Examkin

Sendikaların Faaliyetleri ve Faaliyet Yasakları

9 soru

Soru 1Soru →

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'na göre, sendika ve konfederasyonların yürütebileceği faaliyetler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu kuruluşlar için kesinlikle yasaklanmış bir eylemdir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ticaretle uğraşmak ve elde edilen kârı üyeler arasında dağıtmak

Cevap

Ticaretle uğraşmak ve elde edilen kârı üyeler arasında dağıtmak yasaktır.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 26. maddesine göre kuruluşlar ticaretle uğraşamazlar ve elde ettikleri gelirleri üyeleri arasında paylaştıramazlar. Bu durum, sendikaların toplumsal ve ekonomik birer baskı grubu olma niteliği ile kâr amacı gütmeyen yapılarıyla doğrudan ilişkilidir.

Adım Adım Çözüm

1
6356 sayılı Kanun'un 26. maddesinde yer alan sendika faaliyet yasaklarını incelemek
Kanun, kuruluşların ticaretle uğraşamayacağını açıkça belirtmiştir.
Sendikaların hukuki niteliği ve kuruluş amacı ile ticari faaliyetlerin bağdaşmaması.
2
Sendikaların gelir dağıtımı ile ilgili hükmü kontrol etmek
Kuruluşların elde ettikleri gelirleri üyeleri arasında paylaştıramayacağı kuralına ulaşılır.
Sendikaların 'kazanç paylaşma amacı gütmeyen' tüzel kişiler olması.
3
Verilen seçenekler arasında yasak olan eylemi tespit etmek
Ticaretle uğraşma ve kâr dağıtma eyleminin yasak olduğu sonucuna varılır.
Diğer seçeneklerin tamamı sendikanın kanuni faaliyet alanı içerisindedir.

Anahtar Kavram

Sendikaların Ticaret Yasağı ve Kâr Dağıtma Yasağı
Tahmini Süre:45s
Soru 2Soru →

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümleri uyarınca, kuruluşların (sendika ve konfederasyonların) yürütebileceği faaliyetler ve bu faaliyetlere ilişkin yasal yasaklar dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kuruluşların elde ettikleri gelirleri üyeleri arasında paylaştıramayacağı kuralının tek yasal istisnası, grev ve lokavt süresince üyelerine tüzükleri uyarınca yapacakları yardımlardır.

Cevap

Kuruluşların gelirlerini üyelerine dağıtamayacağı kuralının tek istisnası grev ve lokavt yardımlarıdır.
6356 sayılı Kanun'un 29. maddesinin 1. fıkrasına göre; kuruluşlar elde ettikleri gelirleri üyeleri veya başka kişiler arasında paylaştıramazlar. Ancak grev ve lokavt süresince üyelerine tüzükleri uyarınca yapacakları yardımlar bu hükmün dışındadır. Bu durum, sendikaların toplu eylem sırasında üyelerini koruma fonksiyonunun bir gereğidir.

Adım Adım Çözüm

1
6356 sayılı Kanun'un 29. maddesindeki genel yasakların incelenmesi.
Kuruluşların gelirlerini üyeleri veya başka kişiler arasında paylaştıramayacağı kuralına ulaşılır.
Sendikaların kâr amacı güden kuruluşlar değil, hak arama örgütleri olduğunun tespiti.
2
Gelir dağıtımı yasağının istisnasının belirlenmesi.
Grev ve lokavt süresince üyelere yapılan yardımların bu yasağın dışında olduğu görülür.
Maddenin açık hükmü gereği bu durumun tek yasal istisna olduğunun teyit edilmesi.
3
Diğer faaliyet yasaklarının (ticaret ve siyaset) değerlendirilmesi.
Ticaret yasağının mutlak olduğu, siyaset yasağının ise sadece yönetim/denetim organlarındaki görevleri kapsadığı belirlenir.
Yöneticilerin siyasi parti üyeliğinin tek başına görevi sona erdirmediği, sadece yönetim organı üyeliğinin etkili olduğunun ayırt edilmesi.

Anahtar Kavram

Sendikaların Faaliyet Yasakları ve Gelir Dağıtımı

Daha Fazla Pratik

Sendikaların gelirlerinin denetimi ve usulsüz harcamaların hukuki sonuçlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 3Soru →

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu uyarınca, kuruluşların (sendika ve konfederasyonların) yürütebileceği faaliyetler ve tabi oldukları yasaklar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi kuruluşlar için "açık bir faaliyet yasağı" teşkil eder?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kuruluşun elde ettiği gelirleri veya dönem sonu kârlarını üyeleri arasında paylaştırmak

Cevap

Kuruluşun elde ettiği gelirleri veya kârları üyeler arasında paylaştırması, 6356 sayılı Kanun çerçevesinde kesin bir yasaktır.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 26. maddesinin 3. fıkrasına göre, kuruluşlar elde ettikleri gelirleri üyeleri ve mirasçıları arasında kâr olarak dağıtamazlar. Bu hüküm, sendikaların ekonomik bir çıkar birliği veya ticari işletme gibi faaliyet göstermesini engellemeyi amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
6356 sayılı Kanun'un faaliyet yasaklarını düzenleyen 26. maddesini inceleyin.
Kanun'un kuruluşların ticaretle uğraşamayacağını ve kâr dağıtamayacağını belirttiği görülür.
Yasal dayanağın doğru tespit edilmesi, faaliyetin hukuki statüsünü belirlemek için gereklidir.
2
Kâr dağıtımı ile sosyal yardımlar arasındaki farkı analiz edin.
Üyelere kâr payı aktarımı yasakken, sosyal amaçlı harcamaların (yardım, eğitim vb.) bu yasağın dışında olduğu saptanır.
Sendikaların ticari bir şirket gibi kâr amacı gütmesi sendikacılık ilkelerine ve yasaya aykırıdır.

Anahtar Kavram

Sendikaların Kâr Dağıtımı ve Ticaret Yasağı

Daha Fazla Pratik

Sendikaların faaliyet yasaklarının ihlali durumunda uygulanan idari ve hukuki yaptırımları, özellikle kayyım atanması ve kapatma davaları ekseninde inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 4Soru →

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu uyarınca, bir sendikanın tüzüğünde yer alan amaçları dışına çıkması veya ticaret yasağı gibi temel faaliyet yasaklarına aykırı davranması durumunda uygulanabilecek en ağır hukuki yaptırım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yetkili mahkemece sendikanın kapatılmasına karar verilmesi amacıyla Cumhuriyet savcılığı tarafından dava açılması

Cevap

Yetkili mahkemece sendikanın kapatılmasına karar verilmesi amacıyla Cumhuriyet savcılığı tarafından dava açılması
6356 sayılı Kanun'un 31. maddesi uyarınca, bir sendika veya konfederasyonun tüzüğü veya amaçları kanunda öngörülen esaslara aykırı hale gelirse, ilgili mülki amir veya Bakanlık durumu Cumhuriyet savcılığına bildirir ve savcılık aracılığıyla yetkili mahkemede kapatma davası açılır. Ticaret yasağı (Madde 29) ve amaç dışı faaliyet yasağı (Madde 26) bu kapsamdaki temel sınırları oluşturduğundan, bu yasakların ağır ihlali kuruluşun tüzel kişiliğinin sona erdirilmesi (kapatılması) sonucunu doğurabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Yasal dayanağın ve faaliyet sınırlarının belirlenmesi
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu
Sendikaların amaçları (Madde 26) ve ticaret yasağı gibi temel yasakları (Madde 29) bu kanunda düzenlenmiştir.
2
Yasaklara aykırılık halindeki hukuki prosedürün incelenmesi
Bakanlık veya valilik başvurusuyla Cumhuriyet savcılığının devreye girmesi
Kuruluşun tüzüğüne veya kanuni amaçlarına aykırı faaliyet göstermesi, demokratik esaslara aykırılık kapsamında değerlendirilir.
3
Nihai yaptırımın tespit edilmesi
Kapatma (Fesih) yaptırımı
Kanun'un 31. maddesi uyarınca, ağır aykırılık hallerinde mahkeme kararıyla kuruluşun kapatılması öngörülen en şiddetli yaptırımdır.

Anahtar Kavram

Sendikaların Faaliyet Serbestliği ve Kapatma Yaptırımı
Tahmini Süre:1m 50s
Soru 5Soru →

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu uyarınca, kuruluşların (sendika ve konfederasyonların) yürütebileceği faaliyetler ve tabi oldukları yasaklar dikkate alındığında; bu kuruluşların faaliyetlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kuruluşlar, elde ettikleri gelirleri üyeleri veya vefat eden üyelerin mirasçıları arasında paylaştırabilirler.

Cevap

Kuruluşların elde ettikleri gelirleri üyeleri veya vefat eden üyelerin mirasçıları arasında paylaştırabileceğini belirten ifade yanlıştır.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrası uyarınca; kuruluşların elde ettikleri gelirlerin üyeleri, vefat eden üyelerin mirasçıları veya başka kişiler arasında paylaştırılması kesinlikle yasaklanmıştır. Bu nedenle gelirlerin paylaştırılabileceğini iddia eden ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kanuni çerçeveyi belirle
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 'Faaliyetler' ve 'Yasaklar' başlıklı maddeleri (Md. 26 ve Md. 29) incelenmelidir.
Sorunun cevabı bu maddelerdeki açık yasak ve izinlere dayanmaktadır.
2
Gelir paylaşımı yasağını kontrol et
Md. 29/1 uyarınca kuruluşların gelirlerinin üyeler veya başka kişiler arasında paylaştırılması yasaktır.
Sendikaların kâr amacı güden ticari şirketler gibi üyelerine kâr dağıtması mali yapılarını ve bağımsızlıklarını tehlikeye atacağı için yasaklanmıştır.
3
Seçeneklerdeki diğer faaliyetleri değerlendir
Nakit mevcudunun %40'ına kadar yatırım yapılması, sosyal yardım sağlanması, bağış yasakları ve tesis kurma yetkileri kanuna uygundur.
Kanun, sendikaların faaliyet alanlarını belirlerken belirli sınırlamalar (yatırım sınırı gibi) getirse de kâr dağıtımını tamamen yasaklamıştır.

Anahtar Kavram

Sendikaların Gelir Dağıtımı Yasağı

Daha Fazla Pratik

6356 sayılı Kanun'da yer alan ticaret yasağının istisnalarını ve bu yasağa aykırı davranılması durumunda uygulanacak yaptırımları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 6Soru →

63566356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu uyarınca, kuruluşların (sendika ve konfederasyonların) yürütebileceği faaliyetler ve tabi oldukları yasaklarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kuruluşlar, tüzüklerinde hüküm bulunması şartıyla siyasi partilerden maddi yardım alabilir veya onlara maddi yardımda bulunabilirler.

Cevap

Kuruluşların tüzüklerinde hüküm bulunması şartıyla siyasi partilerden maddi yardım alabileceği veya onlara maddi yardımda bulunabileceği ifadesi yanlıştır.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü 63566356 sayılı Kanun'un 2626. maddesi uyarınca sendika ve konfederasyonların siyasi partilerden maddi yardım alması veya onlara maddi yardımda bulunması mutlak olarak yasaklanmıştır. Bu yasak, kuruluşların siyasi partiler karşısındaki tarafsızlığını ve özerkliğini korumayı amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
63566356 sayılı Kanun'un 2626. maddesinde düzenlenen 'Kuruluşların Faaliyetleri ve Yasakları' hükümleri incelenir.
Kanun'un kuruluşların amaç dışı faaliyette bulunamayacağını ve siyasi partilerle olan mali ilişkilerini kesin çizgilerle belirlediği görülür.
Yasal çerçevenin netleştirilmesi.
2
Siyasi partilerle olan maddi ilişkilere dair yasakların kapsamı değerlendirilir.
63566356 sayılı Kanun Madde 26/426/4 uyarınca: 'Kuruluşlar, siyasi partilerden maddi yardım alamaz ve onlara maddi yardımda bulunamaz.' hükmü tespit edilir.
Hangi faaliyetin mutlak yasak kapsamında olduğunun belirlenmesi.
3
Tüzükle istisna getirilip getirilemeyeceği kontrol edilir.
Söz konusu yasağın emredici hukuk kuralı niteliğinde olduğu ve tüzükle aksinin kararlaştırılamayacağı sonucuna varılır.
Seçeneklerdeki 'tüzükle izin verilme' yanılgısının elenmesi.

