Soru

Zorluk: OrtaSanayileşme Sürecinde İşçi Sınıfı ve Tabakalaşma

Sanayileşme süreciyle birlikte üretim biçiminde yaşanan dönüşüm, toplumsal tabakalaşma yapısını 'kapalı' bir sistemden 'açık' bir sisteme doğru evriltmiştir. Bu değişim sonucunda bireylerin toplumsal hiyerarşideki yerini belirleyen kriterler ve sınıflar arası geçiş imkanları yeniden tanımlanmıştır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi sanayi toplumundaki tabakalaşma düzenini sanayi öncesi geleneksel tabakalaşma yapılarından ayıran temel özelliklerden biridir?

  1. Bireylerin toplumsal konumlarının eğitim, beceri ve mesleki başarı gibi kazanılmış statülere dayanmasıCevap
  2. B
    Toplumsal tabakalar arasındaki geçişin dini kurallar ve soy bağıyla kesin olarak yasaklanmış olması
  3. C
    İşbölümünün artmasıyla birlikte toplumsal dayanışmanın tamamen mekanik bir yapıya dönüşmesi
  4. D
    Bireyin toplumsal konumunun yalnızca tüketim alışkanlıklarına göre belirlenerek mülkiyetin önemini yitirmesi
  5. E
    Toplumsal hareketliliğin tamamen durarak sınıfların kast benzeri değişmez yapılar haline gelmesi

Cevap

Bireylerin toplumsal konumlarının eğitim, beceri ve mesleki başarı gibi kazanılmış statülere dayanması
Sanayi toplumları, geleneksel toplumların aksine 'açık sınıf sistemi'ne sahiptir. Bu sistemde bireylerin toplumsal statüsü, soy bağı veya dini otorite gibi doğumla gelen özelliklerden ziyade; eğitim, teknik beceri ve mesleki başarı gibi kendi çabalarıyla elde ettikleri özelliklere göre belirlenir. Bu durum, bireylerin toplumsal hiyerarşide yukarı veya aşağı yönde hareket etmesine (dikey hareketlilik) olanak tanır.

Adım Adım Çözüm

1
Geleneksel ve sanayi toplumlarındaki tabakalaşma sistemlerinin temel mantığı karşılaştırılır.
Geleneksel toplumlar kapalı (geçişsiz), sanayi toplumları ise açık (hareketli) sistemlerdir.
Toplumsal sistemin yapısı, bireylerin yer değiştirme imkanını belirler.
2
Bireylerin statü elde etme biçimleri (verili vs. kazanılmış) analiz edilir.
Sanayi toplumunda 'kazanılmış statü' (başarı, eğitim), geleneksel toplumda 'verili statü' (soyluluk, din) hakimdir.
Sanayi üretimi nitelikli işgücü gerektirdiği için liyakat ön plana çıkar.
3
Sanayi toplumunda dikey hareketliliği mümkün kılan temel unsur tespit edilir.
Eğitim ve mesleki beceri sayesinde bireylerin sınıf değiştirebilmesi sanayi toplumunun ayırt edici farkıdır.
Açık sınıf sisteminde liyakat, hiyerarşik konumu belirleyen ana değişkendir.

Anahtar Kavram

Açık Sınıf Sistemi ve Kazanılmış Statü
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla