Examkin

Soru

Zorluk: ZorÜrün Piyasası Monopol, Emek Piyasası Tam Rekabet Dengesi

Ürün piyasasında monopol gücüne sahip olan ve emek girdisini tam rekabetçi bir piyasadan temin eden bir firmanın karşılaştığı ürün talep fonksiyonu P=200−QP = 200 - Q ve kısa dönem üretim fonksiyonu Q=2LQ = 2L olarak belirlenmiştir. Piyasa ücret düzeyi W=160W = 160 birim olduğuna göre, bu firmanın kâr maksimizasyonunu sağlayan istihdam düzeyi ve işçi başına gerçekleşen monopolcü sömürü miktarı sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

  1. L=30L = 30 ; 120120 birimCevap
  2. B
    L=60L = 60 ; 00 birim
  3. C
    L=30L = 30 ; 00 birim
  4. D
    L=60L = 60 ; 120120 birim
  5. E
    L=30L = 30 ; 280280 birim

Cevap

Firmanın denge istihdam düzeyi 30 birim ve işçi başına monopolcü sömürü miktarı 120 birimdir.
Denge istihdam düzeyi, firmanın marjinal ürün gelirini piyasa ücretine eşitlediği (MRPL=WMRP_L = W) noktada 30 birim olarak hesaplanır. Bu istihdam düzeyinde işçinin üretime katkısının piyasa değeri (VMPLVMP_L) 280 birim iken, kendisine ödenen ücret 160 birimdir. Aradaki 120 birimlik fark monopolcü sömürüyü temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Marjinal hasılatın (MRMR) türetilmesi
TR=P×Q=(200−Q)Q=200Q−Q2⇒MR=200−2QTR = P \times Q = (200 - Q)Q = 200Q - Q^2 \Rightarrow MR = 200 - 2Q
Monopolcü firmanın emek talebi marjinal ürün geliri (MRPLMRP_L) üzerinden belirlenir ve bu değer marjinal hasılatı içerir.
2
MRMR ve MPLMP_L değerlerinin emek (LL) cinsinden yazılması
Q=2LQ = 2L olduğundan MR=200−4LMR = 200 - 4L; MPL=dQ/dL=2MP_L = dQ/dL = 2
Üretim fonksiyonu yardımıyla değişkenleri emek girdisine indirgemek gerekir.
3
Marjinal ürün gelirinin (MRPLMRP_L) hesaplanması ve denge istihdamının bulunması
MRPL=MR×MPL=(200−4L)×2=400−8LMRP_L = MR \times MP_L = (200 - 4L) \times 2 = 400 - 8L. Denge: 400−8L=160⇒8L=240⇒L=30400 - 8L = 160 \Rightarrow 8L = 240 \Rightarrow L = 30
Emek piyasası tam rekabetçi olduğundan firma MRPL=WMRP_L = W koşulunda dengeye gelir.
4
Marjinal ürün değerinin (VMPLVMP_L) hesaplanması
L=30L = 30 için Q=60⇒P=200−60=140Q = 60 \Rightarrow P = 200 - 60 = 140. VMPL=P×MPL=140×2=280VMP_L = P \times MP_L = 140 \times 2 = 280
Sömürü miktarını bulmak için işçinin topluma sağladığı katkının piyasa fiyatı üzerinden karşılığı bulunmalıdır.
5
Monopolcü sömürü miktarının belirlenmesi
So¨mu¨ru¨=VMPL−W=280−160=120Sömürü = VMP_L - W = 280 - 160 = 120 birim
Monopolcü sömürü, marjinal ürün değeri ile işçiye ödenen ücret (veya marjinal ürün geliri) arasındaki farktır.

Anahtar Kavram

Ürün piyasasında monopol gücü olan firmanın, marjinal ürün geliri (MRPLMRP_L) marjinal ürün değerinden (VMPLVMP_L) daha düşüktür (P>MRP > MR). Bu durum, tam rekabetçi emek piyasasında dengede olan firmanın işçiye katkısından daha az ücret ödemesine (monopolcü sömürü) neden olur.

Daha Fazla Pratik

Ürün piyasasının tam rekabetçi, emek piyasasının ise monopsoncu olduğu durumda ortaya çıkan sömürü türünü (monopsoncu sömürü) inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Ürün Piyasası Monopol, Emek Piyasası Tam Rekabet Dengesi

Bu konudan daha fazla soru