Soru

Zorluk: ZorAnayasa Mahkemesi: Kuruluşu ve Üye Seçimi

19821982 Anayasası’nın mevcut hükümleri uyarınca, Anayasa Mahkemesine Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından yapılacak üye seçimi süreci ve oylama usulüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Sayıştay kontenjanından seçilecek üyeler için Sayıştay Genel Kurulu tarafından her boş üyelik için ikişer aday belirlenerek Meclise sunulur.
  2. B
    Baro başkanlarının serbest avukatlar arasından göstereceği adaylar arasından yapılacak seçimin ilk turunda üye tamsayısının salt çoğunluğu aranır.
  3. Oylamanın ikinci turunda üye tamsayısının salt çoğunluğu sağlanamazsa, en çok oyu alan iki aday arasında yapılacak üçüncü turda en fazla oy alan aday seçilmiş olur.Cevap
  4. D
    TBMM, Anayasa Mahkemesine seçeceği üç üyeden birini doğrudan Yargıtay Genel Kurulunca önerilen isimler arasından gizli oyla belirler.
  5. E
    Meclis tarafından seçilen üyelerin görev süresi dolduğunda, TBMM tarafından bir defaya mahsus olmak üzere aynı göreve yeniden seçilmeleri mümkündür.

Cevap

İkinci turda salt çoğunluk sağlanamadığı takdirde, üçüncü turda en çok oyu alan iki aday arasında yapılacak oylamada en fazla oyu alan adayın seçilmesi yöntemi uygulanır.
1982 Anayasası'nın 146146. maddesine göre TBMM tarafından yapılacak seçimlerde gizli oylama yapılır. İlk turda üye tamsayısının üçte iki, ikinci turda üye tamsayısının salt çoğunluğu aranır. İkinci oylamada salt çoğunluk sağlanamadığı takdirde, en çok oyu alan iki aday arasında üçüncü tur oylaması yapılır ve bu turda en fazla oy alan aday üye seçilmiş olur. Bu durum, seçimin kilitlenmesini önleyen bir mekanizmadır.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM'nin üye kaynağını belirle.
TBMM toplam 33 üye seçer (22 Sayıştay, 11 Baro başkanlarının adayları).
Anayasa Mahkemesinin 1515 üyesinin seçim yetkisi Cumhurbaşkanı ve TBMM arasında paylaştırılmıştır.
2
Aday belirleme sayısını kontrol et.
İlgili kurumlar her boş yer için 33 aday gösterir.
Seçim havuzunun oluşması için yasal zorunluluktur.
3
Oylama turlarını ve çoğunluk oranlarını analiz et.
1. Tur: 23\frac{2}{3} (400400 oy); 2. Tur: Salt Çoğunluk (301301 oy); 3. Tur: En çok oy alan iki aday arasından basit çoğunluk.
Anayasanın 146146. maddesindeki seçim usulü bu kademeli yapıyı öngörür.

Anahtar Kavram

TBMM'nin Anayasa Mahkemesine Üye Seçme Usulü
Bu soruyu puanla