Soru

Zorluk: KolayBirleşik Kelimelerin Yazımı

Hukuk sisteminde, bireylerin hak ve hürriyetlerini korumak amacıyla düzenlenen resmî belgelerde terimlerin doğru yazılması esas alınır. Yanlış yazılan bir ifade, belgenin hukuksal niteliğini ve kurumsal güvenilirliği zedeleyebilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Soruşturma dosyasındaki eksikliklerin giderilmesi için birçok kurumla yazışma yapılması gerekmiştir.
  2. B
    Kanıtların korunması amacıyla olay yerinde yapılan incelemeler, yanı sıra teknik analizlerle desteklenmiştir.
  3. Şüpheli şahısların emniyet müdürlüğünde göz altına alınma süreleri, hâkim kararıyla uzatılabilir.Cevap
  4. D
    Mahkeme heyeti, davanın ön inceleme duruşmasında tarafların taleplerini dinlemiştir.
  5. E
    Adli tıp raporunda belirtilen bulgular, hukuk dışı yollarla elde edilen kanıtlarla ilişkilendirilmemiştir.

Cevap

Cümledeki 'göz altına' ifadesi yanlış yazılmıştır; bu sözcük somut bir yer bildirmediği için 'gözaltına' şeklinde bitişik yazılmalıdır.
Türkçede 'alt, üst ve üzeri' sözleri, somut bir yer (bir nesnenin altı veya üstü gibi) belirtmediğinde bitişik yazılır. 'Gözaltı' kelimesi adli bir terim olarak gözetim altında tutulmayı ifade ettiği ve somut bir yer bildirmediği için bitişik yazılmalıdır. Seçenekte ayrı yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki birleşik kelimeleri tespit etme.
Tespit edilen kelimeler: birçok, yanı sıra, göz altına, ön inceleme, hukuk dışı.
Yazım yanlışını bulmak için öncelikle birleşik yapıdaki sözcüklerin belirlenmesi gerekir.
2
TDK'nin 'alt, üst, üzeri' sözcükleriyle ilgili kuralını uygulama.
Somut olarak yer (alt/üst) bildirmeyen kelimeler bitişik yazılır.
Birleşik kelimenin bitişik mi yoksa ayrı mı yazılacağını belirleyen temel kural budur.
3
'Gözaltı' kelimesinin anlamını analiz etme.
'Gözaltı' burada fiziksel olarak gözün alt kısmını değil, bir gözetim/alıkoyma durumunu ifade etmektedir.
Kelime soyut/mecazi bir anlam kazandığı ve somut bir yer bildirmediği için bitişik yazılması gerektiği sonucuna varılır.

Anahtar Kavram

Somut yer bildirmeyen 'alt, üst, üzeri' sözcüklerinin yazımı.

İpuçları

1
Birleşik kelimelerde 'alt' ve 'üst' sözcüklerinin gerçek bir yer bildirip bildirmediğine bakın.
2
Adli bir terim olan ve 'gözetim' anlamına gelen kelimenin yazımını kontrol edin.
3
'Gözaltı' (alıkoyma) sözcüğü bitişik, 'göz altı' (gözün hemen altı) sözcüğü ayrı yazılır.

Daha Fazla Pratik

Bilinçaltı, akşamüstü ve suçüstü gibi benzer kurala tabi sözcüklerin yazımını inceleyin.

Alternatif Yöntem

Kelimenin yerine eş anlamlısını koyun; eğer 'gözetim' anlamındaysa bitişik yazılması gerektiğini hatırlayın.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla