Birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili kurallara göre; birleşme sırasında kelimelerinden hiçbiri veya ikinci kelimesi anlam değişikliğine uğramayan birleşik kelimeler genellikle ayrı, ses düşmesine uğrayan veya anlam kayması yaşayanlar ise bitişik yazılır. Ayrıca bazı yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiillerde ses olayı yoksa kelimeler ayrı yazılır.
Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
- AHer sanatçı, eserlerinde kendine has ve sıra dışı bir üslup yakalamaya çalışır.
- BKurumun düzenlediği eğitim seminerleri genellikle hafta içi akşamları yapılıyor.
- CSanatçının, toplumsal değişimi çok önceden fark eden güçlü bir önsezisi vardı.
- Bu başarının tesadüf olmadığını, sporcunun bunu gerçekten hakkettiğini söyleyebiliriz.Cevap
- EÜnlü şairin bu antolojisi, şiirseverler için her zaman bir başucu kitabı olmuştur.
Cevap
Cümledeki 'hakkettiğini' ifadesinin 'hak ettiğini' şeklinde ayrı yazılması gereken seçenek, yazım yanlışı barındırdığı için doğru cevaptır.
Türkçede 'etmek, olmak, eylemek' gibi yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiiller, isim olan ilk kelimede bir ses düşmesi (sabretmek) veya ses türemesi (reddetmek) meydana gelirse bitişik; bu tür bir ses olayı yoksa ayrı yazılır. 'Hak etmek' fiilinde herhangi bir ses olayı olmadığı için 'hak ettiğini' şeklinde ayrı yazılması gerekir. 'Hakketmek' bitişik yazıldığında ise sadece 'metal, taş veya ağaç üzerine yazı kazımak' anlamına gelir ve bu cümledeki bağlama uymaz.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiillerin Yazımı
İpuçları
1
Yardımcı fiille (etmek, olmak) kurulan sözcüklerde ses olayı olup olmadığına dikkat edin.
2
'Hak' kelimesine ünlüyle başlayan bir ek veya yardımcı fiil geldiğinde ünsüz türemesi olup olmadığını kontrol edin.
3
'Sıra dışı' ve 'hafta içi' gibi yapıların her zaman ayrı yazıldığını, 'hak etmek' fiilinin ise 'layık olmak' anlamında ses olayı barındırmadığını hatırlayın.
Daha Fazla Pratik
Benzer şekilde 'ayırt etmek', 'terk etmek' ve 'vazgeçmek' kelimelerinin yazım kurallarını inceleyerek yardımcı fiiller konusunu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s