Soru

Zorluk: ZorSayıların Yazımı

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından yayımlanan 'Bilimsel Araştırma Projeleri Destekleme Programı Uygulama Esasları'ndan alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Laboratuvardaki numuneler üzerinde yapılacak analizlerin geçerli sayılabilmesi için testlerin üçer kez tekrarlanması gerekmektedir.
  2. B
    Sözleşme şartlarına göre ilk ara raporun en geç 2525 Eylül 20262026 tarihine kadar TÜBİTAK Başkanlığına ulaştırılması şarttır.
  3. C
    Proje bütçesinde personel giderleri için ayrılan payın, toplam hibe tutarının %35\%35'ini geçmemesi yasal bir zorunluluktur.
  4. D
    Değerlendirme kurulunda görev yapacak on iki akademisyenin görüşleri, nihai raporun hazırlanmasında temel kriter olarak alınacaktır.
  5. İnceleme sürecinin 22'inci basamağında, teknik değerlendirme raporları bağımsız bir kurul tarafından oylanacaktır.Cevap

Cevap

İnceleme sürecinin ikinci basamağından bahseden seçenekte sayıların yazımı yanlıştır çünkü 'iki' sayısı ünlüyle biter ve sıra sayısı eki alırken ünlü düşmesine uğrayarak '-nci' şeklinde yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, sıra sayıları ekle gösterildiğinde rakamdan sonra sadece kesme işareti ve ek yazılır; ayrıca nokta konmaz. Sayı ünlü ile bitiyorsa (iki, yedi, yirmi gibi), gelen ek ünlü ile başlayamaz. 'İki' kelimesi 'i' ünlüsüyle bittiği için sıra sayısı eki '-nci' şeklinde getirilmelidir. '22'inci' yazımı 'iki-inci' şeklinde bir kullanıma yol açtığı için yanlıştır; doğrusu '22'nci' veya '2.2.' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki sayıları ve aldıkları ekleri tespit edin.
Üçer, 2525 Eylül 20262026, %35\%35'ini, on iki ve 22'inci ifadeleri belirlendi.
Yazım kurallarını denetlemek için önce sayısal verilerin kullanım biçimi belirlenmelidir.
2
Üleştirme ve tarih yazımı kurallarını kontrol edin.
'Üçer' kelimeyle yazılmış (doğru), '2525 Eylül 20262026' tarih formatı uygun (doğru).
TDK kurallarına göre üleştirme sayıları rakamla yazılamaz.
3
Sıra sayısı ekinin (22'inci) sayının son harfiyle uyumunu analiz edin.
'22' (iki) kelimesi 'i' harfiyle biter. Getirilen '-inci' eki birleştiğinde 'ikiinci' gibi hatalı bir telaffuz oluşur.
Sıra sayıları ekle gösterildiğinde, ek sayının okunuşundaki son sese göre belirlenir.
4
Doğru yazımı belirleyerek hatayı kesinleştirin.
Doğru yazım '22'nci' veya '2.2.' şeklinde olmalıdır.
Ünlüyle biten sayılara getirilen sıra sayısı eklerinde ilk ünlü düşer.

Anahtar Kavram

Sayıların Yazımı ve Sıra Sayısı Ekleri

İpuçları

1
Cümlelerdeki sayıların (üçer, 1212, 1515, 22 vb.) okunuşlarını ve yanlarına gelen ekleri tek tek kontrol edin.
2
Özellikle sıra bildiren eklerin (inci/nci), sayının sonundaki harfle (ünlü veya ünsüz olması) çakışıp çakışmadığına bakın.
3
'İki' kelimesinin 'i' harfiyle bittiğini unutmayın; 'iki' kelimesine '-inci' eki getirilirse ne olur?

Daha Fazla Pratik

Üleştirme sayılarının (ikişer, beşer) asla rakamla yazılamayacağı kuralını içeren soruları inceleyerek pekiştirme yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sıra sayısı eklerinde hata yapmamak için rakamı yazıya çevirip eki öyle ekleyin: iki + inci = ikinci. Rakamla yazarken ise sadece '2'nci' şeklinde eklemeniz gerektiğini göreceksiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla