Examkin

Soru

Zorluk: OrtaNüfus Mübadelesi Sorunu (Etabli)

3030 Ocak 19231923 tarihinde imzalanan "Türk ve Rum Nüfus Mübadelesine İlişkin Sözleşme ve Protokol" uyarınca; İstanbul'daki Rumlar ile Batı Trakya'daki Müslüman Türkler mübadele dışında tutulmuştur. Ancak iki ülke arasında "etabli" (yerleşik) kavramının tanımı ve kapsamı konusunda çıkan anlaşmazlık, ilişkilerin uzun süre gerilmesine neden olmuştur.

Bu süreçte Türkiye'nin "etabli" tanımı konusundaki temel tezi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    İstanbul'da bulunan tüm Rumların, şehre geliş tarihlerine bakılmaksızın mübadele kapsamında Yunanistan'a gönderilmesi gerektiği
  2. Rumların yerleşik sayılabilmesi için 3030 Ekim 19181918 tarihinden önce İstanbul'a gelmiş ve Türk yasalarına göre usulüne uygun şekilde kayıt yaptırmış olmaları gerektiğiCevap
  3. C
    Etabli kavramının sadece doğum yerini esas alması ve İstanbul doğumlu olmayan tüm Rumların mübadeleye dahil edilmesi gerektiği
  4. D
    Batı Trakya'daki Türklerin tamamının Türkiye'ye getirilmesi karşılığında İstanbul'daki tüm Rumların yerleşik kabul edilebileceği
  5. E
    Mübadelenin dini mensubiyet esasına göre değil, sadece ana dil ve kültürel aidiyet esasına göre yapılması gerektiği

Cevap

Türkiye'nin tezi, Rumların yerleşik (etabli) sayılabilmesi için 3030 Ekim 19181918 tarihinden önce İstanbul'a gelmiş olmaları ve Türk yasalarına göre resmi ikamet kaydı yaptırmış olmalarıdır.
Türkiye, İstanbul'da kalacak Rum nüfusunun kontrolsüz artışını engellemek amacıyla, 'etabli' kavramını Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalandığı 3030 Ekim 19181918 tarihi ile sınırlandırmış ve bu kişilerin Türk yasalarına göre resmi kayıtlarının bulunması gerektiğini savunmuştur. Bu sayede sonradan (özellikle işgal döneminde) İstanbul'a gelen Rumların mübadeleye tabi tutulması hedeflenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Sözleşme kapsamını analiz etme
İstanbul Rumları ve Batı Trakya Türklerinin mübadele dışı (etabli) bırakıldığı tespit edilir.
Sorunun hangi grup üzerinde yoğunlaştığını anlamak için gereklidir.
2
Uyuşmazlığın nedenini saptama
Yunanistan'ın daha fazla Rum'u İstanbul'da tutmak istemesi, Türkiye'nin ise bunu sınırlandırmak istemesi belirlenir.
Tarafların stratejik hedeflerini belirlemek doğru tezi bulmayı sağlar.
3
Türkiye'nin hukuki kriterini belirleme
3030 Ekim 19181918 öncesi yerleşim ve resmi kayıt şartının Türkiye'nin resmi görüşü olduğu sonucuna varılır.
Türkiye, hukuki bir dayanak (Mondros Ateşkesi ve Türk kanunları) sunarak tezini savunmuştur.

Anahtar Kavram

Nüfus Mübadelesi ve Etabli Sorunu

İpuçları

1
Türkiye'nin bu sorundaki temel kaygısı güvenlik ve Mondros Ateşkesi sonrası gelen nüfustur.
2
Etabli sayılmak için belirli bir tarihi sınır (3030 Ekim 19181918) ve kanuni bir belge şartı aranmıştır.

Daha Fazla Pratik

Bu sorunun 19301930 yılında Ankara Antlaşması ile nasıl çözüldüğünü ve bu çözümün Balkan Antantı'na giden yolu nasıl açtığını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Nüfus Mübadelesi Sorunu (Etabli)

Bu konudan daha fazla soru