Soru

Zorluk: Çok zorTBMM Başkanlık Divanı

19821982 Anayasası'na göre Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlık Divanı üyelerinin siyasi partilerle olan ilişkileri, tarafsızlıkları ve oy kullanma hakları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. Meclis Başkanvekilleri, sadece Genel Kurul oturumlarını yönettikleri esnada üyesi bulundukları siyasi partinin faaliyetlerine katılamazlar; diğer zamanlarda ise parti gruplarının çalışmalarında yer alabilirler.Cevap
  2. B
    TBMM Başkanı, hiçbir durumda oy kullanamazken; Başkanvekilleri sadece Genel Kurulda oturumu yönettikleri durumlarda oy kullanma hakkından yoksundur.
  3. C
    Siyasi parti grupları, TBMM Başkanlığı seçimi için herhangi bir milletvekilini aday gösteremezler ve bu konuda grup kararı alamazlar.
  4. D
    Meclis Başkanı ve Başkanvekilleri, üyesi bulundukları siyasi partinin Meclis içindeki veya dışındaki faaliyetlerine ya da Meclis tartışmalarına (görevin gereği haller hariç) katılamazlar.
  5. E
    Başkanlık Divanı'nın oluşumunda, Meclis'teki siyasi parti gruplarının üye sayısı oranında temsil edilmesi ilkesi esas alınır.

Cevap

Meclis Başkanvekillerinin oturum yönetmedikleri zamanlarda parti faaliyetlerine katılabileceklerini belirten ifade yanlıştır; zira yasak süreklidir.
Anayasa'nın 9494. maddesinin son fıkrasına göre; TBMM Başkanı ve Başkanvekilleri, üyesi bulundukları siyasi partinin veya parti grubunun Meclis içindeki veya dışındaki faaliyetlerine katılamazlar. Bu yasak, milletvekilinin Başkanvekili seçildiği andan itibaren başlar ve görev süresi boyunca kesintisiz devam eder. Dolayısıyla, bir Başkanvekilinin o gün oturumu yönetmiyor olması, ona partisin grup toplantısına katılma veya parti faaliyetlerinde yer alma hakkı tanımaz. Hatalı olan seçenek, bu yasağın sadece oturum yönetimiyle sınırlı olduğunu iddia etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nın 9494. maddesindeki tarafsızlık hükümlerini analiz etmek.
Meclis Başkanı ve Başkanvekillerinin siyasi parti faaliyetlerine katılım yasağı tespit edildi.
Başkanlık Divanı üyelerinin partili kimliklerinden arınmış şekilde görev yapmaları zorunludur.
2
Başkan ve Başkanvekillerinin oy kullanma hakları arasındaki teknik farkı ayırt etmek.
Başkanın her durumda, Başkanvekilinin ise sadece oturumu yönetirken oy kullanamayacağı görüldü.
Anayasa bu iki makam arasında oy kullanma yasağı bakımından derece farkı öngörmüştür.
3
Siyasi faaliyet yasağının kapsamını (Meclis içi/dışı) kontrol etmek.
Yasağın hem Meclis içini hem de Meclis dışı parti faaliyetlerini kapsadığı ve görev süresince devam ettiği anlaşıldı.
Oturum yönetip yönetmemek sadece oy kullanma yasağını etkiler, siyasi faaliyet yasağını etkilemez.

Anahtar Kavram

TBMM Başkanlık Divanı Üyelerinin Tarafsızlığı ve Hak Mahrumiyetleri

İpuçları

1
Meclis Başkanı ile Başkanvekilleri arasındaki 'oy kullanma' yasağı ile 'siyasi faaliyete katılma' yasağının kapsamları birbirinden farklıdır.
2
Oy kullanma yasağı sadece 'oturumu yönetme' haliyle ilişkiliyken, siyasi tarafsızlık ilkesi tüm görev süresini kapsar.
3
Anayasa 9494. maddeye göre Başkanvekilleri, o gün görevli olmasalar dahi partilerinin Meclis içindeki veya dışındaki çalışmalarına iştirak edemezler.

Daha Fazla Pratik

Meclis Başkanlığı seçiminin turları ve her turda aranan nitelikli çoğunluk sayılarını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla