Soru

Zorluk: Çok zorEmek Piyasasında Örümcek Ağı (Cobweb) Modeli

Emek arzının cari ücret sinyallerine uzmanlık eğitimi nedeniyle tam bir dönem (t1t-1) gecikmeyle tepki verdiği, emek talebinin ise cari dönemin (tt) ücret düzeyine göre anlık belirlendiği bir piyasada; emek talep esnekliği mutlak değerce 0,80,8 (ed=0,8|e_d| = 0,8) ve emek arz esnekliği 1,41,4 (es=1,4e_s = 1,4) olarak hesaplanmıştır. Başlangıç dengesinde bulunan bu piyasada, emek talebinde meydana gelen kalıcı bir artış (pozitif dışsal şok) sonrası ortaya çıkacak olan dinamik intibak süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Ücret ve istihdam miktarındaki dalgalanmaların genliği dönemler itibarıyla artar ve piyasa denge noktasından giderek uzaklaşan bir (ıraksak) seyir izler.Cevap
  2. B
    Piyasa, ücret ve istihdamda azalan genlikli dalgalanmalar (yakınsak) sergileyerek kendiliğinden yeni bir denge noktasına ulaşır.
  3. C
    Ücret ve istihdam miktarı, başlangıçtaki sapma miktarını her dönem koruyarak denge etrafında sabit genlikli kapalı bir döngü oluşturur.
  4. D
    Emek arzı esnek olduğu için (es>1e_s > 1), eğitim süreci sonunda piyasada herhangi bir dalgalanma yaşanmadan anında tam istihdam dengesi kurulur.
  5. E
    Talebin düşük esnekliğe sahip olması (ed<1|e_d| < 1), arz tarafındaki gecikmeli tepkinin yarattığı dengesizliği sönümleyerek piyasayı kararlı hale getirir.

Cevap

Ücret ve istihdam miktarındaki dalgalanmaların genliği zamanla artarak piyasanın denge noktasından uzaklaşması (ıraksak seyir).
Emek Piyasasında Örümcek Ağı Modeli'nde piyasanın kararlı (stable) bir yapı sergilemesi için talep eğrisinin arz eğrisinden daha esnek (mutlak değerce ed>es|e_d| > e_s) olması gerekir. Soruda verilen değerlere göre arz esnekliği (1,41,4), talep esnekliğinden (0,80,8) mutlak değerce daha büyüktür (es>ed|e_s| > |e_d|). Bu durum, piyasada ortaya çıkan sapmaların zamanla sönümlenmek yerine büyüyerek devam etmesine (ıraksak dalgalanma) ve sistemin denge noktasından uzaklaşmasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen esneklik değerlerinin mutlak büyüklüklerini karşılaştırın.
es=1,4|e_s| = 1,4 ve ed=0,8|e_d| = 0,8 olduğundan es>ed|e_s| > |e_d| ilişkisi mevcuttur.
Örümcek Ağı modelinde istikrar (dengeye dönüş) şartı esnekliklerin karşılaştırılmasına dayanır.
2
Elde edilen esneklik ilişkisine göre modelin tipini belirleyin.
Arz esnekliği talep esnekliğinden büyük (es>ed|e_s| > |e_d|) olduğu için model 'ıraksak' (divergent/unstable) özelliktedir.
Arzın fiyata karşı daha duyarlı olması, her yeni dönemde bir önceki dönemdeki hatanın daha büyük bir miktarla düzeltilmeye çalışılmasına yol açar.
3
Dışsal şok sonrası süreci analiz edin.
Talep artışı sonrası yükselen ücretler, bir dönem sonra (t+1t+1) aşırı bir arz artışına, bu da ücretlerin dengenin çok altına düşmesine neden olur. Dalgalanmaların boyutu (genliği) her dönem artarak devam eder.
Dinamik intibak sürecinde arzın gecikmeli tepkisi, denge noktasından giderek uzaklaşan bir sarmal oluşturur.

Anahtar Kavram

Emek Piyasasında Örümcek Ağı (Cobweb) Modeli İstikrar Koşulları
Bu soruyu puanla