Anahtar Kavram

Sendikal Bağımsızlık ve Siyasi Faaliyet Yasağı

İpuçları

1
Sendikaların siyasi partilerle olan ilişkileri kanunda oldukça sıkı düzenlenmiştir.
2
Bir sendikanın bağımsız kalabilmesi için maddi kaynaklarının siyasi odaklardan etkilenmemesi gerekir.
3
63566356 sayılı Kanun'un 2626. maddesine göre siyasi partilerle olan her türlü para alışverişi tüzüğe bakılmaksızın yasaktır.

Daha Fazla Pratik

Sendikaların gelirleri ve giderlerinin denetimi konusuna göz atarak mali disiplin kurallarını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 7Soru →

63566356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu uyarınca, sendika ve konfederasyonların yürütebileceği faaliyetler ile uymakla yükümlü oldukları yasaklar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi kanuna aykırı bir uygulama teşkil eder?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sendikanın elde ettiği gelir fazlasını, üyelerin ödediği aidat oranlarına göre üyeler ve mirasçıları arasında paylaştırmak

Cevap

Sendika gelirlerinin üyeler ve mirasçıları arasında paylaştırılması, kanunun getirdiği temel yasaklar arasındadır.
Doğru seçenek, kanunun kesin olarak yasakladığı bir faaliyeti belirtmektedir. 63566356 sayılı Kanun'un 2828. maddesi uyarınca sendikalar ve konfederasyonlar, üyelerine veya onların mirasçılarına kâr payı ya da gelir fazlası dağıtamazlar. Bu kuralın tek istisnası grev ve lokavt süresince yapılacak yardımlar ile eğitim, sağlık ve sosyal amaçlı yardımlardır.

Adım Adım Çözüm

1
63566356 sayılı Kanun'un 2828. maddesi incelenmelidir.
Kanunun 2828. maddesinin ilk fıkrası 'Kuruluşlar ticaretle uğraşamaz. Kuruluşlar, elde ettikleri gelirleri üyeleri ve mirasçıları arasında paylaştıramaz.' hükmünü amirdir.
Sendikaların bir ticari işletme gibi kâr elde edip bunu üyelerine dağıtmasının engellenmesi, kuruluş amacının korunması için esastır.
2
İstisnai durumlar ve diğer faaliyetler değerlendirilmelidir.
Grev/lokavt yardımları, eğitim ve sağlık yardımları bu yasağın dışındadır. Ayrıca nakit mevcudunun %40\%40'ına kadar olan yatırımlar serbesttir.
Belirli sosyal ve ekonomik faaliyetlerin sürdürülebilmesi için kanun koyucu sınırlı izinler tanımlamıştır.

Anahtar Kavram

Sendikaların kâr dağıtımı ve ticaret yasağı

Daha Fazla Pratik

Sendikaların gelirlerini paylaştırması yasağının ihlal edilmesi durumunda, tüzüğe aykırılık ve kanuna muhalefet nedeniyle sendikanın kapatılmasına (feshedilmesine) kadar giden ağır yaptırımlar uygulanabileceğini unutmayınız.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 8Soru →

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu uyarınca kuruluşların bağımsızlığını korumak amacıyla mali kaynakları ve faaliyetleri üzerinde belirli kısıtlamalar öngörülmüştür.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir işçi sendikasının gerçekleştirmesi veya kabul etmesi yasaklanan uygulamalardan biridir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İlgili işkolunda faaliyet gösteren bir işverenden doğrudan bağış veya yardım kabul etmek

Cevap

İlgili işkolunda faaliyet gösteren bir işverenden doğrudan bağış veya yardım kabul etmek
6356 sayılı Kanun'un 28. maddesinin 2. fıkrasına göre; kuruluşlar (sendika ve konfederasyonlar), kamu kurum ve kuruluşlarından, siyasi partilerden, esnaf ve küçük sanatkâr kuruluşlarından ve işverenlerden yardım ve bağış kabul edemezler. İşverenden yardım kabul etmek, sendikanın üyelerinin haklarını koruma konusundaki tarafsızlığını ve bağımsızlığını zedeleyeceği için hukuken yasaklanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
6356 sayılı Kanun'un kuruluşların gelirlerine ve faaliyet yasaklarına ilişkin 26. ve 28. maddelerini analiz edin.
Kanun, sendikaların bağımsızlığını korumak için belirli kurum ve kişilerden yardım alınmasını yasaklamıştır.
Sendikanın işveren karşısında özgürce pazarlık yapabilmesi için mali olarak işverenden bağımsız olması gerekir.
2
Seçeneklerde sunulan faaliyetleri 'serbest olanlar' ve 'yasaklananlar' olarak sınıflandırın.
Eğitim, kooperatif ortaklığı, sandık kurma ve banka mevduatı serbesttir; ancak işveren yardımı yasaktır.
İşveren yardımı, sendikanın 'sarı sendika' (işveren güdümünde sendika) haline gelme riskini doğurur.

Anahtar Kavram

Sendikal Bağımsızlık ve Yardım Toplama Yasakları

İpuçları

1
Sendikaların en temel özelliği 'bağımsızlık' ilkesidir.
2
Karşı taraf olan işverenden alınan maddi bir destek, sendikanın mücadele gücünü nasıl etkiler?
3
6356 sayılı Kanun'un 28. maddesinde yer alan 'Yardım ve Bağış Kabul Etme Yasakları'na odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Sendikaların siyasi partilerle olan ilişkilerini ve siyasi faaliyet yasaklarını da incelemeniz faydalı olacaktır.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 9Soru →

63566356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'na göre, sendikaların ve konfederasyonların amaçları doğrultusunda yürütebileceği faaliyetler ile uyması gereken yasaklar göz önünde bulundurulduğunda; aşağıdakilerden hangisi bu kuruluşlar için kesinlikle yasaklanmış bir faaliyettir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Elde edilen gelirleri üyeler veya çalışanlar arasında kâr payı olarak dağıtmak

Cevap

Elde edilen gelirlerin üyeler veya çalışanlar arasında kâr payı olarak dağıtılması, sendikalar için kesinlikle yasaktır.
Doğru cevap olan ifade, 63566356 Sayılı Kanun'un 26.26. maddesinin 4.4. fıkrasında açıkça belirtilmiştir. Kanuna göre kuruluşlar (sendika ve konfederasyonlar), elde ettikleri gelirleri üyeleri veya çalışanları arasında dağıtamazlar; bu durum sendikaların vakıf ve dernekler gibi kazanç paylaşma amacı gütmeyen niteliğinin bir gereğidir.

Adım Adım Çözüm

1
İlgili kanun maddesinin belirlenmesi
63566356 Sayılı Kanun'un 26.26. maddesi incelenmiştir.
Sendikaların mali faaliyetleri ve yasakları bu madde altında düzenlenmiştir.
2
Kâr dağıtımı yasağının kontrol edilmesi
Kanun'un 26/426/4 hükmüne göre kuruluşların gelirlerini üyeleri arasında dağıtmasının yasak olduğu tespit edilmiştir.
Sendikalar yardımlaşma ve temsil kuruluşlarıdır, ticari bir şirket gibi kâr amacı güdemezler.
3
Diğer seçeneklerin yasal statüsünün değerlendirilmesi
TİS yapmak, adli yardım, eğitim ve kooperatif desteği yasal faaliyetler olarak belirlenmiştir.
Bu faaliyetler sendikanın üyelerinin menfaatlerini koruma ve geliştirme amacı kapsamındadır.

Anahtar Kavram

Sendikaların Kazanç Paylaşma Yasağı

İpuçları

1
Sendikaların ticari şirketlerden farkını ve varlık amacını düşünün.

Daha Fazla Pratik

Sendikaların ticaret yasağının istisnaları (kantin, dinlenme tesisi vb.) konusunu gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Sendikaların Faaliyetleri ve Faaliyet Yasakları Alıştırma Soruları — KPSS Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri | Examkin