Soru

Zorluk: OrtaBirleşik Kelimelerin Yazımı

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Doğu Anadolu’nun en sevilen bitkilerinden olan kuşburnu, C vitamini açısından oldukça zengindir.
  2. B
    Birçok tatlıda kullanılan çörek otu, sadece lezzetiyle değil sağlığa faydalarıyla da bilinir.
  3. Yıllardır emek verdiği bu projeyi, karşılaştığı ilk zorlukta terketmesi herkesi hayal kırıklığına uğrattı.Cevap
  4. D
    Müdür Bey, dilekçedeki eksiklikleri fark edince evrakın yeniden düzenlenmesini istedi.
  5. E
    Yaşadığı talihsiz olayları bir an önce unutmak istese de olanlar bilinçaltında yer etmişti.

Cevap

Birleşik fiillerde ses olayı (ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi) yoksa kelimeler ayrı yazılır; bu nedenle 'terk etmek' ifadesi ayrı yazılmalıdır.
Doğru cevap olan cümlede geçen 'terketmesi' sözcüğü yanlıştır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre 'etmek, edilmek, eylemek, olmak, olunmak' yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiiller, ilk kelimesinde herhangi bir ses düşmesi veya türemesine uğramazsa ayrı yazılır. 'Terk' kelimesinde herhangi bir ses olayı gerçekleşmediği için bu ifade 'terk etmesi' şeklinde ayrı yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki birleşik sözcükleri (kuşburnu, çörek otu, terketmek, fark etmek, bilinçaltı) tespit et.
Tüm birleşik yapılar belirlendi.
Yazım yanlışı taraması yapabilmek için önce hedef sözcüklerin bulunması gerekir.
2
Yardımcı fiille kurulan birleşik fiillerdeki ses olaylarını kontrol et.
'Terk etmek' ve 'fark etmek' fiillerinde ses düşmesi veya türemesi olmadığı görüldü.
Etmek ve olmak yardımcı fiilleriyle kurulan kelimeler sadece ses olayı varsa bitişik yazılır.
3
İsim tamlaması yapısındaki birleşik kelimelerin anlam kaybını değerlendir.
'Kuşburnu' anlam kaybı nedeniyle bitişik, 'çörek otu' ise anlam korunması nedeniyle ayrı yazılmalıdır.
TDK kurallarına göre bitki adlarında ikinci kelime anlamını koruyorsa ayrı yazılır.

Anahtar Kavram

Ses olayı barındırmayan yardımcı fiilli birleşiklerin ve anlamını koruyan birleşik isimlerin ayrı yazılması kuralı.

Daha Fazla Pratik

Yardımcı fiillerle kurulan 'ayırt etmek', 'arz etmek' ve 'sevk etmek' gibi kelimelerin de ayrı yazıldığını hatırlayarak benzer soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla