Soru

Zorluk: ZorÜrün Piyasası Monopol, Emek Piyasası Tam Rekabet Dengesi

Üretim yaptığı mal piyasasında monopol (tekel) gücüne sahip olan ve üretim sürecinde kullandığı emek girdisini tam rekabetçi bir piyasadan temin eden bir firmanın karşı karşıya olduğu ürün talep fonksiyonu P=1002QP = 100 - 2Q şeklindedir. Firmanın üretim fonksiyonu Q=5LQ = 5L (LL: emek miktarı) ve piyasa denge ücret düzeyi W=100W = 100 TL olduğuna göre, kârını maksimize eden bu firmanın denge istihdam seviyesinde ortaya çıkan 'monopolcü sömürü' miktarı birim emek başına kaç TL'dir?

  1. A
    100
  2. 200Cevap
  3. C
    300
  4. D
    400
  5. E
    500

Cevap

Dengede ortaya çıkan monopolcü sömürü miktarı 200 TL'dir.
Denge istihdam seviyesi olan 4 birim emek düzeyinde, emeğin marjinal ürün değeri (300 TL) ile emeğe ödenen ücret (100 TL) arasındaki fark 200 TL'dir. Bu fark, ürün piyasasındaki monopol gücünden kaynaklanan sömürüyü temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Marjinal hasılat (MR) fonksiyonunu elde ediniz.
TR=P×Q=(1002Q)Q=100Q2Q2MR=1004QTR = P \times Q = (100 - 2Q)Q = 100Q - 2Q^2 \Rightarrow MR = 100 - 4Q
Monopolcü firmanın emek talebi marjinal ürün geliri (MRPLMRP_L) üzerinden belirlenir ve bu değer marjinal hasılatı içerir.
2
Emeğin marjinal fiziksel ürününü (MPLMP_L) hesaplayınız.
Q=5LMPL=dQdL=5Q = 5L \Rightarrow MP_L = \frac{dQ}{dL} = 5
Üretim fonksiyonunun emeğe göre türevi her bir birim emeğin üretime katkısını verir.
3
Emeğin marjinal ürün gelirini (MRPLMRP_L) bulunuz.
MRPL=MR×MPL=(1004Q)×5=(1004(5L))×5=500100LMRP_L = MR \times MP_L = (100 - 4Q) \times 5 = (100 - 4(5L)) \times 5 = 500 - 100L
Firma kâr maksimizasyonu için marjinal ürün gelirini piyasa ücretine eşitlemelidir.
4
Denge istihdam seviyesini (LL) hesaplayınız.
MRPL=W500100L=100100L=400L=4MRP_L = W \Rightarrow 500 - 100L = 100 \Rightarrow 100L = 400 \Rightarrow L = 4
Tam rekabetçi emek piyasasında firma ücreti veri kabul eder (W=100W = 100).
5
Dengede marjinal ürün değerini (VMPLVMP_L) hesaplayınız.
L=4Q=20P=1002(20)=60L = 4 \Rightarrow Q = 20 \Rightarrow P = 100 - 2(20) = 60. VMPL=P×MPL=60×5=300VMP_L = P \times MP_L = 60 \times 5 = 300 TL.
Monopolcü sömürüyü bulmak için emeğin piyasa fiyatı ile değerlendirilmiş verimliliği gereklidir.
6
Monopolcü sömürü miktarını hesaplayınız.
So¨mu¨ru¨=VMPLW=300100=200Sömürü = VMP_L - W = 300 - 100 = 200 TL.
Monopolcü sömürü, emeğin marjinal ürün değeri ile ödenen ücret (veya MRPLMRP_L) arasındaki farktır.

Anahtar Kavram

Ürün piyasasında monopol gücünün emek talebi ve istihdam üzerindeki etkisi

Daha Fazla Pratik

Monopsoncu emek piyasasında ortaya çıkan sömürü (monopsoncu sömürü) ile monopolcü sömürü arasındaki farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla