yılında imzalanan Türk-Yunan Nüfus Mübadelesi Sözleşmesi'nde yer alan "etabli" (yerleşik) kavramının hukuki yorumu üzerindeki uyuşmazlık; konunun Milletler Cemiyeti ve Lahey Adalet Divanı gibi uluslararası mecralara taşınmasına yol açmıştır. Haziran tarihinde imzalanan Ankara Antlaşması (Ahali Sözleşmesi) ile bu sorunun kesin olarak çözüme kavuşturulmasını sağlayan temel düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?
- İstanbul'daki Rumlar ile Batı Trakya'daki Türklerin, bölgeye geliş tarihlerine ve doğum yerlerine bakılmaksızın "etabli" (yerleşik) kabul edilerek mübadele dışı tutulmasıCevap
- BMübadele kriterinin din esasından vazgeçilerek dil ve ırk esasına göre yeniden düzenlenmesi
- CSadece Ekim tarihinden önce İstanbul'da bulunan Rumların yerleşik sayılması kuralının kesinleştirilmesi
- Dİstanbul Rumlarının tamamının Yunanistan'a gönderilmesi karşılığında Batı Trakya Türklerinin yerinde kalmasına karar verilmesi
- EEtabli uyuşmazlığının çözüm yetkisinin, Musul meselesinde olduğu gibi Milletler Cemiyeti'nin nihai hakemliğine bırakılması
Cevap
İstanbul'daki Rumlar ile Batı Trakya'daki Türklerin, bölgeye geliş tarihlerine ve doğum yerlerine bakılmaksızın "etabli" (yerleşik) kabul edilerek mübadele dışı tutulması
Doğru seçenek, Ankara Antlaşması'nın getirdiği köklü çözümü yansıtmaktadır. Bu antlaşma ile taraflar, uyuşmazlığın temelini oluşturan ' Ekim öncesi yerleşmiş olma' şartından vazgeçmişlerdir. Bunun yerine, İstanbul'daki Rumlar ile Batı Trakya'daki Türklerin, ne zaman geldiklerine bakılmaksızın yerleşik (etabli) sayılmaları kabul edilmiştir. Bu kapsayıcı çözüm, iki ülke arasındaki ilişkileri normalleştirmiş ve Balkan Antantı'na zemin hazırlamıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Etabli (Yerleşik) Sorunu ve 1930 Ankara Antlaşması
İpuçları
1
Uyuşmazlık, İstanbul'daki Rumların oraya ne zaman yerleştikleri konusundaki tarihsel bir kısıtlamadan kaynaklanıyordu.
2
yılındaki çözüm, hukuki kilitlenmeyi aşmak için 'belirli bir tarihten önce gelmiş olma' şartını tamamen ortadan kaldırmıştır.
3
Bu antlaşma ile İstanbul Rumları ve Batı Trakya Türkleri, bölgeye geliş tarihleri ne olursa olsun 'yerleşik' sayılarak mübadeleden muaf tutulmuştur.
Daha Fazla Pratik
Bu antlaşma sonrasında Yunanistan Başbakanı Venizelos'un Atatürk'ü Nobel Barış Ödülü'ne aday göstermesinin Türk-Yunan dostluğuna etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s