ilkelere (genelleme) ulaşmayı hedefler. Metinde verilen 'suçun ahlaki olarak kınanmaması' nesnelliği, 'açıklayıcı modeller geliştirilmesi' ise genelleyiciliği temsil etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki metodolojik yaklaşımı analiz etme.
Araştırmacının 'ahlaki hüküm vermekten kaçınması', sosyolojinin değer yargılarından arınmış (objektif) olma özelliğini gösterir.
Bilimsel bilgi, kişisel beğenilerden ve toplumsal önyargılardan bağımsız olarak 'olanı' betimlemelidir.
2
Araştırmanın hedeflediği sonuç düzeyini belirleme.
Araştırmacının 'açıklayıcı modeller geliştirmesi', tikel (özel) durumlardan genel ilkelere ulaşma çabasını (genelleyicilik) yansıtır.
Sosyoloji, sadece tek bir grevi veya tek bir boşanma vakasını değil, bu olayların ardındaki genel toplumsal yasaları arar.
3
Seçenekleri bilimsel özelliklerle eşleştirme.
Hem nesnelliği hem de genelleyiciliği içeren ifade, sosyolojinin pozitif ve nomotetik karakterini tam olarak yansıtmaktadır.
Sosyoloji, normatif (kural koyucu) değil, pozitif (açıklayıcı) bir bilimdir.

Anahtar Kavram

Sosyolojinin Pozitif ve Genelleyici (Nomotetik) Karakteri
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla