Examkin

Soru

Zorluk: ZorParagrafta Yapı ve Akış

(I) Sosyolog Ray Oldenburg, "üçüncü mekân" kavramını ilk olarak ev ve iş yeri dışındaki sosyal etkileşim alanlarını tanımlamak için kullanmıştır. (II) Bu mekânlar; bireylerin toplumsal statülerinden sıyrılarak eşitlikçi bir zeminde buluştuğu kafeler, parklar veya mahalle kütüphaneleridir. (III) Oysaki günümüzde kontrolsüz kentleşme ve soylulaştırma projeleri, bu tür kamusal alanların niteliğini ve erişilebilirliğini hızla değiştirmektedir. (IV) Modern insanın yalnızlaşma sürecinde teknolojik araçlara duyulan aşırı bağlılık, güncel sosyopsikolojik araştırmaların temel odak noktası haline gelmiştir. (V) Bu yüzden, fiziksel karşılaşma noktalarının azalması sadece mimari bir kayıp değil, aynı zamanda toplumsal dayanışma kültürüne yönelik ciddi bir tehdittir.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. IVCevap
  5. E
    V

Cevap

Dördüncü cümle (IV), metnin mekânsal sosyoloji odaklı bütünlüğünden koparak teknolojik yalnızlaşmaya değindiği için akışı bozmaktadır.
Metnin genelinde fiziksel kamusal alanların (üçüncü mekânlar) önemi ve kentleşme süreciyle bu alanların zarar görmesi anlatılmaktadır. İlk, ikinci, üçüncü ve beşinci cümleler birbirini mantıksal bir zincirle (Tanım -> Örnek -> Sorun -> Sonuç) takip ederken; dördüncü cümle konuyu birdenbire 'teknoloji bağımlılığı ve psikolojik araştırmalar' noktasına çekerek bu zinciri kırmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Metnin ana konusunu ve sınırlarını belirle.
Metin, 'üçüncü mekân' kavramı, bu mekânların fiziksel özellikleri ve kentleşme nedeniyle yok olmaları üzerinedir.
Akışı bozan cümleyi bulmak için önce yazarın hangi çerçevede kaldığını anlamak gerekir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal köprüleri (bağlaçlar, anahtar kelimeler) incele.
I ve II tanım yapar; III 'oysaki' ile sorunu belirtir; V 'bu yüzden' ile sonucu açıklar. IV ise 'teknoloji' konusuna girer.
Geçiş sözcükleri düşüncenin hangi yöne evrildiğini gösteren ipuçlarıdır.
3
Konu kapsamı dışına çıkan cümleyi tespit et.
Dördüncü cümle, sosyal izolasyonun nedenini fiziksel mekân kaybından alıp teknoloji bağımlılığına taşımıştır.
Aynı tema (sosyal sorunlar) içinde olsa bile, bakış açısının aniden değişmesi akışı bozar.

Anahtar Kavram

Paragrafta anlamsal bütünlük ve konu odağının korunması

İpuçları

1
Cümleler arasındaki 'bu mekânlar', 'oysaki', 'bu yüzden' gibi bağlayıcı ifadelere dikkat edin.
2
Metnin tamamında 'fiziksel sosyal alanlar' anlatılırken, bir cümlede odağın 'dijital/teknolojik' bir konuya kayıp kaymadığını kontrol edin.
3
Dördüncü cümleyi metinden çıkardığınızda, üçüncü cümle ile beşinci cümle arasındaki anlamsal köprünün ne kadar güçlendiğini fark edeceksiniz.

Daha Fazla Pratik

Benzer sorularda, konunun farklı bir yönüne (örneğin tarihten günümüze geçiş gibi) değinen cümlelerin de akışı bozabileceğini unutmayın.

Alternatif Yöntem

Cümleleri anahtar kelimelerle gruplandırın: I (Üçüncü mekân), II (Eşitlikçi alanlar), III (Kentleşme sorunu), IV (Teknoloji bağımlılığı), V (Mekânsal kriz). IV numaranın 'mekân' temasından koptuğunu görebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Paragrafta Yapı ve Akış

Bu konudan daha fazla soru