Examkin

Soru

Zorluk: ZorHavza Genelgesi

Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a çıkışından sonra yayımladığı ilk ulusal nitelikli belge olan Havza Genelgesi, Millî Mücadele’nin "uyanış" safhasını temsil eder. Bu genelge, işgallere karşı toplumsal bir refleks oluşturmayı hedeflerken, aynı zamanda direnişin meşruiyetini korumaya yönelik stratejik bir ihtiyatı da içinde barındırmaktadır.

Buna göre, Havza Genelgesi’nin içeriği ve Millî Mücadele stratejisindeki işlevi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu belge için doğru bir tespittir?

  1. A
    Millî cemiyetlerin tek bir merkezden yönetilmesi amacıyla Heyet-i Temsiliye’nin yürütme organı olarak kurulması kararlaştırılmıştır.
  2. Mitingler sırasında Hristiyan halka yönelik saldırgan tutumlardan kaçınılmasını isteyerek, İtilaf Devletleri’nin Mondros’un 77. maddesini uygulama bahanesini ortadan kaldırmayı amaçlamıştır.Cevap
  3. C
    Millî egemenlik ilkesine dayalı yeni bir devlet düzeninin kurulacağı belirtilerek, saltanat rejimine karşı ilk açık siyasi tavır alınmıştır.
  4. D
    Bölgesel kurtuluşu savunan tüm cemiyetlerin "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" adı altında birleştirilmesine karar verilmiştir.
  5. E
    İstanbul Hükümeti’nin üzerine aldığı sorumluluğu yerine getiremediği vurgulanarak, mücadelenin gerekçesi, amacı ve yöntemi resmen ilan edilmiştir.

Cevap

Mitingler sırasında azınlıklara yönelik taşkınlık yapılmamasının istenmesi, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 77. maddesinin uygulanmasını önlemeye yönelik stratejik bir hamledir.
Havza Genelgesi'nde yer alan azınlıklara yönelik taşkınlık yapılmaması uyarısı, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 77. maddesinin (İtilaf Devletleri'nin güvenlik bahanesiyle diledikleri yeri işgal edebilmeleri) haksız yere işletilmesini önlemeye yönelik diplomatik ve askeri bir önlemdir. Bu durum belgenin stratejik derinliğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Havza Genelgesi'nin temel amacını analiz et.
Belgenin temel amacı, işgallere karşı halkı bilinçlendirmek ve protestolarla ulusal bir tepki oluşturmaktır.
Samsun Raporu'ndan sonra yayımlanan bu ilk genelge, yerel direnişlerin ulusal bir karaktere bürünmesinin başlangıcıdır.
2
Genelgedeki azınlıklarla ilgili maddeyi değerlendir.
Mustafa Kemal, Hristiyan halka zarar verilmemesini özellikle istemiştir.
Mondros'un 77. maddesi, 'güvenliğin bozulması' durumunda İtilaf Devletleri'ne stratejik noktaları işgal yetkisi vermektedir. Bu maddeyi işletmemek için asayişin korunması şarttır.
3
Havza ve Amasya Genelgeleri arasındaki kavramsal ayrımı yap.
Millî egemenlik, yönetim şekli değişikliği ve kurumsal temsil (Heyet-i Temsiliye) Havza'da değil, Amasya ve sonrasındaki kongrelerdedir.
Havza bir 'eylem çağrısı' iken, Amasya bir 'ihtilal beyannamesi'dir.

Anahtar Kavram

Milli Mücadele'de Meşruiyet ve Stratejik İhtiyat

İpuçları

1
Mustafa Kemal'in 'Hristiyan halka dokunulmasın' uyarısını, Mondros'un en tehlikeli maddesi olan 77. madde ile birlikte düşünün.

Daha Fazla Pratik

Amasya Genelgesi ile Havza Genelgesi arasındaki 'gerekçe-yöntem' farkını karşılaştıran sorulara çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Havza Genelgesi

Bu konudan daha fazla soru