Examkin

Soru

Zorluk: OrtaBirleşik Kelimelerin Yazımı

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Salgın sürecinde tüm mahalle sakinleri el birliği yaparak ihtiyaç sahiplerine yardım etti.
  2. B
    Şirket yetkilileri, başarılı olan çalışanlara yıl sonunda ek ikramiye verileceğini vadetmişti.
  3. C
    Bahçenin duvarını tamamen saran hanımeli çiçekleri bu mevsimde çok güzel kokuyor.
  4. Yaptığı onca fedakârlığa rağmen böyle bir muameleyi hiç haketmemişti.Cevap
  5. E
    Zayıflamak isteyenler, sabahları aç karnına bir miktar çörek otu tüketmeyi tercih ediyor.

Cevap

D seçeneğinde yer alan 'haketmemişti' sözcüğünün yazımı yanlıştır; sözcüğün 'hak etmemişti' şeklinde ayrı yazılması gerekir.
Doğru cevap olan seçenekteki 'haketmemişti' ifadesi bir yazım yanlışı barındırmaktadır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre 'etmek, eylemek, olmak' gibi yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiillerde, birleşme sırasında herhangi bir ses düşmesi (ünlü düşmesi) veya ses türemesi (ünsüz türemesi) meydana gelmiyorsa bu fiiller ayrı yazılır. 'Hak etmek' eyleminde hiçbir ses olayı yaşanmadığı için 'hak etmemişti' şeklinde ayrı yazılması zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki birleşik yapıdaki sözcükleri tespit edin.
Tespit edilen sözcükler: el birliği, vadetmişti, hanımeli, haketmemişti, çörek otu.
Yazım kuralının hangi sözcüklerde sorgulanacağını belirlemek için ilk adımdır.
2
Yardımcı eylemle kurulan birleşik fiillerdeki ses olaylarını kontrol edin.
'Vadetmişti' sözcüğünde ses olayı olduğu için bitişik yazım doğrudur; ancak 'hak etmek' eyleminde ses olayı yoktur.
Etmek ve olmak yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiillerde ses düşmesi veya türemesi yoksa kelimeler ayrı yazılır.
3
Anlam kayması ve tür değişimi kurallarını diğer birleşik sözcüklere uygulayın.
'Hanımeli' anlam kayması nedeniyle bitişik, 'el birliği' ve 'çörek otu' ise kural gereği ayrı yazılmıştır.
Birleşik sözcüklerin bitişik veya ayrı yazılmasını belirleyen temel kuralların doğruluğunu teyit etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiillerin Yazımı
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla

Konular

Birleşik Kelimelerin Yazımı

Bu konudan daha fazla soru