Soru

Zorluk: ZorÜrün Piyasası Monopol, Emek Piyasası Tam Rekabet Dengesi

Ürün piyasasında monopolcü, emek piyasasında ise tam rekabetçi konumda olan bir firmanın karşı karşıya olduğu emek arzı tam esnektir ve piyasada oluşan denge ücret haddi 200200 TL'dir. Firmanın marjinal fiziksel ürünü (MPLMP_L) sabit ve 1010 birimdir. Firmanın sattığı malın fiyatı (PP) ile üretim miktarı (QQ) arasındaki ilişki P=80QP = 80 - Q ve üretim fonksiyonu Q=10LQ = 10L olarak belirlenmiştir. Buna göre, firmanın kâr maksimizasyonunu sağlayan denge noktasındaki 'monopolcü sömürü' (marjinal sömürü) miktarı kaç TL'dir?

  1. 300Cevap
  2. B
    500
  3. C
    6
  4. D
    200
  5. E
    0

Cevap

Denge noktasındaki monopolcü sömürü miktarı 300300 TL'dir.
Ürün piyasasında monopol gücü olan firma, kârını maksimize etmek için marjinal ürün gelirini (MRPLMRP_L) piyasa ücretine (WW) eşitler. Hesaplamalar sonucunda denge istihdamı 33 birim olarak bulunur. Bu istihdam seviyesinde işçinin ürettiği değer (VMPLVMP_L) 500500 TL iken, işçiye ödenen ücret (veya firmanın elde ettiği marjinal gelir artışı) 200200 TL'dir. Aradaki 300300 TL'lik fark, ürün piyasasındaki eksik rekabetten kaynaklanan monopolcü sömürüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Marjinal Gelir (MRMR) fonksiyonunun türetilmesi
MR=802QMR = 80 - 2Q
Toplam gelir fonksiyonu TR=P×Q=(80Q)×Q=80QQ2TR = P \times Q = (80 - Q) \times Q = 80Q - Q^2 olduğu için marjinal gelir bunun türevidir.
2
Marjinal Ürün Geliri (MRPLMRP_L) fonksiyonunun oluşturulması
MRPL=800200LMRP_L = 800 - 200L
MRPL=MPL×MRMRP_L = MP_L \times MR formülünde Q=10LQ = 10L ve MPL=10MP_L = 10 değerleri yerine konur: 10×(802×10L)=800200L10 \times (80 - 2 \times 10L) = 800 - 200L.
3
Denge istihdam düzeyinin (LL) belirlenmesi
L=3L = 3
Emek piyasası tam rekabetçi olduğu için denge MRPL=WMRP_L = W noktasında oluşur: 800200L=200600=200LL=3800 - 200L = 200 \Rightarrow 600 = 200L \Rightarrow L = 3.
4
Denge noktasındaki Marjinal Fiziksel Ürün Değerinin (VMPLVMP_L) hesaplanması
VMPL=500VMP_L = 500 TL
VMPL=MPL×PVMP_L = MP_L \times P formülünde L=3L = 3 için P=8010(3)=50P = 80 - 10(3) = 50 TL bulunur. Buradan VMPL=10×50=500VMP_L = 10 \times 50 = 500 TL olur.
5
Monopolcü sömürü miktarının bulunması
300300 TL
Monopolcü sömürü VMPLMRPLVMP_L - MRP_L (veya VMPLWVMP_L - W) farkına eşittir: 500200=300500 - 200 = 300 TL.

Anahtar Kavram

Monopolcü Sömürü (Monopolistic Exploitation)
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla