Soru

Zorluk: OrtaBirleşik Kelimelerin Yazımı

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Güneydoğu Anadolu'da doğal olarak yetişen itburnu bitkisinin, kış aylarında çay olarak tüketilmesi oldukça yaygındır.
  2. B
    Beklenen terfiyi alamayan memur, bunca yıllık emeğinin karşılıksız kalması sebebiyle resmen kahroldu.
  3. C
    Sarayın restorasyon çalışmalarında, duvarların doğal dokusunu yansıtmak adına fildişi tonları tercih edilmiş.
  4. Sağlıklı yaşam uzmanları, her sabah aç karnına bir kaşık çörekotu tüketilmesinin bağışıklık sistemini desteklediğini belirtiyor.Cevap
  5. E
    Şirket yetkilileri, depodaki stok sayımında ortaya çıkan büyük eksikliği maalesef çok geç fark etti.

Cevap

Sağlıklı yaşam uzmanları tarafından önerilen 'çörekotu' ifadesindeki yazım yanlıştır; doğrusu 'çörek otu' şeklinde ayrı olmalıdır.
Doğru yanıt olan cümlede 'çörekotu' sözcüğü bitişik yazılarak hata yapılmıştır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre 'ot' sözcüğüyle kurulan birleşik kelimelerde, eğer kelime anlamını koruyorsa (istisnai durumlar hariç) ayrı yazım esastır. Bu nedenle 'çörek otu' şeklinde yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki birleşik yapıları (Güneydoğu, itburnu, kahroldu, fildişi, çörekotu, fark etti) tespit edin.
Beş farklı birleşik yapı belirlendi.
Yazım kurallarını her bir yapı özelinde incelemek gerekir.
2
Her bir sözcüğün yazım kuralını TDK kılavuzuna göre kontrol edin.
Güneydoğu (bitişik), itburnu (bitişik), kahroldu (ses olayı var, bitişik), fildişi (renk adı, bitişik) kuralları doğrudur.
Ses olayı olan birleşik fiiller ve anlam kaybına uğrayan bitki/renk adları bitişik yazılır.
3
'Ot' sözcüğüyle kurulan bitki adlarının kuralını uygulayın.
'Çörek otu' ifadesinde ikinci kelime anlamını koruduğu için ayrı yazılmalıdır.
TDK kuralına göre; ot, çiçek, bitki adlarının ikinci kelimesi anlamını koruyorsa (dereotu ve semizotu gibi istisnalar hariç) bu kelimeler ayrı yazılır.

Anahtar Kavram

Bitki Adlarının ve Yardımcı Fiillerin Yazımı
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla