Soru

Zorluk: KolayYazımı Karıştırılan Sözcükler

Arşiv uzmanı, kütüphanedeki eski bir ...... üzerinde titiz bir inceleme yaparak çok önemli tarihî verilere ulaştı.

Bu cümlede boş bırakılan yere, Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım kurallarına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

  1. dokümanCevap
  2. B
    döküman
  3. C
    dokuman
  4. D
    dökuman

Cevap

Doğru yazım 'doküman' şeklindedir.
Türk Dil Kurumu'nun güncel verilerine göre 'belge' anlamına gelen bu kelimenin doğru yazımı 'doküman'dır. Kelimenin kökeni olan Fransızca 'document' sözcüğü, Türkçeye geçerken bu formu almıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kelimenin kökenini ve anlamını belirleyin.
Söz konusu kelime Fransızca 'document' kökeninden gelmekte olup 'belge' anlamını taşımaktadır.
Yabancı kökenli kelimelerin yazımı genellikle orijinal formlarına sadık kalınarak veya TDK'nin belirlediği Türkçeleşmiş yazımla yapılır.
2
TDK Yazım Kılavuzu'ndaki güncel veriyi kontrol edin.
TDK'ye göre kelime 'doküman' olarak tescil edilmiştir.
Kelime başında 'o' ve ikinci hecede 'ü' sesi (dokü-) kullanılması kuraldır.
3
Seçeneklerdeki ses farklılıklarını karşılaştırın.
Diğer seçeneklerde yer alan 'döküman', 'dokuman' veya 'dökuman' gibi formlar, halk arasındaki yanlış telaffuzların yazıya dökülmüş halidir.
Özellikle 'o' ve 'ö' seslerinin karıştırılması, Türkçedeki ünlü uyumu veya telaffuz alışkanlıklarından kaynaklanan tipik bir hatadır.

Anahtar Kavram

Yazımı Karıştırılan Yabancı Kökenli Sözcükler

İpuçları

1
Kelimenin Fransızca aslı olan 'document' kelimesini düşünün.
2
Kelimenin başında 'ö' değil, 'o' harfi bulunur; yani 'dök-' ile başlamaz.
3
Doğru yazım 'dokü-' ile başlar ve 'man' ile biter; yani 'doküman' şeklindedir.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'orijinal' (orjinal değil) ve 'restoran' (restorant değil) kelimelerinin yazımlarını inceleyerek yabancı kökenli kelime dağarcığınızı pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Yabancı kökenli kelimeleri ezberlerken TDK'nin 'Sesli Sözlük' özelliğinden telaffuzunu dinlemek, görsel hafızada 'do-kü-man' hecelerini kodlamak hata riskini azaltır.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla