Türkiye'de ormanların dikey yöndeki dağılımı ve sınırları üzerinde iklim elemanları belirleyici rol oynamaktadır. Genel bir kural olarak; orman üst sınırını enlem ve yükseltiye bağlı olarak değişen sıcaklık koşulları belirlerken, orman alt sınırını yağış ve nemlilik rejimi tayin etmektedir. Bu coğrafi prensip dikkate alındığında; Karadeniz kıyılarında orman örtüsünün deniz seviyesinden ( m) itibaren başlamasına karşın, Akdeniz kıyılarında ormanların yaklaşık metre yükseklikten sonra başlamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Akdeniz kıyı kuşağında yaz kuraklığının şiddetli olması ve düşük bağıl nem nedeniyle ağaç yetişme isteğinin karşılanamamasıCevap
- BAkdeniz Bölgesi'nde maki bitki örtüsünün orman örtüsüne göre daha geniş bir yayılım alanına sahip olması
- CKaradeniz Bölgesi'nde dağların kıyıya paralel uzanarak nemli havanın yamaçlar boyunca yükselip yoğunlaşması
- DAkdeniz kıyılarında terra-rossa topraklarının kireçli yapısı nedeniyle orman ağaçlarının kök gelişimini engellemesi
- EKaradeniz kıyılarında kış ılıklığının Akdeniz'e göre daha belirgin olması ve vejetasyon süresini uzatması
Cevap
Akdeniz kıyı kuşağında yaz kuraklığının şiddetli olması ve düşük bağıl nem nedeniyle ağaç yetişme isteğinin karşılanamaması seçeneği doğrudur.
Türkiye'de ormanların deniz seviyesinden başladığı tek bölge Karadeniz'dir çünkü burada her mevsim yağış ve yüksek nem vardır. Akdeniz'de ise deniz seviyesi çok sıcak ve yazlar kurak geçtiği için ağaçlar yeterli nemi bulamazlar. Ancak metrelere çıkıldığında sıcaklık bir miktar azalır ve bağıl nem artar, böylece orman yetişmesi için uygun ortam oluşur. Bu yüzden Akdeniz'de orman alt sınırı yüksektir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Orman Alt Sınırı ve Nem İlişkisi
İpuçları
1
Orman alt sınırının 'susuzluk' (nem azlığı) ile ilişkili olduğunu hatırlayın.
2
Akdeniz kıyıları ile Karadeniz kıyılarını 'yaz mevsimindeki yağış ve nem durumu' açısından karşılaştırın.
3
Akdeniz'de alçak kesimlerde ağaçların kurumasını engelleyecek yeterli nem yoktur, bu yüzden ormanlar daha serin ve nemli olan yüksek yamaçlarda başlar.
Daha Fazla Pratik
Orman üst sınırının Kuzey Anadolu Dağları ile Toroslar arasında neden farklı olduğunu 'enlem etkisi' üzerinden çalışan bir soru çözebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Mantık yürütme: Eğer bir bölgede orman en aşağıdan başlıyorsa orada su boldur (Karadeniz). Eğer bir bölgede orman yukarıdan başlıyorsa, aşağıda bir engel (genellikle kuraklık) vardır.
Tahmini Süre:1m 40s