Soru

Zorluk: KolayHukuk Sistemi

Osmanlı klasik döneminde hukuk ve eğitim işlerinden sorumlu olan, Divan-ı Hümayun’da büyük davalara bakan, mahkemelerde tutulan 'Şer’iyye sicilleri' ile miras kayıtlarının yer aldığı 'Tereke defterleri'nin düzenini denetleyen ve kadıların atama işlemlerini yürüten görevli aşağıdakilerden hangisidir?

  1. KazaskerCevap
  2. B
    Nişancı
  3. C
    Şeyhülislam
  4. D
    Defterdar
  5. E
    Reisülküttab

Cevap

Osmanlı Devleti'nde adalet ve eğitim işlerinden sorumlu olan, kadıların atamasını yapan ve mahkeme kayıtlarını denetleyen Divan üyesi Kazaskerdir.
Kazasker, İlmiye sınıfının Divan'daki temsilcisidir. En önemli görevleri arasında kadı ve müderris atamalarını yapmak (atama yetkisi), Divan'da büyük davalara bakmak ve mahkemelerde tutulan kayıtları (siciller ve tereke defterleri) denetlemek yer alır. Bu yönüyle Osmanlı yargı mekanizmasının en üst düzey idari sorumlusudur.

Adım Adım Çözüm

1
Görev tanımındaki anahtar kelimeleri analiz et.
Kadı ataması, Şer'iyye sicilleri ve Tereke defterleri denetimi yargısal görevlerdir.
Bu görevler İlmiye sınıfının en üst düzey yöneticilerinden birine aittir.
2
İlmiye sınıfı üyeleri arasında idari ve yargısal yetki ayrımı yap.
Şeyhülislam dini yorum (fetva) verirken, Kazasker idari ve yargısal (atama/yargılama) görevleri yürütür.
Osmanlı'da yargı ve eğitim bürokrasisinin hiyerarşik amiri Kazaskerdir.

Anahtar Kavram

İlmiye Sınıfı ve Kazasker'in Görevleri

İpuçları

1
Soruda geçen 'kadı ataması' yetkisi sadece bir Divan üyesine aittir.
2
Bu görevli, Osmanlı'da hem Milli Eğitim Bakanı hem de Adalet Bakanı yetkilerini kendinde toplar.
3
İlmiye sınıfının Divan-ı Hümayun'daki en yetkili ismidir ve askeri hakim (ordu yargıcı) kökenlidir.

Daha Fazla Pratik

Osmanlı'da hukuk sistemindeki 'Şer'i' ve 'Örfi' hukuk ayrımını ve bu alanlarda yetkili olan görevlileri (Kazasker vs Nişancı) bir tablo yaparak karşılaştırınız.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla